Przedmiotem wynalazku jest sposób i uklad do po¬ miaru harmonicznych odksztalcen powierzchni, zwlaszcza poszycia statku.Dotychczas pomiary aplitud harmonicznych od¬ ksztalcen powierzchni przeprowadzano w ten sposób, ze mierzono odksztalcenie powierzchni punkt po punkcie i zapisywano amplituda od¬ ksztalcenia i polozenia geometrycznego kazdego zmierzonego punktu. Uzyskane wyniki wprowa¬ dzano jalko dane do elektronicznej masizyny cyfro¬ wej, w której byla przeprowadzana analiza har¬ moniczna. Metoda pomiaru jest pracochlonna, szczególnie przy pomiarach duzych powierzchni i nieprzydatna do celów produkcyjnych.Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych niedogodnosci przez opracowanie nowego sposobu pomiaru i ukladu elektronicznego umozliwiajace¬ go uzyskanie amplitud harmonicznych odksztal¬ cen powierzchni po czasie kilku lub kilkunastu selkund, liczac od momentu rozpoczecia pomiaru.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze amplituda odksztalcenia powierzchni zostaje za¬ pamietana w paimieci elektronicznej i odtwarzana ze stabilna czestotliwoscia. Pomiar amplitud har¬ monicznych przeprowadza sie przez przylozenie do mierzonej powierzchni listwy z naniesionymi w równej odleglosci od siebie punktami sygna¬ lizacji polozenia i wzidluz listwy jest przesuwana karetka zawierajaca przetwornik odksztalcenia 10 15 powierzchni oraz uklad wytwarzania impulsu po¬ lozenia.W momencie mijania punktu sygnalizacji po¬ lozenia amplituda odksztalcenia powierzchni w tym punkcie zostaje wpisana do pamieci elektro¬ nicznej i w wyniku tego zostaje zarejestrowane w tej pamieci odkssztalcenie w okreslonej liczbie punktów na miefzonej powierzchni. Po zakoncze¬ niu pomiaru rozpoczyna sie cykliczne odtwarza¬ nie ze stabilna wysoka czestotliwoscia zapamieta¬ nego przebiegu i na uzyskanym w wyniku tego periodycznym sygnale odksztalcenia powierzchni zastaje przeprowadzona w ukladzie elektronicz¬ nym analiza harmcniczna.Uklad wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze pozwala na przeprowadzenie analizy harmonicznej odksztalcen powierzchni przy wy¬ korzystaniu dowolnej czesci listwy pomiarowej.W tym celu uklad ma licznik cyfrowy pomiaro- 20 wy i licznik cyfrowy odtwarzajacy. Wejscie cy¬ frowego licznika pomiarowego jest polaczone z Ukladem wytwarzania impulsu polozenia- a wej¬ scie cyfrowego licznika odtwarzania poprzez uklad przelaczajacy jest polaczone z generatorem M stabilnej czestotliwosci, zas wyjscia tych liczni¬ ków sa polaczone z komparatorem porównuja¬ cym stany wyjsc obu liczników. Wyjscie kompa¬ ratora jest polaczone z wejsciem kasujacym u- kladu sterowania adresem i wejsciem kasujacym 30 cyfrowego licznika odtwarzania. W momencie 116 7563 1X6 756 4 zrównania sie stanów cyfrowego licznika pomia¬ rowego i cyfrowego licznika odtwarzania, impuls z komparatora powoduje skasowanie do stanu zerowego ukladu sterowania adresem, oraz cyfro¬ wego licznika odtwarzania i w zwiazlku z tym proces odtwarzania zapamietanego przebiegu od¬ ksztalcenia powierzchni rozpoczyna sie od nowa.Sposób i uklad wedlug wynalazku pozwalaja na pomiar amplitudy harmonicznych odksztalcen powierzchni zwlaszcza poszycia kadluba statku podczas jego budowy.Uklad wedlug wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku schema¬ tycznym. Przetwornik odksztalcenia powierzchni 1, przetwarzajacy odksztalcenie geometryczne na sygnal elektryczny, prowadzony jest wzdluz list¬ wy, na której naniesione sa punkty sygnalizacji polozenia. Sygnal odksztalcenia poprzez pasmo¬ wy filtr aktywny 2 oraz uklad fazoczuly 3, roz¬ rózniajacy wybrzuszenie czy wklesniecie, jest po¬ dawany na przetwornik analogowo-cyfrowy 4.Z przetwornika analogowo-cyfrowego sygnal od¬ ksztalcenia w kodzie binarnym, poprzez uiklad sterowania wejsciami pamieci elektronicznej 5 jest podawany na wejscia pamieci elektronicz¬ nej 6.Przetwornik odksztalcenia powierzchni 1 jest zasilany z generatora sinusoidalnego 7. Równiez z generatora sinusoidalnego 7 j.est podawany syg¬ nal do ukladu fazoczulego 3, jako sygnal odniesie¬ nia. W momencie gdy przetwornik odksztalcenia powierzchni 1 mija punkt sygnalizacji polozenia, powstaje impuls w ukladzie wytwarzania impulsu polozenia 8, który zostaje podany na uklad stero¬ wania wejsciami pamieci elektronicznej 5, oraz na uklad stepowania adresem 9. Impuls ten powo¬ duje, ze wejscia pamieci elektronicznej 6 zostaja polaczone z wyjsciem przetwornika amalogowo- cyfrotyegp 4. Dane o odksztalceniu powierzchni w okreslonym punkcie zostaja wpisane do po¬ szczególnych komórek pamieci elektronicznej.Wpisanie informacji dla danego punktu pomia¬ rowego do scisle okreslonych komórek pamieci najjtepuje przez (pqdamie impulsu polozenia, po¬ przez uklad przelaczajacy 10 na uklad sterowa¬ nia adresem 9.Stad w momencie mijania przez przetwornik odksztalcenia powierzchni 1 danego punktu, na wejsciach adresowych pamieci elektronicznej 6 Jest ten sam kod, a wiec rJnformacia z tego punk¬ tu jest zawsze wpisywana do tych samych ko¬ mórek.(Po przejsciu przez przetwornik odksztalcenia powierzchni 1 mierzonego odcinka, zostaija zablo¬ kowane wejscia pamieci elektronicznej 6 przez -uiklad sterowania wejsciami pamieci 5, oral w ukladzie przelaczajacym 10 nastepuje odlaczenie ukladu wytwarzania impulsu polozenia 3 od ukla- c|u sterowania adresem 9 i podlaczenie do tego ukladu generatora stabilnej czestotliwosci 11.J^astapiuje równiez -^tasowanie ukladu sterowania atdresein ? oraz przelaczenie pamieci elektronicz¬ nej fl z funkcji „zapis" na „odczyt". Na wyjsciu paim^i elektronicznej 6 uzyskuje sie cyklicznie odtworzony przebieg odksztalcenia powierzchni.Sygnal z wyfjscia pamieci elektronicznej 6 jest podawany do ukladu analizy harmonicznej 12.Celem otrzymania pomiaru amplitudy harmo- 5 nicznych odksztalcenia powierzchni przy wyko¬ rzystaniu dowolnej czesci listwy pomiarowej isygnal z ukladu wytwarzania impulsu polozenia 8 ijesit podawany na cyfrowy licznik pomiarowy 13, iskad poprzez przetwornik cydrowo-analogowy 14 jest .podawany na komparator 15. Po zakonczeniu pomiaru, stan wyjsc cyfrowego licznika pomiaro¬ wego 13 jest okreslony przez ilosc punktów sygna¬ lizacji polozenia, które znajdowaly sie na mierzo¬ nym odcinku, a na wyjsciu przetwornika cyfrowo- -analogowego 14 wartosc napiecia jest proporcjo¬ nalna do ilosci tych punktów.Przy odtwarzaniu przebiegu zapamietanego w pamieci elektronicznej 6,, na wejscie cyfrowego licznika odtwarzania 16 jest podawany przez uklad przelaczajacy 10 sygnal z generatora stabil¬ nej czestotliwosci 11, a sygnal z wyjscia cyfro¬ wego licznika odtwarzania 16 jest podawany po¬ przez przetwornik analogowo-cyfrowy 17 na wej¬ scie komparatora 15. Przy zrównaniu sie stanów wyjsc cyfrowego licznika pomiarowego 13 i cy¬ frowego licznika odtwarzania 16, napiecia na wyjsciach przetworników analogowo-cyfrowych 14 i 17 sa równe, wobec czego na wyjsciu kompara¬ tora 15 pojawia sie impuls, który jest podawany na wejscia kasujace ukladu sterowania adresem 9 ¦i cyfrowego licznika odtwarzania 16 w zwiazku z czym proces odtwarzania sygnalu rozpoczyna sie od poczatku.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób pomiaru harmonicznych odksztalcen powierzchni, zwlaszcza poszycia statku, znamien¬ ny tym, ze mierzony odcinek lezacy na rozpatry¬ wanej powierzchni zostaje podzielony na odcin¬ ki przy pomocy przylozonej listwy z naniesiona liczba punktów pomiarowych równo oddalonych od siebie, a amplitudy odksztalcenia powierzchni w tych punktach pomiarowych mierzone sa przy pomocy przesuwanej wzdluz listwy karetki, za¬ wierajacej przetwornik odksztalcenia powierzchni oraiz uklad wytwarzania impulsu i zostaja one zapamietale w pamieci elektronicznej, a nastep¬ nie po skonczonym pomiarze odtwarzane sa ze stabilna czestotliwoscia, wieksza od czestotliwosci zapisu calego przebiegu odksztalcenia po¬ wierzchni. 2. Uklad do pomiaru harmonicznych odksztalr e?n powierzchnia zwlaszcza poszycia statku, zna¬ mienny tym, ze ma dwa cyfrowe liczniki (13) i (16) r' komparator (15), przy czym wejscie cyfrowego licznika pomiarowego (13) jest polaczone z ukladem wytwarzania impulsu polozenia (8), a wejscie cy¬ frowego licznika odtwarzania (16) poprzez uklad przelaczajacy (10) jest polaczone z generatorem stabilnej czestotliwosci (11), zas wyjscia tych licz¬ ników sa polaczone z komparatorem (15), którego wyjscie jest polaczone z wejsciem kasujacym ukladu sterowania adresem (9) i wejsciem kasur jaeymr cyfrowego licznjka odtwarzania (16). 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60116 756 8 ®— ffól— nz__ 41 <*r l_ 74 j ily ¦—ju r I4J" 0 ~S 0 [ PL