Przedmiotem wynalazku jest mechaniczna pom¬ pa prózni wstepnej, znajdujaca zastosowanie w urzadzeniach przemyslowych i laboratoryjnych wymagajacych wysokiej prózni.W znanych rozwiazaniach konstrukcyjnych me¬ chanicznych pomp obrotowych prózni wstepnej dotychczas produkowanych, stosuje sie bezposred¬ ni, bezprzekladniowy naped wirnika o obrotach okolo 1500 obr/min a w przypadku malych pomp obroty okolo 3000 obr/min, co umozliwia konstruo¬ wanie pomp o malych gabarytach i mniejszej ma¬ sie.Znane mechaniczne pompy obrotowe, budowane sa najczesciej jako pompy mimosrodowo-suwako- we. Jako przyklad najbardziej zblizonego rozwia¬ zania konstrukcyjnego mechanicznej pompy obro¬ towej jest pompa z suwakiem w wirniku. We¬ wnatrz cylindrycznego korpusu obraca sie umie¬ szczony mimosrodowo cylindryczny, dwupolówko- wy wirnik, w którym w szczelinie miedzy polów¬ kami znajduja sie dwa suwaki dociskane sprezyna do cylindrycznej, wewnetrznej powierzchni kor¬ pusu. Korpus pompy posiada kanal doprowadza¬ jacy oraz kanal wylotowy, zaopatrzony w zawór zwrotny i jest zanurzony w cieczy najczesciej w oleju. Zasada dzialania znanej pompy polega na zassaniu czynnika pompowego z kanalu doprowa¬ dzajacego, sprezeniu i wypchnieciu sprezonego czynnika przez kanal odprowadzajacy na zewnatrz.Poniewaz sprezanie w znanych pompach nastepuje 10 15 20 25 30 juz w momencie rozruchu, moment oporowy wir¬ nika jest w tym etapie porównywalny lub wiekszy niz moment przy nominalnych obrotach wirnika.Pociaga to za soba koniecznosc stosowania sil¬ ników napedowych o duzym momencie rozrucho¬ wym.Zastosowanie bezposredniego, bezprzekladniowe- go napedu w pompach suwakowych, stawia spe¬ cjalne wymagania do stosowanych silników odnos¬ nie wartosci stosunku momentu rozruchowego do znamionowego silnika Mp/Mn. Wartosc tego para¬ metru nie powinna byc mniejsza niz — 2—2,5, po¬ niewaz w fazie rozruchu silnika musi pokonac znaczny moment oporowy zwiazany ze sprezaniem gazu. Wymagane wartosci parametru Mp/Mn osia¬ gaja indukcyjne silniki trójfazowe. Natomiast sil¬ niki jednofazowe osiagaja parametr w granicach 0,4—0,8 co stwarza koniecznosc stosowania silni¬ ków specjalnych z faza rozruchowa, wylaczalna po osiagnieciu obrotów nominalnych lub silników o nadmiarze mocy.Mechaniczna pompa prózni wstepnej wedlug wy¬ nalazku sklada sie z silnika rozruchowego i obu¬ dowy wypelnionej ciecza najkorzystniej olejem, wewnatrz której umieszczony jest korpus pompy wlasciwej wraz z wirnikiem. Wirnik pompy wlas¬ ciwej wedlug wynalazku ma ksztalt walca, na którego obwodzie znajduja sie dwie lub wiecej lopatek, z których kazda stanowi fragment cylin¬ dra o wewnetrznej srednicy równej srednicy wal- 116 386116 386 ca wirnika. Osie obrotu lopatek znajduja sie na tworzacej walcowego wirnika. W celu uzyskania zadanej sily dociskajacej lopatki do wewnetrznej powierzchni korpusu podczais wirowania wirnika, pod katem ograniczenia strat mocy na tarcie, dro- 5 ga odpowiednieh proporcji zostaje dobrana masa lopatek odpowiednio proporcjonalna do ich po¬ wierzchni czolowych.Zaleta pompy wedlug wynalazku jest maly mo¬ ment rozruchowy w porównaniu do momentu w 10 pompach suwakowych. Wartosc momentu rozru¬ chowego w pompie wedlug wynalazku jest okres¬ lona glównie oporami w lozyskach wirnika, po¬ niewaz w etapie rozruchu sprezanie gazu nie za¬ chodzi. Moment oporowy wirnika narasta stop- 15 niowo wraz z efektem sprezania w miare wzrostu obrotów.Zastosowanie w konstrukcji pomp wirnika we¬ dlug wynalazku pozwala na zmniejszenie masy pomp i mocy stosowanych silników. W pompach wedlug wynalazku mozna stosowac silniki jedno¬ fazowe bez fazy rozruchowej, co ma szczególnie duze znaczenie w zastosowaniu pomp w labora¬ toriach.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym 25 fig. 1 przedstawia schemat dwustopniowej mecha¬ nicznej pompy prózni wstepnej, fig. 2 przekrój poprzeczny w plaszczyznie I-I, na fig. 1, pokazujac przekrój przez korpus 1-ego stopnia pompy wlasci¬ wej, fig. 3 — przekrój poprzeczny na fig. 1 poka- 30 zujac przekrój przez korpus 2-ego stopnia pompy wlasciwej.Korpus pompy wlasciwej sklada sie z pieciu ze¬ liwnych segmentów 1, 2, 3, 4, 5 tworzac dwie cy¬ lindryczne komory sprezania 6 i 7 o róznych po- 35 jemnosoiach. Wewnatrz koimory 6 umieszczony jest wirnik 8 ulozyskowany w panewkach 9 i 10. Lo¬ patki 11 wirnika 8 zamocowano na osi 12, których czopy 13 ulozyskowano w nakladkach 14 zamoco¬ wanych do korpusu wirnika 8. Wewnatrz komory 40 7 umieszczony jest wirnik 15 ulozyskowany w pa¬ newkach 1© i 16. Lopatki 17 wirnika 15 zamocowa¬ ne sa na osi 18, których czopy 13 ulozyskowano w nakladkach 14, zamocowanych do korpusu wir¬ nika 15. Na czopach 13 umieszczone sa sprezyny 45 skretne 19. Jeden koniec sprezyny 19 polaczony jest z czopem 13, a drugi wspiera sie na nakladce 14. Uszczelki toroidalne 20, 21, 22, 23 zapewniaja szczelnosc poszczególnych segmentów korpusu pompy wlasciwej, natomiast pierscienie Simmera 50 24, 25, 26 uszczelniaja poszczególne czopy wirni¬ ków 8 i 15. Korpus pompy umieszczony jest w ko¬ morze oleju 27 wypelnionej olejem £8» spelniaja¬ cym role czynnika smarujacego, odprowadzajacego cieplo oraz uszczelniajacego. Zarówno pompa wlas¬ ciwa jak i komora oleju 27 oraz silnik 29, zamoco¬ wano do kolumny nosnej 30, gdzie pierscien 31 zabezpiecza przed przeciekami oleju 28 na ze¬ wnatrz komory oleju 27.Smarowanie poszczególnych elementów pompy wedlug wynalazku odbywa sie samoczynnie pod¬ czas ruchu obrotowego wirników 8 i 15, Unosze¬ nie koreczka 32 dociskanego sprezyna 33 zostaje wywolane sila ciagu sruby 34, co przy ruchu wi¬ rowym powoduje przedostanie sie oleju do kanalu 35, a nastepnie przez dysze 36 i kanalik w pokry¬ wie 1 do komory sprezania 1-ego stopnia 7.Smarowanie elementów komory sprezania 2-go stopnia 6 odbywa sie poprzez kanal 35 i dysze 37.Panewki zewnetrzne 9 i 16 smarowane sa droga bezposredniego doplywu oleju 28 z komory 27 poprzez odpowiednie kanaliki w segmentach 1 i 5.Zawory 38 i 39 z koreczkami gumowymi uszczel¬ niaja kanaly wylotowe 40 i 41 komór sprezania 6 i 7, w których znajduja sie kanaly tloczace 42 i 43. W komorze I-go stopnia sprezania 7 znaj¬ duje sie króciec ssacy 44.Zastrzezenia patentowe 1. Mechaniczna pompa prózni wstepnej, sklada¬ jaca sie z silnika rozruchowego i obudowy wypel¬ nionej ciecza, najkorzystniej olejem, wewnatrz której umieszczony jest korpus pompy wlasciwej wraz z wirnikiem, znamienna tym, ze wirnik pom¬ py (8) ma ksztalt walca, na którego obwodzie znajduja sie co najmniej dwie lub wiecej lopa¬ tek (11), z których kazda stanowi fragment cylin¬ dra o wewnetrznej srednicy, najkorzystniej rów¬ nej srednicy walca wirnika (8), przy czym osie obrotu lopatek (12) znajduja sie na tworzacej wal¬ cowego wirnika (8)« 2. Mechaniczna pompa wedlug zastrz. 1, zna¬ mienna tym, ze lopatki (11) maja dobrana mase, proporcjonalna do wielkosci ich powierzchni czolo¬ wych, przy zalozeniu tej samej grubosci w celu uzyskania zadanej sily dociskajacej lopatki (11) do scianek korpusu (2). 3. Mechaniczna pompa wedlug zastrz. 1, zna¬ mienna tym, ze posiada sprezyny (19) dociskajace lopatki (11) do scian cylindra wirnika (8).1X6 386 fs-1 I-I Fig.2116 386 Fig. 3 PZGraf. Koszalin A-304 95 A-4 Cena 100 zl PL