****itflj granicy zakresu, to wzrost napiecia w czarcie dostrajania dlawika wykryty w urzadzeniu wlacza zmiane kierunku przestrajania i wartosc tego na¬ piecia zostaje ponownie sprowadzona do strefy kontrolowanej. Jezeli napiecie, które spowodowalo uruchomienie zestrajania dlawika jest mniejsze napiecia w czasie dostrojenia dlawika, wykryte w urzadzeniu, uruchamia- zmiane kierunku Jrze- strajania, a wartosc modulu napiecia, zostanie po¬ nownie sprowadzona do strefy kontrolowanej. Ta¬ ka realizacja urzadzenia pozwala utrzymywac wartosc modulu napiecia w zadanej sitrefie, pnzy czym czas trwania stanu przestrajania — ze wzgle¬ du na 'kontrole kierunku zmian modulu napiecia dla dolnej d górnej granicy strefy — zostal spro¬ wadzony do minimum.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z przetwornika pomiarowego, bloku pamieci z de¬ tektorem kierunkowym, przerzutników kontroli Wartosci granicznych napiecia, obwodów logicz¬ nych oraz wykonawczych, podlaczonych do obwo¬ du sterowania dlawika kompensacyjnego. Spadek napiecia U0 na dlawiku kompensacyjnym jest w przetworniku pomiarowym zamieniany na na¬ piecie stale U0', proporcjonalne do modulu napie¬ cia zmiennego. Wyjsciowe napiecie przetwornika U0' jest stale kontrolowane przez przerzutniki, w przypadku przekroczenia dowolnej wartosci granicznej nastepuje uruchomienie przestrajania dlawika kompensacyjnego i jednoczesne wlaczenie bloku pamieci z detektorem kierunkowym w celu okreslenia kierunku zmian UV Jezeli napiecie tfo ramienia sie na zewnatrz stre¬ fy kontrolowanej, poprzez obwody wykonawcze nastepuje zmiana kierunku przestrajania Induk- cyjnosci dlawika. Stan wlaczenia przestrajania in- diJkcyjnosci dlawika trwa tak dlugo, az napiecie V9 znajdzie sie w strefie kontrolowanej. W od¬ niesieniu do znanego stanu techniki urzadzenie wedlug wynalazku pozwala zestrajac sieci kompen¬ sowane w nastawianym zakresie napiecia U0 z mi¬ nimalnym czasem trwania stanów przejsciowych ze wzgledu na natychmiastowe badanie kierunku zmian U0 w momencie uruchomienia przestrajania dlawika kompensacyjnego.Objasnienie figur rysunku. Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysuniku, który przedstawia schemat blokowy urza¬ dzenia do sterowania zestrajaniem dlawików.Przyklad realizacji wynalazku. Urzadzenie do 5 sterowania zestrajaniem dlawików kompensacyj¬ nych posiada przetwornik; pomiarowy 1, którego wyjsciowy sygnal U'0 proporcjonalny do wartosci modiulu spadku napiecia U0 na dlawiku podawany jest równoczesnie na wejscie bloku 2 pamieci' z de¬ tektorem kierunkowym, na wejscie przerzutnika 3 kontroli dolnego poziomu oraz na wejscie prze¬ rzutnika 4 kontroli górnego poziomu. Sygnaly wyjsciowe z przerzutnika 3 dolnego poaiomu i z przerzutnika 4 górnego poziomu podawane sa na wejscie bloku 5 logiczno-wykonawczego, któ¬ rego sygnaly wyjsciowe poprzez czlony wykonaw¬ cze [uruchamiaja blok sterowania 6 kompensacyj¬ nego dlawika. 7 i zmiany jego kierunku oraz wla¬ czaja blok 2 pamieci z detektorem kierunku na kontrole zmian U0. Ózialanie urzadzenia wedlug wynalazku przebie¬ ga nastepujaco. Sygnal napiecia przemiennego U0 pobierany z pomiarowego dlawika kompensacyjne¬ go 7 podawany jest przez zestyk przekaznika Pn kontroli poziomu napiecia w stanie zwarc do¬ ziemnych na wejscie .przetwornika pomiarowego 1.Napiecie stale U'o proporcjonalne do modulu spad¬ ku napiecia Uo na dlawiku podawane jest na wej¬ scie dwóch przerzutników 3 i 4, kontrolujacych wartosc tego napiecia oraz na wejscie bloku pa¬ mieci z detektorem kierunkowym 2, które w przy¬ padku uruchomienia jednego z przerzutników 3 i 4 jest odlaczane od napiecia UV Zadzialanie któregokolwiek z przerzutników 3 lub 4 powoduje poprzez bloki 5 i 6 uruchomienie napedu dlawika 7, a tym samym zmiany jego indukcyjnosci, co pociaga za soba zmiane ispadku napiecia na dla¬ wiku 7 przy okreslonym stanie i konfiguracji sieci.Jezeli zadzialal przerzultnik 3 kontroli dolnego po¬ ziomu zakresu i w czaisie przestrajania dlawcka 7 wystepuje dalszy spadek napiecia U'0, to spadek ten zostaje wykryty w bloku pamieci z detektorem kierunkowym 2 i na jej sygnal nastepuje zmiana kierunku zestrajania dlawika 7; spadek napiecia na dlawiku 7 wzrasta i po osiagnieciu poziomu przerzutnika 3 nastepuje wylaczenie napedu dla¬ wika 7 i ponowne wlaczenie wejscia bloku pamie¬ ci z detektorem kierunkowym 2 na napiecie UV Przy przekroczeniu przez spadek napiecia U'0 po¬ ziomu przerzutnika 4 kontroli górnej wartosci za¬ kresu sekwencja polaczen jest analogiczna jak poprzednio, przy czym jezeli wystepuje wzrost napiecia UV to zostaje on wykryty przez blok pa¬ mieci 2, powodujac zmiane kierunku 'zestrajania dlawika 7, a wylaczenie jego napedu nastepuje po zmniejszeniu sie napiecia U'0 do poziomu przerzut¬ nika 4 z równoczesnym ponownym podlaczeniem wejiscia bloku pamieci 2 na napieciu Ifo z prze¬ twornika pomiarowego 1.Urzadzenie moze byc zrealizowane przy pomocy prostych ukladów pomiarowych i wykonawczych z zastosowaniem techniki pólprzewodnikowej.Urzadzenie wedlug wynalazku moze byc stoso¬ wane do sterowania dlawikówN kompensacyjnych 20 30 35 40 49 50 555 U7 015 6 ^sieci pradu zmiennego wysokich napiec kablowych i kablowo-napowietrznych.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do sterowaniiai zestrajaniem dla¬ wików kompensacyjnych -z plynna regulacja, wy¬ posazone w przetwornik pomiarowy napiecia prizenniennego na stale, znamienne tym, ze wyjscie pomiarowego przetwornika (1) polaczone jest rów¬ noczesnie z wejsciem przerzutndka. dolnego pozio¬ mu (3) i z wejsciem przerzutnita górnego poziomu (4), kontrolujacych wartosci graniczne napiecia oraz z wejsciem bloku pamieci (2) z detektorem kierunku, natomialst wyjscia bloków (2), <3) i (4) sa polaczone z wejsciem logiczno-wykonawczego bloku (5), przy czym w czaisie dostrajania kom¬ pensacyjnego dlawika (7) wejscie bloku pamieci (2) jest odlaczone od wyjsciai pomiarowego przetwor¬ nika. 2. Urzadzenie wedlug zastnz. 1, znamienne tym, ze sygnal zmienny kierunku zestrajanda kompen¬ sacyjnego dlawika (7) w czasie jego 'zestrajania jest pobierany z wyjscia bloku pamieci (2). ra Ui . \ . 1 ^_ 1 * 3 " sr 1 PL