Przedmiotem wynalazku jest sposób naddennych polowów ryb z zastosowaniem elektrycznosci przy pomocy holowanego narzedzia polowowego zwlaszcza wloka i wlok zelektryfikowany do stosowania tego sposobu.Wynalazek dotyczy techniki prowadzenia przemyslowych polowów ryb naddennych na plyciznach oceanicznych i w szelfach, zwlaszcza na akwenach majacych podloza o nierównej konfiguracji i znacznej ilosci zródel zaczepów.Dotychczas polowy naddenne ryb prowadzi sie przy uzyciu konwencjonalnych wloków pelagicznych prowadzonych nad dnem i odpowiednio uzbrajanych w tloczyska denne, jak równiez przy pomocy specjalnie projektowanych wloków holowanych dennych. Obydwa te typy narzedzi polowu maja czesc zgarniajaca uksztaltowana w taki sposób, ze daje sie ona prowadzic bezposrednio nad dnem akwenu, z zachowaniem jednak odpowiednio duzego odstepu, zabezpieczajacego narzedzie od zaczepów o podwodne przeszkody.Nie sa znane metody i urzadzenia do prowadzenia polowów ryb naddennych wykorzystujacy energie elektryczna.Znane sa natomiast wloki peiagiczne zelektryfikowane róznych typów do prowadzenia pelagicznych polowów ryb. W najogólniejszym zarysie ich konstrukcja polega na zastosowaniu elektrod umieszczanych w tkaninie sieciowej lub na niej i wytwarzajacych pole elektryczne powodujace kontrolowane reakcje ryb, najczesciej reakcje elektronarkozy, poprawiajace wskaznik lownosci sieci. Elektrody w znanych rozwiaza¬ niach wloków zelektryfikowanych, sa najczesciej sporzadzane w postaci siatki metalowej lub oplotu metalo¬ wego na sznurkowych lub siatkowych elementach sieci, w jej czesci wlotowej.Znane sposoby prowadzenia polowów ryb naddennych oraz narzedzia do ich realizacji wykazuja w praktycznym zastosowaniu szereg wad i niedogodnosci. W szczególnosci stwierdzono, ze ryby majace swe zerowiska lub siedliska bezposrednio w warstwie przydennej wody i przebywajace tam w stosunkowo najwiekszej ilosci, uciekaja z przed zagarniajacej je sieci, nawet przy znacznym jej zblizeniu do dna.Bezposrednie wleczenie podbory sieci po dnie nie jest mozliwe zarówno ze wzgledów konstrukcyjnych narzedzia jak i wytrzymalosciowych, jak równiez ze wzgledu na ochrone naturalnego srodowiska (mszczenie dna), a utrzymywanie optymalnej szczeliny pomiedzy dnem a krawedzia rozpostartej sieci, powoduje, ze szczelina ta jest miejscem ucieczki znacznej liczby ryb. Generalnie biorac dotychczasowe sposoby prowadze¬ nia bezposrednio nadennych polowów ryb i narzedzia do ich stosowania uniemozliwiaja rzeczywiscie efektywne prowadzenie polowu. Równiez stosowanie konwencjonalnych zelektryfikowanych narzedzi polowu takich jak na przyklad wloki peiagiczne elektryczne z uzbrojeniem dennym nie jest celowe. Takie2 117516 bowiem wtoki wykazuja fizyczne oddzialywanie na rybe (elektronarkoza) w rejonie pomiedzy podbora a nadbora narzedzia, nie w rejonie pomiedzy dnem a dolnym platem narzedzia.Celem wynalazku jest opracowanie metody polowu oraz narzedzia polowowego holowanego sluzacego do jej realizacji, umozliwiajacych rzeczywiscie efektywne realizowanie polowów bezposrednio naddennych w praktycznie zerowych odleglosciach od dna morskiego. Dalszym celem wynalazku jest zaprojektowanie narzedzie polowowego wykorzystujacego odstraszajace dzialanie pola elektrycznego spolaryzowanego na ryby w granicach nie wywolujacych jeszcze wystepowania elektronarkozy u ryb.Zatozone cele realizuje sposób wedlug wynalazku dzieki wprowadzeniu w strefe ograniczona dnem akwenu a dolna polaszezyzna dolnego plata wloka dennego odpowiednio uzbrojonego pola elektrycznego o odpowiednio ukierunkowanej polaryzacji, czestotliwosci i natezeniu. Pole to wywoluje ploszace dzialanie na ryby zalegajace na samym dnie lub w warstwie wody ograniczonej dnem i tkanina dolnego plata sieci. Pole elekteryczne w taki sposób wytworzone sterowane w drodze kablowej ze statku rybackiego,jest wysuniete ku przodowi, to jest w kierunku holowania narzedzia i tworzy soba rodzaj elektropluga. Ryby z dna sa tym cfcktroplugiem prawie w 100% wygarniane ku górze i tam zagarniane przez nadchodzaca dolna krawedz pktta tkaniny sieciowej. Sam proces polowu ryb odbywa sie dalej konwencjonalnie. Urzadzenie do realizacji sposobu wedlug wynalazku stanowi typowy wlok pelagiczny z uzgrojeniem dennym, zaopatrzony w dolnej jego czesci w uklad luznych ciegnowych elektrod bedacych katodami i wleczonych bezposrednio pod nie. W rejonie nadbory w górnej czesci plata górnego tkaniny sieciowej, jest umieszczona druga elektroda —anoda wykonana w postaci siatki metalowej lub metalizowanej. Impulsy sa dostarczane na drodze kablowej osobnym kablem impulsowym do sieci przez generator impulsów umieszczony na statku. W narzedziu wedlug wynalazku istotnym jest zachowanie odpowiedniego kata pomiedzy elektroda a dnem i najkorzyst¬ niej kat ten powinien ksztaltowac sie w granicach okolo 3(PC.Sposób polowu ryb morskich w warstwach nadennych i narzedzie wlokowe holowane do realizacji tego sposobu, wykazuja szereg istotnych zalet, realizujacych zalozone przed rozwiazaniem cele. W szczególnosci sposób umozliwia realizowanie polowów przyddennych lub bezposrednio dennych bez jakiegokolwiek uszkodzenia dna oraz z wyeliminowaniem w wysokim stopniu niebezpieczenstwa wystapienia zaczepów o przeszkody na dnie (szczególnie o przeszkody drobnogabarytowe). Ponadto sposób i narzedzie do jego realizacji umozliwiaja wykonywanie polowu z bez mala 100% wykorzystaniem lownosci narzedzia, a nadto zuzycie energii elektrycznej na wytworzenie kontrolowanego pola elektrycznego spolaryzowanego, jest w narzedziu wedlug projektu szczególnie niskie, znacznie nizsze od parametrów wystepujacych w znanych rozwiazaniach typowych elektrycznych wloków pelagicznych, wytwarzajacych pole elektryczneo wlasciwos¬ ciach elektronarkowy.Do zrealizowania narzedzia wedlug wynalazku nadaja sie w zasadzie wszystkie wloki fctitowane pelagkzneprzystosowane codauzbrojenia do polowów naddennych, oraz wloki denne specjalnie projektowane, przy czym adaptacjapolega glównie na zainstalowaniu na nich nowych elementów uzbrojenia w elektrody oraz ich przylaczenia. Operowanie narzedziem wedlug wynalazku jest w zasadzie konwencjo¬ nalne i nie wymaga specjalnego opisywania.Rozwiazanie wedlug wynalazku w tej jego czesci która dotyczy wloka jest przedstawione na rysunku na którym fig. 1 przedstawia schematycznie narzedzie w widoku z boku, fig. 2 przedstawia narzedzie w widoku z góry, fig. 3 przedstawia schemat przebiegu natezenia pola elektrycznego, fig. 4przedstawia szczegól wykona¬ nia narzedzia w widoku z boku i fig. 5 przedstawia szczegól innego wykonania narzedzia w widoku z góry.Narzedzie do polowu ryb naddenne holowane, zwlaszcza wlok zelektryfikowany sklada sie z liny 1 umocowanej pod podbora 2 w rejonie dolnego plata 3 tkaniny sieciowej 4 worka wloka, do której sa umocowane liczne luzne elektrody linowe 5, majace postac róznej dlugosci odcinków zylki miedzianej lub liny okretowej z oplotem miedzianym. W górnej czesci wlotu wloka w rejonie jego nadboryjest umocowana na placie górnym 6 lub pod platem górnym 6 elektrodasiatkowa 7 bedaca anoda. Obie elektrody tojest zespól elektrod linowych 5 bedacych katodami i elektroda siatkowa 7bedaca anoda sa przylaczone jednozylowym kablem do generatora impulsów, zlokalizowanego na pokladzie statku a majacego duza moc wyjsciowa.Najkorzystniejsza charakterystyka impulsów elektrycznych wytwarzajacych pole odstraszajace ryby wynosi 6-20 imp/sek. a maksymalne napiecie na elektrodach jest utrzymywane w granicach okolo 700 V. Istotnym jest wedlug wynalazku, aby gestosc oczek górnego plata tkaniny sieciowej byla takdobrana, aby niemozliwa byla penetracja przez nia ryb kierowanych tam oddzialywaniem wabiacego pola elektrody 7.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób naddennych polowów ryb holowanym narzedziem polowu, wykorzystujacy wlok z uzbroje¬ niem dennym w tloczyska, przez jego prowadzenie w niewielkiej odleglosci nad dnem akwenu, znamienny tyn, ze w strefie ograniczonej dnem akwenu i dolnapowierzchniaplaszczyzny dolnego plata wloka wytwarza117516 3 sie pole elektryczne o ukierunkowanej polaryzacji, wysuniete ku przodowi w kierunku holowania wloka i tworzace soba rodzaj elektropluga. 2. Wlok do naddennych polowów ryb. majacy znany uklad platów tkaniny sieciowej, oraz zbrojenie w tloczyska denne oraz zespól urzadzen rozpierajacych jego wlot, znamienny tym, ze wyposazony jest w line (1) umocowana pod podbora (2) w rejonie dolnego plata (3) tkaniny sieciowej (4) worka wloka, do której sa umocowane liczne luzne elektrody linowe (5), stanowiace katode, a w górnej czesci wlotu wloka w rejonie jego nadbory jest umocowana na placie górnym (6) lub pod platem górnym (6) elektroda siatkowa (7) bedaca anoda, przy czym gestosc oczek górnego plata tkaniny sieciowej jest tak dobrana, ze niemozliwa jest penetracja przez nia ryb kierowanych tam oddzialywaniem wabiacego pola elektrycznego elektrody (7) a elektrody linowe (5) maja najkorzystniej postac róznej dlugosci odcinków zylki miedzianej lub liny okretowej uzbrojonej w oplot miedziany. 6 5 7 4 3 1 2117 516 Rg.4 5 A Fig.5 Prac. Poligraf. UP PRL. Naklad 120 egz.Cena 100 zl PL