Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie psycho¬ techniczne do badania zdolnosci oceny predkosci liniowej przeznaczone do pomiaru bledu popelnia¬ nego przy subiektywnej ocenie predkosci liniowej, zwlaszcza przez kierowców pojazdów mechanicz¬ nych.Zmana konisrtironkcja sklada sie z prostokatnego ekranu, umieisizczionegO' w odleglosci 1,2 m od odau osoby badanej. Ekran posiada poziioma szczeline, w której przesuwa sie ruichem jednostajnym punkt- sfwietLny w postacii zarówki, w kierunku od prawej strony do lewej.Ponadto na ekranie umieszczona jest pionowa przeslona w kontrastowym kolorze, posiadajaca okreslona "szerokosc. Badana osoba obserwuje po¬ ruszajacy sie punkt swietlny i ocenia jego pred¬ kosc do momentu gdy punkt ten osiagnie krawedz przeslony. Na podstawie tej oceny osoba badana okresla czas przechodzenia punktu przez cala sze¬ rokosc przeslony i w odpowiednim momencie na¬ ciska przycisk recany. Elektroniczny zegar, umiesz¬ czony w pulpicie operatora mierzy czas przebywa¬ nia punktu swietlnego za przeslona do chwili uru¬ chomienia przycisku recznego. Aparat posiada dwie stale predkosci punktu swietlnego. Elektro¬ niczny pomiar czasu odbywa sie w zakresie od 0,01 do 9,90 s.Urzadzenie opisane wyzej posiada mechaniczny przesuw punktu swietlnego o duzej ilosci rucho¬ mych elementów, podlegajacych szybkiemu zuzy- 10 15 20 25 30 ciu w czasie pracy. Urzadzenie w czasie pracy do¬ starcza dodatkowych bodzców akustycznych, któ¬ re moga ulatwic osobie badanej ocene predkosci.Mechaniczny naped nie pozwala na uzyskanie du¬ zych predkosci ruchu punktu swietlnego. Wynik badania podawany jest w jednostkach czasu, co jest niewygodne dla operatora, gdyz wymaga przeliczen. Ze wzgledu na mala szerokosc ekranu i krótka droge punktu swietlnego dokladnosc po¬ miaru jest stosunkowo mala.Istota wynalazku polega na tym, ze urzadzenie posiada ekran swietlny oraz przycisk reczny po¬ laczone z panelem sterowania zawierajacym uklad sterowania, generator, licznik rewersyjny ora* uklad wyswietlajacy, polaczone w ten «pós6b, ze przycisk reczny wlaczony jest na wejscde ukladu sterowania, którego wyjscia polaczone sa z wejs* ciami ustawiajacyimi generatora, licznika rewer- syjnego i ekranu swietlnego, przy czym jedno z wyjsc generatora polaczone jest z wejsciem infor¬ macyjnym licznika rewersyjnego, sterujacego ukla¬ dem wyswietlajacym, zas drugie wyjscie generato¬ ra polaczone jest z ekranem swietlnym. Zgodnie z wynalazkiem ekran swietlny zawiera licznik ste¬ rujacy wejsciami demultiiplelksena, którego wyjscia steruja kolejno elementami swiecacymi, korzyst¬ nie diodami elektroluminescencyjnymi, dla wywo¬ lania efektu przesuwajacego sie punktu swietlnego oraz elementalmi swiecacymi, korzystnie diody elektroluminescencyjne, stanowiacymi kontrolne 116 998\ s punkty swfLetlne, poczatkowy i koncowy. Ele¬ menty swiecace umieszczone sa w ekranie swietl¬ nym poziomo w linii prostej, za matowa szyba oslonna tak, ze odleglosc miejdzy poczatkowym ele¬ mentem swiecacym i koncowym elementem swie¬ cacym jest ustalona i korzystnie wynosi jeden metr, zas pozostale elementy swiecace rozmiesz¬ czone sa w odleglosciach co jeden centymetr po¬ czawszy od poczatkowego elementu swiecacego.Wedlug wynalazku uklad sterowandai zawiera uklad startowy, uklad kasowania, uklad wpisywa¬ nia oraiz zespól oporników zmiany czestotliwosci generatora polaczone w ten sposób, ze uklad star- iowy,- zaopatrzony ..w przyciski sterujace^ umiesz¬ czone w .panelu „stepowania i sterujacy przycisk reczny, posiada wyjjscia polaczone z wejsciami ^terujacymj. generatora, ukladu wpisywania sta- hu poczatkowego licznika rewersyjnego oraz ukla- tJu -kateowania^ -zasJuklad kaisowania, zaopatrzony w sterujacy przycisk,' umieszczony w panelu ste¬ rowania, posiada wyjscie polaczone z wejsciami kasujacymi stany licznika rewersyjnego i licznika ekranu swietlnego.Dzieki temu uzyskuje sie tzwiek&zenie trwalosci i niezawodnosci pracy 'urzadzenia, rozszerzenie imazliwosci pomiarowych oraz ulatwienie obslugi przy jednoczesnym uproszczeniu konstrukcji me¬ chanicznej i technologii produkcji.Urzadzenie charakteryzuje sie brakiem rucho¬ mych elementów, stanowiacych mechanizm prze¬ suwu punktu swietlnego na ekranie. Role jego spelnia uklad elektroniczny, sterujacy zapalajacy¬ mi sie kolejno elementami swiecacymi. Pozwala to na dowolna regulacje predkosci punktu swietl¬ nego i znacznie zwieksza niezawodnosc i trwalosc , aparatu. Zastosowanie cyfrowego ukladu sterowa¬ nia zmniejsza do minimum ilosc elementów elek¬ tronicznych urzadzenia, co znacznie upraszcza technologie wytwarzania. Dzieki zastosowaniu licz¬ nika rewersyjnego z wpisywaniem stanu poczatko¬ wego^wynik .pomiaru podawany jest w postaci ble¬ du wzglejdnego, wyrazonego w procentach. Uprasz¬ cza to w duzym stopmiu obsluge aparatu i eli¬ minuje mozliwosc popelnienia omylki, jaka istnie¬ je w wypadku dokonywania przeliczen wyniku.Praedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat blokowy urzadzenia, fig. 2 schemat elektryczny ukladu ekranu swietlnego, a fig. 3 scheroart blokowy panelu sterowania. Na rysuniklu dla uproszczenia pominieto zasilanie po¬ szczególnych ukladów^ Urzadzenie do badania zdolnosci oceny pred¬ kosci -Mniowej posiada generator impulsów prosto¬ katnych Gn o regulowanej skokowo czestotliwosci przy pomocy oporników Ri ... Ri, wlaczanych przy¬ ciskami umieszczonymi w ukladzie sterowania Us.Jedno z wyjsc generatora Gn polaczone jest z licznikiem Ln liczacym do dwudziestu znajduja¬ cym sie w ekranie swietlnym Es. Informacja z wyjsc licznika Ln przedstawiona w kodzie BCD podawana jest na wejscie demultipleksera Dm, dzialajacego w ukladzie zamiany kodu BCD na kod „jeden z dziewietnastu". Dzieki temu kazdy 16 998 4 (impuls generatora Gn przesuwa stan wlaczenia na kolejne wyjscie demultipleksera Dm. Powoduje to kolejne zapalanie sie i gasniecie elementów swiecacych zarówek lub diod elektroluminescen- 5 cyjnych tiu L2 ... L19, umieszczonych na ekranie swietlnym Es, dajac efekt przesuwajacego sie punktu swietlnego, którego predkosc przesuwania sie zalezy od aktualnie nastawionej czestotliwosci generatora Gn. Dodatkowo na ekranie swietlnym 10 Es znajduja sie elementy swiecace LA i LB. Ele¬ ment swiecacy LA tworzy z elementami Lx do L19 ciag dwudziestu punktów swietlnych rozmieszczo¬ nych co 1 cm w jednej linii prostej za matowa szyba oslonna w ten sposób, ze w stanie wyga- 15 szonym sa one niewidoczne dla osoby badanej, obserwujacej ekran swietlny z odleglosci Okolo 2 m. Element swiecacy LA jest wlaczany przy¬ ciskiem PA umieszczonym w ukladzie sterowania Us. Element swiecacy LB umieszczony jest za ta ^ sama oslona w odleglosci 1 m od elementu LA, stanowiac swietlny punkt kontrolny.Drugie wyjscie -generatora Gn polaczone jest z wejsciem odejmujacym licznika rewersyjnego Lr, do którego uklad wpisujacy Uw wpisuje poczatko- 25 wy stan „100". Dzieki temu stan na wyjsciu licz¬ nika Lr jest róznica stanu poczatkowego i stanu licznika Lr, okreslonego aktualna pozycja punktu swietlnego na ekranie swietlnym Es. Róznica ta stanowi równoczesnie procentowa wartosc bledu 30 w ocenie polozenia punktu swietlnego miedzy ele¬ mentami swiecacymi LA j LB, a wiec procentowa wartosc bledu wzglednego w ocenie predkosci ru¬ chu punktu swietlnego. Stan wyjsc licznika re¬ wersyjnego Lr podany jest na wejscia dekodera 35 siedmiosegmentowego Dr i wyswietlany w postaci cyfrowej przez zespól wyswietlaczy Wz tworzacych uklad wyswietlajacy Wt.Umieszczony w panelu sterowania Ps uklad sterowania Us posiada Uklad startowy Ust, zacpa¬ ja trzony w przycisk START, (uruchamiajacy genera¬ tor Gn i uklad wpisywania Uw oraz przycisk STOP sluzacy do zatrzymania generatora Gn.Równolegle do przycisIlEu STOP dziala przycisk (reczny Pr, który uruchamiany jest przez osobe tt badana i umieszczony na dlugim przewodzie pod¬ laczonym do panela sterowania Ps. Uklad stero¬ wania Us posiada równiez uklad kasowania Uk, zaopatrzony w przycisk KAS, który kasuje stany licznika rewersyjnego Lr i licznika Ln.M Przebieg pomiaru bledu popelnionego przy oce¬ nie predkosci liniowej jest nastepujacy: osoba ba¬ dana obserwuje punkt swietlny znajdujacy sie po¬ czatkowo z lewej strony ekranu swietlnego Es w pozycji elementu swiecacego LA oraz swietlny u punkt kontrolny umieszczony w pozycji elemen¬ tu swiecacego LB. Operator naciskajac przycisk START uruchamia generator Gn i punkt swietlny przesuwa sie z nastawiona predkosoia w kierunku od strony lewej do prawej, do pozycji elementu ci swiecacego L19, pokonujac droge 20 cm. W tym czasie osoba badana ocenia predkosc punktu swietlnego. Nastepnie osoba badana, nie widzac juz punktu swietlnego przewiduje moment, w którym punkt swietlny osiagnie pozycje elementu swieca- 63 cego LB i w tym momencie naciska przycisk recz-116 998 ny Pr, powodujac zatrzymanie generatora Gn. Je¬ zeli ocena predkosci bylai idealna, to róznica sta¬ nu (poczatkowego licznika rewersyjnego Lr i stanu licznika Ln wynosi zero i zostanie wyswietlony wynik „0%". Jezeli osoba badana oceni, ze pred¬ kosc punktu swietlnego jest mniejsza od rzeczy¬ wistej róznica stanów odpowiednich liczników po¬ siada znak dodatni, zas przy odwrotnej ocenie znak róznicy stanów liczników jest ujemny. Zespól wyswietlaczy cyfrowych Wz jest w tym celu wy¬ posazony we wskaznik znaku „+" lub „—" usta¬ wiony przed pierwsza cyfra wyniku.Zastrzezenia pat e^t owe 1. Urzadzenie psychotechniczne do badania zdol¬ nosci oceny predkosci liniowej posiadajace ekran swietlny, przycisk reczny i panel isterowania, zna¬ mienne tym, ze jego ekran swietlny (Es) oraz przy¬ cisk reczny nia (Ps) zawierajacym uklad sterowania (Us), ge¬ nerator (Gn), licznik rewersyjny (Lr) oraz uklad wyswietlajacy (Wt), polaczone w ten sposób, ze przycisk reczny du sterowania z wejsciami ustawiajacymi generatora (Gn), liczni¬ ka rewersyjnego (Lr) i ekranu swietlnego (Es), przy czym jedno z wyjsc generatora (Gn) polaczo¬ ne jest iz wejsciem informacyjnym licznika rewer¬ syjnego (Lr), sterujacego ukladem wyswietlajacym jest z ekranem swietlnym (Es). 2. Urzadzenie wedlug zastrzezenia 1, znamienne tym, ze ekran swietlny (Es) zawtera licznik (Ln) 10 15 25 30 35 sterujacy wejsciami (Xt ... Xs) demultipleksera (Dm), którego wyjscia O^ ... Y19) steruja kolejno elementarna swiecacymi (Li ... L19), korzystnie dio¬ dami elektroluminescencyjnymi, dla wywolania efektu przesuwajacego sie punktu swietlnego oraz elementami swiecacymi (LA, La), korzystnie dioda¬ mi elektrolummescencyjnymi, stanowiacymi kon¬ trolne punkty swietlne, poczatkowy i koncowy. 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 2, znamienne tym, ze w ekranie swietlnym (Es) elementy swiiecace (LA, Li ... Llfl, LB) umieszczone sa poziomo w linii prostej, za matowa szyba oslonna tak, ze odleglosc miedzy poczatkowym elementem swiecacym (LA) i koncowym elementem swiecacym lona i korzystnie wynosi jeden metr, zas pozostale elementy swiecace (Lt ... L19) rozmieszczone sa w odleglosciach co jeden centymetr poczawszy od po¬ czatkowego elementu swiecacego (LA). 4. Urzadzenie wedlug za®trz. 1, znamienne tym, ze uklad sterowania (Us) zawiera uklad startowy (Ust), uklad kasowania (Uk), uklad wpisywania (Uw) oraz zespól oporników (Ri, R* Rj, R4) zmiany czestotliwosci generatora (Gn) polaczone w ten sposób, ze uklad startowy (Ust) zaopatrzony w przyciski sterujace w panelu sterowania (Ps) i sterujacy przycisk recz¬ ny (Pr), posiada wyjscia polaczone z wejsciami sterujacymi generatora (Gn), ukladu wpisywania (Uw) stanu poczatkowego licznika rewersyjnego (Lr) oraz ukladu kasowania (Uk), zas uklad kaso¬ wania (Uk), zaopatrzony w sterujacy przycisk (KAS), umieszczony w panelu sterowania (Ps), po¬ siada wyjscia polaczone z wejsciami kasujacymi stany licznika rewersyjnego (Lr) i licznika (Ln ekranu swietlnego (Es).Fig. 1 t116 998 uz WEA LH%-% Lb WfIMP.W£KAS.Fig. 2 Fig. 3 PZGraf. Koszalin A-754 85 A-4 Cena 100 zl PL