Przedmiotem wynalazku jest kolumna jonitowa do procesu ekskluzji jonów przeznaczona do wydoby¬ wania cukru z melasu.Nieodzownym warunkiem prawidlowego przebiegu procesu w kolumnie jonitowej jest utrzymanie stafcgo poziomu kationitu w kolumnie. Stosowany tutaj kationit slabo usieciowam, typu zelowego ma te niedogodna wlasciwosc, ze ulega bardzoduzym zmianom objetosci w zaleznosci od srodowiska, w któnm sie znajduje. Celem zabezpieczenia stalego poziomu kationitu w kolumnie stosuje sie róznego rodzaju urzadze¬ nia kompensujace zmiane objetosci kationitu. Znane jest rozwiazanie wedlug opisu patentowego RFN nr 2 157408 gdzie kolumna posiada wewnatrz elastyczny szczelny zbiornik wypelnion\ kationitcm, a dokola znajduje sie ciecz kompensujaca lub odwrotnie: w zbiorniku elastycznym znajduje sie ciecz, a kationit zalega dokola zbiornika. W innym rozwiazaniu wedlug opisu patentowego RFN nr2 312 564 kolumna wyposazona jest w dwie elastyczne szczelne membrany na spodzie i na górze, na które dziala ciecz pod odpowiednim cisnieniem.Kolumna jonitowa do procesu ekskluzji jonów zestawiona z cylindrycznego plaszcza, dna i pokrywy, wyposazona wewnatrz w urzadzenia kompensujace zmiany objetosci kationitu, wedlug wynalazku charakte¬ ryzuje sie tym, ze posiada wewnatrz dwie stale przegrody: przegode górna zaopatrzona w dysze naplywowe i przegrode dolna zaopatrzona w dysze odplywowe, komore cieczy kompensujacej oraz etementy kompensa¬ cyjne w postaci elastycznych przewodów rurowych. Elementy kompensacyjne sa usytuowane pionowo, a odlelgosc pomiedzy poszczególnymi elementami jest jednakowa i wynosi od 1 do 3 srednic elementu kompensacyjnego, przy czym pojemnosc kompensujaca wszystkich elementów, kompensacyjnych wynosi do 20% objetosci komoryjonitowej. Elemenn kompensacyjne sa polaczone ze zbiornikiem cieczy kompensuja¬ cej tylko od dolu poprzez komore cieczy kompensujacej.Zastosowanie elementów kompensacyjnych oraz dwóch stalych przegród umozliwia utrzymanie nie¬ zmiennego poziomu jonitu na granicy górnej przegrody. Równomierne rozmieszczenie elementów kompen¬ sacyjnych w przekroju poprzecznym kolumny oraz ich prawidlowe proporcje zapewniaja lagodne przejscia zmian objetosci kationitu w calej przestrzni zloza, bez obawy zgniotu ziarn kationitu, które to szkodliwe dla procesu ekskluzji zjawiska, wystepuja w dotychczasowych rozwiazaniach. Zastosowanie ukladu doprowa¬ dzenia cieczy kompensujacej do elementów kompensacyjnych tylko od dolu — zapobiega zbednemu termi¬ cznemu krazeniu cieczy i stratom ciepla.Kolymna jonitowa, wedlug wynalazku, przedostawiona jest w przykladowym wykonaniu schematy¬ cznie, w przekroju wzdluznym na rysunku.2 116309 Kolumna jonitowa zestawiona jest z cylindrycznego plaszcza 1, dna 2, pokrywy 3, przegrody górnej 5 z dyszami naplywowymi 6, przegrody dolnej 4 z dyszami odplywowymi 7 oraz z elementów kompensacyjnych 11 w postaci elastycznych przewodów rurowych. Górne konce elementów kompensacyjnych 11 osadzone sa w otworach górnej przegrody 5 i wyposazone w zaworki odpowietrzajace 14 zas dolne konce elementów kompensacyjnych 11 przechodza przez otwory w dolnej przegrodzie 4 do komory cieczy kompensujacej 12.Przestrzen ograniczona plaszczem 1, przegroda dolna 4 i przegroda górna 5 tworzy komore jonitowa 17. W pokrywie 3 wbudowany jest króciec wlotowy 8 oraz zawór odpowietrzajacy glówny 13, zas w dnie 2 wbudowany jest króciec wylotowy 9. W górnej czesci plaszcza 1 zabudowany jest króciec doplywu kationitu 10, przez który doplywa kationit ze zbiornika jonitu 16. W dolnej czesci plaszcza zamontowany jest króciec 18 z przewodem 19 laczacym komore cieczy kompensujacej 12 ze zbiornikiem cieczy kompensujacej 15.Uruchomienie i dzialanie kolumny.Wode ze zbiornika 15 doprowadzic przewodem 19 do komory cieczy kompensujacej 12 i wypelnic nia wszystkie elemetny kompensacyjne 11 poslugujac sie zaworkami odpowie¬ trzajacymi 14. Napelnic kolumne woda zdemineralizowana poprzez króciec 9 tak, zeby woda zalala stozkowa czesc zbiornika 16. zbiornik 16 umieszczony jest wyzej od zbiornika 15, wiec woda z elementów kompensacyj¬ nych 11 zostanie wypchnieta do zbiornika 15. Po zakonczeniu tych wstepnych czynnosci nalezy wypelnic kolumne jonitem, który przedostaje sie do niej ze zbiornika 16 poprzez króciec 10 i wyregulowac poziom wody nad przegroda górna 5 do pozadanej wysokosci poslugujac sie zaworem odpowietrzajacym 13 i zaworem przy króccu 9. Nastepnie podgrzac jonit do odpowiedniej temperatury za pomoca goracej wody, która przedostaje sie króccem 8, a odplywa króccem 9. W czasie przepuszczania przez zlozejonitowe melasu — jonit ulega kurczeniu i wtedy ciecz kompensujaca ze zbiornika 15 wypelnia odpowiednie elementy kompensacyjne 11. W czasie przepuszczania wody sytuacja jest odwrotna —jonit zwieksza swa objetosc, a woda z elementów kompensacyjnych 11 przeplywa do zbiornika cieczy kompensujacej. 15.Zastrzezenia patentowe 1. Kolumna jonitowa do procesu ekskluzji jonów zestawiona z cylindrycznego plaszcza, dna i pokrywy oraz wyposazona wewnatrz w urzadzenia kompensujace zmiany objetosci kationitu, znamienna tym, ze posiada wewnatrz dwie stale przegrody:przegrode górna (5) zaopatrzona w dysze naplywowe (6) i przegrode dolna (4) zaopatrzona w dysze odplywowe (7), komore cieczy kompensujacej (12) oraz elementy kompensa¬ cyjne (11) w postaci elastycznych przewodów rurowych. 2. Kolumna jonitowa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze elementy kompensujace (U) sa usytuowane pionowo, a odleglosc pomiedzy poszczególnymi elementami jest jednakowa i wynosi 1 do 3srednic elementu kompensacyjnego (11). 3. Kolumna jonitowa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze pojemnosc kompensacyjna wszystkich elementów kompensacyjnych (11) wynosi do 20% objetosci komory jonitowej (17). 4. Kolumna jonitowa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze elementy kompensacyjne (11) sa polaczone ze zbiornikiem cieczy kompensujacej (15) tylko od dolu poprzez komore cieczy kompensujacej (12).116 309 PL