Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do wytlaczania past spozywczych z rurociagów technologicz¬ nych za pomoca sprezonego gazu.Znane urzadzenia do wytlaczania past spozywczych z rurociagów technologicznych skladajace sie ze sprezarki gazu, pompy, zaworów i rurociagów maja te istotna wade, ze wytfaczaja paste w sposób dowolny; najczesciej tworza w substancji kanal, zabierajac tylko czesc produktu, przy czym im blizej wylotu rurociagu tym kanal drazony przez medium tloczace jest mniejszy. W tej sytuacji istotny problem stanowi odzysk substancji pozostajacej w rurociagu po zakonczeniu procesu, szczególnie w odniesieniu do substancji o duzej wartosci jak na przyklad czekolady, farszów miesnych, przetworów owocowych i warzywnych oraz mleczarskich.Problem ten w pewnym stopniu rozwiazuje urzadzenie wedlug polskiego patentu nr 79868.Urzadzenie wyposazone w sprezarke, zawór i pompe ma za pompa segment z trójnikiem, posiadajacym komore dla umieszczania w niej przepony oraz sprezysty element i popychacz, sluzace do przeprowadzania przepony z komory trójnika do rurociagu.Urzadzenie zapewnia stale cisnienie czynnika tloczacego o duzej wartosci, proporcjonalnej do duzych oporów przeplywu. Takiprzeplyw czynnika tloczacego zapewnia wprawdzie wytloczenie substancji na calej srednicy rurociagu tak, ze na sciankach tego rurociagu pozostaje tylko cienka warstwa produktu, jednak w koncowej fazie wytlaczania predkosc wyplywu jest tak duza, ze moze stanowic zagrozenie zarówno dla apartury jak i obslugujacego ja personelu.W tym stanie rzeczy wytyczono zadanie opracowania takiego urzadzenia, które zapewniajac wytlocze¬ nie substancji z rurociagu na mozliwie najwiekszym przekroju nie bedzie stanowilo zagrozenia dla obslugi.Cel ten pozwala osiagnac urzadzenie skladajace sie ze sprezarki gazu, pompy, zaworów i rurociagu, w którym to urzadzeniu miedzy sprezarkaa rurociagiem usytuowanyjest zbiornik posredni medium tloczacego o stalej objetosci wzgledem objetosci rurociagu i regulowanym cisnieniu. Okazalo sie przy tym, ze dla past o wysokich granicach plyniecia najkorzystniej jest, gdy objetosc zbiornika jest od 3 do 13 razy mniejsza od objetosci rurociagu zas dla past o niskich granicach plyniecia od 15 do 25 razy mniejsza od objetosci rurociagu. Zbiornik podlaczony jest do rurociagu albo bezposrednio albo przez pompe. Zbiornik posredni jest napelniany gazem ze sprezarki, przy czym odplyw gazu odcina sie w momencie uzyskania w tym zbiorniku zadanej wartosci cisnieniapoczatkowego. Wartoscpoczatkowa cisnienia ustala sie w zaleznosciod wartosci granicznego naprezenia stycznego wytlaczanej pasty i zalozonej grubosci warstwyupylnnionej oraz od dlugosci rurociagu. W trakcie wytlaczania pasty urzadzeniem wedlug wynalazku uzyskuje sie na drodze2 116819 przeplywu ciagle obnizanie wartosci cisnienia gazu proporcjonalne do zmniejszajacych sie oporów przep¬ lywu pasty.Dzieki temu uzyskuje sie stala predkosc przeplywu pasty na calej dlugosci rurociagu a tym samym uplynnienie pasty w warstwie o statej grubosci na calej dlugosci rurociagu.Wynalazek jest dokladniej opisany na przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat urzadzenia zas fig. 2, 3 i 4 przebieg procesów wytlaczania róznych substancji urzadzeniem wedlug wynalazku. Jak uwidoczniono na rysunku rurociag 1 polaczony jest z pompa 3 trójdroznym zaworem 4, do którego podlaczony jest zbiornik posredni 5, polaczony równiez z nie pokazana na rysunku sprezarka. Z pompa 3 polaczony jest dozownik 2 urzadzenia. Rurociag 1 o dlugosci 14 m i srednicy wewnetrznej D=0,025 m napelniono poprzez dozownik 2 i pompe 3 przecierem pomidorowym, dla którego wartosc granicznego naprezenia stycznego wynosila 91 Pa. Po napelnieniu rurociagu odcieto doplyw przecieru i podlaczono do rurociagu zbiornik posredni 5 napelniony porcja gazu o objetosci 14-krotnie mniejszej od objetosci rurociagu do wartosci cisnienia poczatkowego 2,5 at. Przebieg procesu wytlaczania przedstawia fig. 2 rysunku, przy czym na 1 m rurociagu uzyskano uplynnienie warstwy o grubosci 0,002 m. W innym przykladzie wytlaczano urzadzeniem wedlug wynalazku polewe kakaowa o granicy plyniecia 12,8 Pa. Dla osiagniecia uplynnienia w warstwie 0,002m objetosc gazu w zbiorniku 5 byla 16-krotnie mniejsza od objetosci rurociagu 1 a cisnienie poczatkowe gazu w zbiorniku wynosilo 0,4 at. Przebieg procesu wytlaczania tego przykladu realizacji obrazuje fig. 3 rysunku. W jeszcze innym przykladzie wytlaczano majonez o granicy plyniecia 29,19 Pa.Majonez wytloczono gazem ze zbiornika o cisnieniu poczatkowym 1 at., przy czym porcja gazu w zbiorniku 5 miala objetosc 16-krotnie mniejsza od objetosci rurociagu 1. Uzyskano uplynnienie na grubosci warstwy 0,003m. Przebieg procesu wytlaczania tego produktu obrazuje fig. 4 rysunku.Zastrzezenie patentowe Urzadzenie do wytlaczania past spozywczych z rurociagów technologicznych, skladajace sie ze sprezarki gazu, pompy, zaworów i rurociagu, znamienne tym, ze pomiedzy sprezarka gazu a rurociagiem usytuowany jest posredni zbiornik (5) medium tloczacego o stalej objetosci wzgledem objetosci rurociagu (1), i regulowa¬ nym cisnieniu, przy czym najkorzystniej jest gdy stosunek objetosci zbiornika (5) do objetosci rurociagu (1) miesci sie w granicakch od 1:3 do 1:25.cttnienie [atj A droga wyttaczania Rg.2116 S19 cisnienie { LUij ^~~T 10 Fig 3 u <2fOC<- atniente { lat] j \ \ \ r.r : \ —i r— » i 10 Rg.4 —- My wytlaczania Prac. Poligraficzna UP PRL. Naklad 120 egz.Cena 100 zl PL