PL116671B2 - Process for preparing cyclic dianhydride of diphenylsulfonyl-3,4,3',4'-tetrasulfonic acid - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania cyklicznego dwubezwodnika kwasu dwufenylosulfo- nyloczterosulfonowego-3,4,3\4\ Znany jest sposób otrzymywania dwubezwodnika kwasu dwufenylosulfonyloczterosulfonowego- 3,4,3\4\ który polega na sulfonowaniu 4,4'-dwufenyloaminy i przeprowadzeniu otrzymanych aminosulfo- nów, na drodze reakcji Sandmayera z SO2 w odpowiednie czterosulfokwasy, które z kolei przeprowadza sie w dwubezwodnik.Wada znanego sposobu jest koniecznosc stosowania amin jako surowców wyjsciowych, które otrzymuje sie z 4,4',dwuchlorodwufenylosulfonu oraz koniecznosc stosowania sulfonów jako katalizatora, co w przy¬ padku otrzymywania pochodnych sulfonowych utrudnia proces wydzielenia czystych izomerów.Celem wynalazku jest usuniecie znanych wad i niedogodnosci przez opracowanie nowego sposobu otrzymywania dwubezwodników który rózni sie od znanego sposobu zastosowaniem innych surowców wyjsciowych oraz innej drogi chemicznej.Istota wynalazku polega na tym, ze sulfonowaniu poddaje sie 4,4'-dwuchlorodwufenylosulfon 10-20% oleum, a produkt reakcji, po neutralizacji wodnym roztworem chlorku sodowego lub weglanem sodowym, poddaje sie dzialaniu siarczynu sodowego wobec katalizatora, którym sa sole miedzi, w temperaturze 80-180°C, w czasie 4-10 godzin, po czym otrzymany produkt poddaje sie dzialaniu kwasu czterosulfonowego w temperaturze 60-120°C w czasie 2-8 godzin w obecnosci siarczanu miedziowego, octanu miedziowego lub chlorku miedziowego jako katalizatora.Zaleta techniczna sposobu wedlug wynalazku jest zmniejszenie ilosci etapów syntezy i zwiekszenie sumarycznej wydajnosci produktu koncowego w stosunku do surowca wyjsciowego. Dodatkowa zaleta sposobu wedlug wynalazku jest to, ze koncowy produkt otrzymuje sie z dobra wydajnoscia, wysoka czystoscia i w postaci jednego izomeru.Przyklad I. Etap a. Do reaktora wprowadza sie 300cm3 20% oleum,a nastepnie powoli dodaje sie lOOg 4,4'-dwuchlorodwufenylosulfonu, po czym wlacza sie ogrzewanie i przez 3 godziny utrzymuje tempera¬ ture 130°C. Po tym czasie mieszanine reakcyjna ochladza sie i wylewa na zimny roztwór wodny chlorku sodowego. Otrzymuje sie 121 g osadu (70,8% wydajnosci teoretycznej).Etap b. Do reaktora o pojemnosci 500 cm3, zaopatrzonego w mieszadlo, chlodnice zwrotna i termometr wprowadza sie 20 g (0,059 mola) soli dwusodowej otrzymanejjak w etapie a, 10,2 g siarczynu sodowego, 0,2 g pieciowodnego siarczanu miedziowego i 300cm3 wody. Reakcje prowadzi sie w temperaturze wrzenia2 116671 mieszaniny przez 6 godzin. Nastepnie oddestylowuje sie okolo 150cm3 wody, a otrzymany osad soli czterosodowej kwasu dwufenylosulfonyloczterosulfonowego-3,4,3',4' — odfiltrowuje sie i krystalizuje z wody.Etap c. Do reaktora o pojemnosci 50cm3 zaopatrzonego w mieszadlo i chlodnice zwrotna z nasadka, zawierajaca srodek absorbujacy wode, wprowadza sie 2g (0,0041 mola) soli czterosodowej i 10cm3 kwasu chlorosulfonowego swiezo przedestylowanego. Reakcje prowadzi sie przez 6 godzin w temperaturze 90-110°C. Wypadajacy podczas reakcji osad odsacza sie i przemywa eterem. Otrzymuje sie l,2g dwubezwod- nika kwasu dwufenylosulfonyloczterosulfonowego-3,4,3\4' o temperaturze topnienia 392-395°C (z rozkla¬ dem), przy, wydajnosci procesu 75%.Przyklad II. Etap a. Do reaktora o pojemnosci 11, zaopatrzonego w mieszadlo i chlodnice zwrotna wprowadza sie 300cm3 20% oleum, do którego w czasie okolo 1 godziny wprowadza sie lOOg 4,4'- dwuchlorodwufenylosulfonu. Mieszanine ogrzewa sie w temperautrze 160°C przez 4godziny, po czym calosc oziebia sie i wylewa na 600g lodu. Wydzielony kwas 4,4,-dwuchlorodwufenylosulfonylodwusulfonowy-3,3' rozpuszcza sie w wodzie i zobojetnia weglanem sodowym. Sól dwusodowa oddziela sie, krystalizuje z etanolu i suszy. Otrzymuje sie 128g osadu (75,3% wydajnosci teoretycznej).Etap b. Do autoklawu wprowadza sie 40g soli dwusodowej, otrzymanej w punkcie 2a, nastepnie dodaje sie 32,Ig siarczynu sodowego, 0,25g pieciowodnego siarczanu miedziowego i 300cmJ wody. Zawartosc autoklawu ogrzewa sie do 170°C i utrzymuje w tej temperaturze przez 4 godziny. Nastepnie roztwór zateza sie, a otrzymana sól czterosodowa filtruje i suszy.Etap c. Do reaktora o pojemnosci 50 cm3, zaopatrzonego w mieszadlo i chlodnice zwrotna z nasadka, zawierajaca srodek absorbujacy wode, wprowadza sie 2g (0,0041 mola) soli czterosodowej, 8 cm3 kwasu chlorosulfonowego swiezo przedestylowanego i 0,1 g chlorku miedziowego. Reakcje prowadzi sie przez 2 godziny w temperaturze 90-110°C. Wypadajacy podczas reakcji osad odsacza sie i przemywa eterem.Otrzymuje sie 1,3 g dwubezwodnika kwasu dwufenylosulfonyloczterosulfonowego-3,4,3\4' o temperaturze topnienia 390-392°.Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania cyklicznego dwubezwodnika kwasu dwufenylosulfonyloczterosulfonowego- 3,4,3\4\ znamienny tym, ze 4,4'-dwuchlorodwufenylosulfon poddaje sie sulfonowaniu 10-20% oleum, a produkt reakcji,po neutralizacji wodnym roztworem chlorku sodowego lub weglanem sodowym, poddaje sie dzialaniu siarczynu sodowego wobec katalizatora, którym sa sole miedzi, w temperaturze 8(M80°C, w czasie 4-10 godzin, po czym otrzymany produkt poddaje sie dzialaniu kwasu chlorosulfonowego w temperaturze 60-120°C, w czasie 2-8 godzin, w obecnosci siarczanu miedziowego, octanu miedziowego lub chlorku miedziowego jako katalizatora.Prac. Poligraf. UP PRL. Naklad 120 egz.Cena 100 zl PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania cyklicznego dwubezwodnika kwasu dwufenylosulfonyloczterosulfonowego- 3,4,3\4\ znamienny tym, ze 4,4'-dwuchlorodwufenylosulfon poddaje sie sulfonowaniu 10-20% oleum, a produkt reakcji,po neutralizacji wodnym roztworem chlorku sodowego lub weglanem sodowym, poddaje sie dzialaniu siarczynu sodowego wobec katalizatora, którym sa sole miedzi, w temperaturze 8(M80°C, w czasie 4-10 godzin, po czym otrzymany produkt poddaje sie dzialaniu kwasu chlorosulfonowego w temperaturze 60-120°C, w czasie 2-8 godzin, w obecnosci siarczanu miedziowego, octanu miedziowego lub chlorku miedziowego jako katalizatora. Prac. Poligraf. UP PRL. Naklad 120 egz. Cena 100 zl PL