Przedmiotem wynalazku jest wylacznik predko¬ sciowo-katowy przeznaczony szczególnie do auto¬ matycznego wylaczania gramofonów wysokiej kla¬ sy.Znane wylaczniki predkosciowe oparte na zródle sygnalu pochodzacego z fotorezystora Oswietlanego swiatlem pracowaly na zasadzie zaslaniania tego fotorezystora specjalna przyslona, której ksztalty i material narzucone byly wymaganiami stawia¬ nymi przed precyzyjnymi wylacznikami. Na przy¬ slony stosowano blone filmowa naswietlana w takie ksztalty jak prazfldi o malejacej grubosci, w zbiezne luki o skomplikowanej schodkowej zbie¬ znosci lub tez o ksztalcie zmodyfikowanego tra¬ pezu, którego krótki bok powiekszony jest o pro¬ mieniowe wyciecie. Wada wymienionych ukladów jest trudnosc dobrania ksztaltu przyslony, który w przypadku stosowania fotorezystorów, zapewni wylaczanie niezaleznie od zmian napiecia progo^ wego zaleznego od zmian temperatury i napiecia zasilajacego, zas to napiecie progowe stanowi gra¬ nice jednoznacznej gotowosci do pracy wylacznika.W praktyce bardzo trudno jest uzykac gotowosc do pracy ukladu w zakresie narzuconym przez ro¬ wek plyty gramofonowej konczacy zapis tloczony czesto z pewnymi odchyleniami na plytach, w za¬ leznosci od wytwórni plytowych.Celem wynalazku jest opracowanie konstrukcji wylacznika, który przy zachowaniu niezaleznosci od temperatury otoczenia, zmian napiecia zasila¬ lo 15 25 30 2 jacego, a przy zastosowaniu fototranzystora lub fotodiody oswietlanych promieniowaniem widzial¬ nym lub podczerwonym zapewni skuteczne wyla¬ czanie, niezaleznie od pewnych odchylen rozmie¬ szczenia rowka konczacego zapis plyty.Zadanie techniczne wytyczone dla osiagniecia tego celu zostalo rozwiazane zgodnie z wynalaz¬ kiem w ten sposób, ze przyslona jest wykonana w postaci czarnych i przezroczystych pasów umieszczony na przemian przy czym suma sze¬ rokosci czarnego pasa i przezroczystego wyrazona jest stosunkiem ^1 przy czym jej wartosc winna byc mniejsza lub równa iloczynowi minimalnego skoku rowka wyjsciowego przez stosunek dlu¬ gosci ramienia przyslony do dlugosci gramofono¬ wego ramienia zas detektor promieniowania lub zródlo promieniowania jest maskowane na stale z pozostawiona szczelina lub otworem o szerokosci odpowiadajacej szerokosci pasa czarnego lub prze¬ zroczystego.Przedmiot wynalazku zostal przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie usytuowanie wzajemne ramienia gramofonu i ramienia przy¬ slony wylacznika, a fig. 2 przedstawia przyslone wylacznika.Wylacznik wedlug wynalazku, jest zbudowany z fototranzystora lufo fotodiody jako detektora pro¬ mieniowania oswietlonego zródlem promieniowania widzialnego' lub podczerwonego na przyklad prze2 116 121116121 3 diode lumtinescencyjna polaczonych z progowo- -rózndczkujacym ukladem pamieciowym zas pro¬ stopadle do osi promieniowania porusza sie przy¬ slona P osadzona w ramieniu r tej przyslony, sprzezonym z gramofonowym ramieniem R. Przy¬ slona P jest wykonana w postaci czarnych i prze¬ zroczystych pasów umieszczonych na przemian przy czym suma szerokosci S pasa czarnego Si i prze¬ zroczystego S2 wyrazona jest stosunkiem ^1. De¬ tektor promieniowania i/lub zródlo promieniowa¬ nia maskowane jest na stale z pozostawiona .szcze¬ lina lub otworem o szerokosci odpowiadajacej szerokosci czarnego lub przezroczystego pasa.Lacznaji-sjgjeraJi#sc S pasa czarnego i przezroczys¬ tego jesl |p3l4 zalezna od dlugosci D gramofonom wego ramienia? R i dlugosci d ramienia r przy¬ slony P, a takze od wartosci e mlinimalnego skoku rowka wyjsciowego plyty gramofonowej i zalez- nosc ta jest wyrazona wzorem S^eX— Wylacznik wedlug wynalazku dziala nastepu¬ jaco: w trakcie odtwarzania przez przetwornik elektroakustyczny modulowanego rowka plyty gra¬ mofonowej przyslona P nie przeslania detektora promieniowania i napiecia wytworzone przez ten detektor jest male o stalej wartosci. W tej sytu¬ acji elektroniczny uklad pamieciowo-rózniczkujacy nie otrzymuje informacji o zmianach. W momencie, gdy igla przetwornika elektroakustycznego zblizy sie do srednicy okolo 130 rnmm plyty gramofono¬ wej to jest do minimalnej srednicy gotowosci wy¬ lacznika, przyslona P zblizy sie do linii promienio¬ wania i nastapi stan gotowosci wylaczania. W momencie wejscia igly przetwornika w rowek nie- Fig. 1 4 modulowany o skoku minimalnym 3,2 mm naste¬ puje przesloniecie zródla promieniowania przez co najmniej jeden czarny pas Sx w konsekwencji dajac wzrost napiecia na wyjsciu detektora pro- i mieniowania i zadzialanie elektronicznego ukladu pamieciowo-rózniczkujacego wylaczajacego gramo¬ fon. Uklad elektroniczny moze byc tak zaprogra¬ mowany, aby uklad pamieciowy reagowal na przezroczysty-pas S2. 10 Zaleta wylacznika wedlug wynalazku jest jego duza wrazliwosc na przyspieszone przesloniecie detektora promieniowania przy jednoczesnym bra¬ ku wrazliwosci na powolne przeslanianie detek¬ tora, co daje duza tolerancje ustawiania przeslony 19 w stosunku do pewnych odchylen w zapisie plyty gramofonowej.Zastrzezenie patentowe Wylacznik predkosciowo-katowy gramofonu zbu- 20 dowany z elektronicznego ukladu progowo-róz- niczkujacego, detektora promieniowania, przeslony i zródla pomieniowania, znamienny tym, ze prze¬ slona (P) jest wykonana w postaci czarnych i prze¬ zroczystych pasów umieszczonych na przemian przy 25 czym suma szerokosci (S) czarnego pasa (Sj) i przezroczystego pasa (S2) wyrazona, jest stosun¬ kiem ~1, a jej wartosc winna byc mniejsza lufb równa iloczynowi minimalnego skoku rowka wyj¬ sciowego przez stosunek dlugosci (d) ramienia so przyslony do dlugosci (D) ramienia gramofono¬ wego, zas detektor promieniowania lub zródlo pro¬ mieniowania jest maskowane na stale z pozosta¬ wiona szczelina lub otworem o szerokosci odpo¬ wiadajacej szerokosci pasa czarnego lub przezro¬ czystego.Su- _£a P UHM S Fig. 2 Bltk 499/82 100 egz. A4 Cena 100 zl PL