Przedmiotem wynalazku jest elektroniczny uklad zabezpieczajacy pojazd mecha¬ niczny przed wlamaniem, stosowany zwlaszcza w samochodach osobowych.Stan techniki. Zinane jest z opisu patentowego, patentu tymczasowego nr 87 872 uirzajdzeinie zabez¬ pieczajace pomieszczenia przed wlamaniem, zwlaszcza w samochodzie, wyposazone w uklad logiczny i podwójny blok elektroniczny elementów czasowych.Uklad logiczny posiada dwa przekazniki minia¬ turowe wraz z ukladem styków i wylacznikiem, przy czym uklad logiczny polaczony jest z pierw¬ szym blokiem elektronicznego elementu czasowego, który sklada sie z przekaznika wykonawczego sterujacego sygnalem akustycznym oraz pierwsze¬ go tranzystorowego czlonu zwlocznego pobudza¬ jacego, po nastawionej zwloce czasowej poprzez napieciowy wzmacniacz sygnalu zbudowany na tranzystorze w kolektorze którego wlaczony jest rezystor, zas emiter polaczony jeist z cewka prze¬ kaznika, oraz z drugim blokiem elektronicznego elementu czasowego, który sklada sie z miniaturo¬ wego przekaznika ograniczajacego czas trwania sygnalu alarmowego oraz drugiego tranzystoro¬ wego czlonu zwlocznego, pobudzajacego po na¬ stawionej zwloce czasowej, poprzez napieciowy wzmacniacz zbudowany na tranzystorze w ko¬ lektorze którego wlaczony jest rezystor, zas emiter polaczony jest z cewka drugiego przekaznika milniatuirowegio. iPonadto pieTWiszy i drugi tranzystorowy czlon zwloczny sklada sie z kondensatora oraz rezystora, o których wspólny punkt polaczony jest poprzez diode z baza tranzystora, w emiter którego oraz kolektor wlaczone sa rezystory.Istota wynalazku. Uklad wedlug wynalazku za¬ wiera generator cyfrowy samowzbudny wytwarza¬ lo jacy impulsy prostokatne, które podawane- sa na wejscie zliczajace bloku zliczajacego. Stany binarne z wyjsc bloku zliczajacego w postaci impulsów sa podawane poprzez pierwszy dekoder do wejscia sterujacego rozdzielacza impulsów oraz drugi de- w koder do jednego wejscia „start" drugiego prze- rzutndka RS i przez trzeci dekoder do wejscia „stop" drugiego przerzutnika RS, zas wyjscie tego przerzutnika jest polaczone z wejsciem blokujacym rozdzielacza impulsów, którego wyfjscia sia pola- ao czone poprzez pierwszy wzmacniacz mocy z wyjsciem sygnalizacji dzwiekowej oraz poprzez drugi wzmacniacz mocy z wyjsciem sygnalizacji swietlnej. Na wejscie blokujace bloku zliczajacego podawany jest z pierwszego przerzutnika RS M impuls sterujacy, który jednoczesnie podawany jest na wejscie „start" trzeciego przerzutnika RS, którego wyjscie poprzez trzeci wzmacniacz mocy jest polaczone z wyjsciem zwierajacym styki prze¬ rywacza oraz blok sygnalizacji wlaczenia blokady 30 ukladu zaplonowego pojazdu. Jedno wejscie „start" 116 267116 267 pierwszego przerzutnika RS jest polaczone z wy¬ lacznikiem otwarcia drzwi poprzez blok formujacy imipuilsy, a drugie wejscie „start" jest polaczone z wylacznikiem otiwaroia bagaznika oraz z wy¬ lacznifciem otwarcia pokrywy silnika i wylaczni¬ kiem uniwersalnym poprzez drugi, trz&oi i czwarty bljok formujacy impulsy i blok sumy logicznej.Ponadto blok sumy logicznej polaczony jest z drugim wejsciem „start" drugiego przerzutnika RS. Wejscie „stop" pierwszego przerzutnika RS oraz wejscie „stop" drugiego przerzutnika RS sa polaczone z wyjsciem trzeciego dekodera.Korzysitne jest jesli czwarty blok formujacy impulsy zawiera kombinacyjny element NIE oraz element NIE-I, przy czym na wejscie elementu NIE podawany jest poprzez element prostowniczy wlaczony zaporowo, syginal z wylacznika uniwer¬ salnego oraz dolaczony jest kondensator, którego drugi zacisk polaczony jest z masa i z jednym wejsciem elementu NIE-I, którego drugie wejscie jest polaczone z wyjsciem elementu NIE, poprzez drugi kondensator z masa ukladu zabezpieczaja¬ cego.Korzystne skutki techniczne wynalazku. Zgodnie z wynalazkiem uklad umozliwia blokade ukladu zaplonowego pojazdu niezaleznie od blokady innych elementów pojazdu. Czas trwania alarmu ograniczony jest do 60 sak. przy czym po samo¬ czynnym wylaczeniu alarmu uklad przechodzi w stan „czuwania"* .i rjojnowna próba wlamania powoduje ponowne wlaczenie alarmu, co szcze¬ gólnie korzystne jest ze wzgladu na ochrona sro¬ dowiska i zabezpieczenie akumulatora przed wy¬ ladowaniem. Uklad posiada mozliwosc dowolnego ustalenia opóznien potrzebnych na wsiadanie i wy¬ siadanie z pojazdu. Ponadto dzieki umieszczeniu wylacznika alarmu wewnatrz pojazdu w dowolnym miejscu wygodnym dla kierowcy oraz przez za¬ stosowanie elementów przeciwzaklóceniowych w ukladzie niemozliwe jest przypadkowe samo¬ czynne wlaczenie alarmu. Dzieki zastosowaniu blioków formujacych impulsy, czas alarmu nie za¬ lezy od czasu trwania impulsów pochodzacych od wylaczników. Uklad umozliwia równiez wlaczenie dodatkowych wylaczników uniwersalnych, które moga zabezpieczac ogrzewane szyby, wywietrznik, lustro, antene i inne elementy pojazdu.Objasnienie rysunku. Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat blo¬ kowy elektronicznego ukladu zabezpieczajacego przed wlamaniem, zas fig. 2 przedstawia schemat funkcjonalny bloku formujacego impulsy wyzwa¬ lajacego uklad zabezpieczajacy.Przyklad wykonania. Jak uwidoczniono na fig. 1 rysunku wylacznik WD otwarcia drzwi jest po¬ laczony poprzez blok BF-1 formujacy impulsy z wejsciem START przerzutnika RS PRS-1, zas wylacznik WB otwarcia bagaznika poprzez blok BF-2 formujacy, impulsy oraz wylacznik WS otwarcia pokrywy silnika poprzez blok BF-3 formujacy impulsy sa polaczone z blokiem SL sumy logicznej. Wyjscie blqku Ah jest polaczone z wejsciem START* pnzarzulnika RS PRS-1 oraz wejsciem START przerzutnika RS PRS-2. Wyjscie przerzutnika RS PRS-1 jesit polaczone z wejsciem START przerzutnika RS RPS-3 oraz z wejsciem sterujacym bloku BZ zliczajacym impulsy poda¬ wane z generatora GCS cyfrowego samowiabudne- 5 go. Stany binarne z wyjsc bloku BZ zliczajacego jmpulsy, sa podawane przez dekoder DK-1 do jednego z wejsc rozdzielacza RI impulsów oraz przez dekoder DK-2 na wejscie START prze¬ rzutnika RS PRS-2 i dekoder DK-3 na wejscia 10 STOP przerzutników RS PRS-1 i PRS-2, Wyjscie przerzutnika RS PRS-2 polaczone jest z drugim wejsciem rozdzielacza RI iimpis&w. Jedno wyjscie iiotzdzdeilacza RI impulsów jest polaczone przez wzmacniacz WM-1 mocy z wyjsciem WY-1 sygna- 15 lizacji dzwiekowej, natomiast drugie wyjscie tego rozdzielacza RI jest polaczone poprzez wzmacniacz MW-2 z wyjsciem WY-2 sygnalizacji swietlnej.Natomiast wyjscie przerzutnika RS PRS-3 jest po¬ laczone poprzez wzmacniacz WM-3 mocy 20 z wyjsciem WY-3 zwierajacym styki przerywacza oraz z blokiem SBZ sygnalizacji wlaczenia blokady ukladu zaplonowego pojazdu.Uklad wedlug wynalazku zasilany jest napie¬ ciem UAK z akumulatora pojazdu, które podawane 25 jest poprzez wlacznik WA alarmu i blok BOW opózniajacy wlaczenie napiecia zasilajacego, które to opóznienie konieczne jest ze wzgledu na wy¬ siadanie badz wsiadanie do pojazdu. Blok BOW polaczony jest ze wzmacniaczami WM-1, WM-2 30 i WM-3 mocy oraz poprzez blok SN stabilizacja napiecia zasila pozostale bloki ukladu.Na fig. 2 rysunku, blok BF-4 formujacy impulsy wyposazony jest w wylacznik WU uniwersalny po¬ laczony pojprzez element. Dl prostowniczy z wejs- 35 ciem elementu NIEB1 oraz z kondensatorem C2, którego drugi zacisk jest polaczony z masa oraz z wejsciem elementu NIE — I B2, zas drugie wejscie tego elementu jest polaczone z wyjsciem elementu NIE — BI oraz kondnsartprem Cl, któ. 40 rego drugi zacisk jest polaczony z masa. Równo¬ legle z wylacznikiem WU uniwersalnym polaczony jest kondensator C3 przeciwzaklóceniowy.Uklad dziala w sposób nizej opisany. Wlaczenie ukladu nastepuje za pomoca wylacznika WA, na- 45 tomiast bljok BOW opózniajacy wlaczenie napiecia zasilajacego opóznia podanie tego napiecia do ukla¬ du, w celu umozliwienia opuszczenia pojazdu po wlaczeniu ukladu zabezpieczajacego, Niiestabilizo- wane napiecie zasilajace podawane jest do wzmac- 50 niaczy WM-1, WM-2, WM-3 mocy, zas stabilizo¬ wane napiecie, w bloku SN stabilizacji napiecia podawane jest do pozostalych bloków ukladu za¬ bezpieczajacego.Po wlaczeniu ukladu zabezpieczajacego tj. w sta- 55 nie czuwania wyjscie przerzutnika RS PRS-1 po¬ siada stan logiczny „1", a wyjscia przerz/uitników RS PRS-2 i PRS-3 posiadaja stan logiczny „0", wówczas blok BZ zliczajacy impulsy nie przewodzi i stany wyjsc tego bloku maja wartosc logiczna 60 „o", w wyniku tego stanu wystepuje brak sygnalu na wyjsciach WY-1, WY-2, WY-3 oraz bloku SBZ sygnalizacji wlaczenia blokady ukladu zaplono¬ wego, W przypadku otwarcia drzwi pojazdu, zamykany 85 jest wylacznik WD, wówczas blok BF-1 formujacy5 116267 6 impulsy generuje pojedynczy impuls podawany na wejscie START przerautndka RS PRS-1, zmienia¬ jac sten jego wyjscia na wartosc logiczna „0", na¬ stepnie zostaje odblokowany blok BZ zliczajacy impulsy i jednoczesnie zmienia sw6j stan logiczny przerzutnik RS PRS-3 na stan logiczny „1", który poprzez wzmacniacz WM-3 mocy wlacza blokade ukladu zaplonowego pojazdu poprzez wyjscie WY-3 oraz wlacza blok SBZ sygnalizacji wlaczenoa blokady zaplonu.Blok BZ zlicza impulsy z generatora GCS cyfro¬ wego samowzbudnego w ozasie zadanym okolo 10 sek. pozwalajacym kierowcy na swobodne wejscie do pojazdu i wylaczenie ukladu zabezpie¬ czajacego za pomoca wylacznika WA. Jezeli uklad zabezpieczajacy nie zostanie wylaczony w czasie okolo 10 sek., wówczas poprzez dekoder DK-2 po¬ dany zostaje z bloku BZ impuls wyzwalajacy prze- rzutnik RS PRS-2 zmieniajac stan jego wyjscia na wartosc logiczna „1", co powoduje odblokowanie rozdzielacza RI impulsów.Impulsy sterujace z bloku BZ poprzez dekoder Dk-1 i rozdzielacz RI impulsów podawane sa po¬ przez wzimaczniacz WM-1 mocy i wyjscie WY-1, steruja sygnalizacja dzwiekowa o/raz poprzez wzmacniacz WM-2 mocy i wyjscie WY-2 steruja sygnalizacja swietlna.Sygnaly swietlne i dzwiekowe sa wlaczane na przemian -w- czasie 1,&5 sek. Po uplywie zadanego czasu trwania alarmu tj. 60 sek, blok BZ zlicza¬ jacy impulsy poprzez dekoder DK-3 podaje impuls na wejscie STOP pa^erauthiik6w RS PItS-i i PRS-2, tym samym zakonczony nastaje alarm .i uklad za¬ bezpieczajacy ponownie przechodzi w stan „czu¬ wania", przy jednoczesnej blokadzie ukladu za¬ plonowego pojazdu.W przypadku otwarcia bagaznik, wlaczony jest wylacznik WB, zas przy otwarciu pokrywy silndka, wlaczony jest wylaczmik WS lub przy otwarciu wylacznika WU uniwersalnego, formowane sa impulsy wyzwalajace w blokach BF-2, BF-3 i BF-4 podawane do bloku SL sumy logicznej z którego impuls o wartosci logicznej „0" podawany jest na wejscia START przerzutników RS PRS-1 i PRS-2.PrzerziUitmiki RS PRS-1, PRS-2 i PRS-3 zmieniaja swoje stany logiczne, wówczas zostaje wlaczony uklad zaplonowy pojazdu poprzez podanie sygnalu na wyjscie WY-3 oraz wlaczony zostaje blok SBZ.Jednoczesnie odblokowany zostaje blok BZ zlicza¬ jacy impulsy oraz rozdzielacz RI impulsów.Impulsy z bloku BZ poprzez dekoder DK-1 i roz¬ dzielacz RI steruja poprzez wzmacniacze WM-1, WM-2 mocy oraz wyjscia WY-1, WY-2 sygnaliza¬ cja dzwiekowa i swietlna na przemian w czasie 1,25 sek. Po uplywie zadanego czasu trwania alarmu tj. 60 sek. blok BZ poprzez dekoder DK-3 podaje impuls na wejscia STOP przerizoitniików PRS-1 i PRS-2, tym samym zakonczony zostaje alarm i uklad ponownie przechodzi w stan ^czu¬ wania" przy jednoczesnej blokadzie ukladu zaplo¬ nowego pojazdu.W torze formujacym impuls pochodzacy z wy¬ lacznika WU uniwersalnego, umieszczony jest blok BF-4, którego wejscie w stanie „czuwania" jest zwarte poprzez wylacznik WU z masa ukladu, tym samym wejscia elementu NIE Bi logicznego i jed^ no z wejsc elementu logicznego NIE-I B2, znaj¬ duja sie w stanie logicznym „0". Na wyjsciu ele¬ mentu NIE BI istnieje stan logiczny ,4", który jest podawany na drugie wejscie elementu NIE-I B2 logicznego.Kondensator Cl jest naladowany do wartosci napiecia na wyjsciu elementu logicznego NIE BI.W momencie otwarcia wylacznika WU na wejsciach elementu NIE BI i jednym z wejsc ele¬ mentu NIE-I B2 narasta napiecie do wartosci logicznej „1", przy czym szybkosc narastania jest ustalona przez wartosc kondensatorów przeciwza¬ klóceniowych C2 i C3. Ze wzgledu na kondensator Cl na obu wejsciach elementu NIE-I B2 logicznego wystepuje wartosc logiczna „1", co zmienia stan wyjscia na wartosc logiczna „0". Po czasie okreslo¬ nym rozladowaniem kondensator Cl na wyjsciu elementu NIE-I B2 stan wyjscia tego elementu ponownie przyjmuje wartosc logiczna „1". Ele¬ ment Dl prostowniczy zabezpiecza elementy BI i B2 przed podaniem wyzszego napiecia niz stan¬ dardowe napiecie ukladów scalonych.Zastrzezenia patentowe 1. Elektroniczny uklad zabezpieczajacy pojazd mechaniczny przed wlamaniem, wyposazony w ze¬ spól wlaczników, bloki formujace impulsy, blok opózniajacy wlaczenie zasilania ukladu, wzmac¬ niacz mocy, stabilizator napiecia, znamienny tym, ze zawiera generator (GCS) cyfrowy samowzibudny wytwarzajacy impulsy prostokatne., które poda¬ wane sa na wejscie zliczajace bloku (BZ) zlicza¬ jacego, natomiast stany binarne z wyjsc bloku (BZ) w postaci impulssów sa podawane poprzez dekoder (DK-1) do wejscia sterujacego roadzde- laoza (RI) impulsów oraz przez dekoder (DK-2) do jednego wejscia (START) przerauitnika RS (PRS-2) i przez dekoder (DK-3) do wejscia (STOP) prze- rzutwika RS (PRS-2), zas wyjscie przerzutnika RS (PRS-2) jest polaczone z wejiciem blokujacym rozdzielacza (RI) impulsów, którego wyjscia sa polaczone poprzez wzmacniacz (MW-1) mocy z wyjsciem (WY-1) sygnaliizacji dzwiekowej oraz poprzez wzmacniacz (WM-2) mocy z wyjsciem (WY-2) sygnaltizacjd swietlnej, ponadto na wejscie blokujace bloku (BZ) zliczajacego podawany jest z przerzutnika RS (PRS-1) impuls sterujacy, który jednoczesnie podawany jest na .wejscie (START) przerzutnika RS (PRS-3), którego wyjscie poprzez wzmacniacz (WM-3) mocy jest polaczone z wyjs¬ ciem (WY-3) zwierajacym styki przerywacza oraz blok (SBZ) sygnalizacji wlaczenia blokady ukladu zaplonowego pojazdu, zas jedno wejscie (START) przeffizutnóka RS (PRS-1) jest polaczone z wylacz¬ nikiem (WD) otwarcia drzwi poprzez blok (BF-1) formujacy impulsy, a drugie wejscie (START) jest polaczone z wylacznikiem (WB) otwarcia bagaznika oraz z wylacznikiem (WS) otwarcia pokrywy sil¬ nika i wylacznikiem (WU) uniwersalnym poprzez bloki (BF-2), (BF-3), (BF-4) i blok (SL) sumy lo¬ gicznej, który polaczony jest z drugim wejsciem (START) przerzutnika RS (PRS-2), natomiast wejscie (STOP) przerzutinika RS (PRS-1) oraz 10 15 20 25 30 35 43 45 50 55 6*116 267 wejscie (STOP) przerzutnika RS (PRS-2) sa po¬ laczone z wyjsciem dekodera (DK-3). 2. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze blok (BF-4) formujacy impulsy zawiera kombdna- cyjiny element NIE (BI) ora-z element NIE-I (B2), przy czym na wejscie elementu NIE (BI) poda¬ wany jest poprzez element prostowniczy (Dl) wla- 8 czony zaporowo sygnal z wylacznika (WU) uniwer¬ salnego oraz dolaczony jest kondensator (C2), któ¬ rego drugi zacisk polaczony jest z masa i z jed¬ nym wejsciem elementu NIE-I (B2), którego dru¬ gie wejscie jest polaczone z wyjsciem elementu NIE (BI), poprzez kondensator (Cl) z masa ukladu zabezpieczajacego.%- WA BOW SN Us WH.2.3 WS^~ WU FI BF-1 BF-2 BF-3 GCS BZ HDK-1 'P DK-2 nJoKl" PRS-1 ISTARTISTOP T BF-4 SL TI r*tx h PRS-2 Uri Hwm-1 UWM-2 PRS-3 -JWM-3 -WY-1 ¦ WY-2 -WY-3 SBZ Fi* 1 Dl mu "bTU? Tc3 +fe +Cl Fig. 2 LZGraf. Z-d Nr 2 — 7H8/82 96 egz. A-4 Cen* IW il PL PL