PL116114B1 - Process for preparing oligorecombinates - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania oligorekombinatów alifatycznych alkoholi I-rz jednowodorotlenowych i wodóronadtlenku kume- nu.Prowadzac rozklad nadtlenku Ill-rz butylu w srodowisku weglowodorów zachodzi rodnikowy proces reakcji rekombinacji, w wyniku którego v otrzymuje sie zwiazki wieloczasteczkowe. Proces rekombinacji umozliwiajacy otrzymywanie cza¬ steczek poli-, zwany w zwiazku z tym polirekom- binacja, zgodnie z teoretycznymi zalozeniami W.W.Korszaka przebiega na zasadzie podwajania cza¬ steczki: monomer- dimer- tetramer- oktamer- itd.Wedlug teoretycznych zalozen srednia masa cza¬ steczkowa koncowego produktu zalezy od rodzaju nadtlenku, a scislej od rodzaju rodników jakie tworzy nadtlenek zastosowany w procesie.Nieoczekiwanie okazalo sie, ze prowadzac re¬ akcje rekombinacji alifatycznych alkoholi I-rz jednowodorotlenowych w obecnosci wodóronad¬ tlenku kumenu przy zachowaniu odpowiedniego ich stosunku molowego i w odpowiedniej tempera¬ turze otrzymuje sie mieszanine glównie jedno- podstawionych pochodnych benzenu, które w pod¬ stawniku posiadaja grupy funkcyjne takie jak: karbonylowa, eterowa, estrowa, hydroksylowa i stanowia mieszanine tych struktur, która ze wzgledu na rodzaj reakcji nazwano oligprekom- binatami. Poniewaz zwiazki tego typu sa bardzo reaktywne, mozna je modyfikowac do polaczen o 15 20 25 30 róznych wlasciwosciach fizycznych i chemicznych, stosujac je jako dodatki modyfikujace do substan¬ cji smarowych.Celem wynalazku jest otrzymanie nowego typu zwiazków-oligorekombinatów w procesie rekombi¬ nacji znanym jako polirekombinacja.Oligorekombinaty otrzymuje sie poddajac re¬ kombinacji alifatyczne alkohole I-rz jednowodoro¬ tlenowe od C5 do C20 w obecnosci wodoronadtlenku | kumenu przy zachowaniu stosunku molowego al¬ koholu do wodoronadtlenku kumenu nie nizszym niz 1:0,2 i nie wyzszym jak 1:3,0 korzystnie 1:1,1).Reakcje prowadzi sie w temperaturze o 10 stopni nizszej od temperatury wrzenia alkoholu, jednak nie nizszej niz 120°C i nie wyzszej jak 300°C, ko¬ rzystnie 200°C. W wyniku reakcji tworza sie zwia¬ zki o wzorach jak na rysunku, których srednia masa czasteczkowa zalezy od ilosci atomów wegla w lancuchu alifatycznym alkoholu oraz od ilosci zastosowanego wodoronadtlenku kumenu i waha sie w granicach 150 do 360. Oligorekombinaty sa mie¬ szanina tlenowych jednopodstawionych benzenu wytworzonych w wyniku rekombinacji rodników pochodzacych od kumenu i alkoholu oraz rekom¬ binacji alkoholu.Ilosc otrzymanego oligorekombinatu zalezy od stosunku molowego alkohol: wodoronadtlenek ku¬ menu.Przyklad I. 144,3 g n-nonanolu zadano w temperaturze 190°C wodoronadtlenkiem kumenu w 116 114116 114 ilosci 38,05 g, co odpowiada stosunkowi molowemu 1:0,25, wkraplajac go pod powierzchnie alkoholu w atmosferze gazu obojetnego przy ciaglym miesza¬ niu i odprowadzaniu lotnych produktów reakcji. Z pozostalego, po oddzieleniu czesci lotnych pro¬ duktu w drodze destylacji prózniowej prowadzonej do temperatury 115°C pod cisnieniem 6,5 hPa od¬ dzielano lzejsze produkty i nieprzereagowana czesc alkoholu. Pozostalosc w ilosci 12,5% wagowych w stosunku do masy uzytego alkoholu stanowi oli- gorekombinat o masie czasteczkowej 246 i nD20= = 1,4774.Przyklad II. 144,3 g n-nonanolu zadano w temperaturze 190°C wodoronadtlenkiem kumenu w ilosci 76,1 g, co odpowiada stosunkowi molowe¬ mu 1:0,5, postepujac jak w przykladzie I uzyska¬ no 23,56% wagowych oligorekombinatu w stosunku do masy uzytego alkoholu, o masie czasteczkowej 300 nD2°=1,4982.Przyklad III. 144,3 g n-nonanolu zadano w temperaturze 190°C wodoronadtlenkiem kumenu w ilosci 152,2 g, co odpowiada stosunkowi molowe¬ mu 1,0:1,0, postepujac jak w przykladzie I uzys¬ kano 60% wagowych oligorekombinatu w stosunku do masy alkoholu, o masie czasteczkowej 290 i nD*°=1,4836. 20 25 Przyklad IV. 144,3 g n-nonanolu zadano w temperaturze 190°C wodoronadtlenkiem kumenu w ilosci 228,3 g, co odpowiada stosunkowi molowemu 1,0:1,5, postepujac jak w przykladzie I uzyskano 27% wagowych oligorekombinatu w stosunku do masy alkoholu, o masie czasteczkowej 282 i nD2i= = 1,4894.Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania oligorekombinatów o wzo¬ rach podanych na rysunku, znamienny tym, ze prowadzi sie reakcje rekombinacji alifatycznych alkoholi I-rz jednowodorotlenowych C5—C20 w o- becnosci wodoronadtlenku kumenu przy zachowa¬ niu stosunku molowego alkohol: wodorotlenek ku¬ menu = 1:0,2 -r-1:3,0, korzystnie 1:1,0 w tempera¬ turze o 10 stopni nizszej od temperatury wrzenia danego alkoholu, jednak nie wyzszej jak 300°C, korzystnie 200°C, uzyskujac mieszanine jednopod- stawionych pochodnych benzenu, z której to mie¬ szaniny w drodze destylacji prózniowej prowadzo¬ nej w temperaturze wrzenia danego alkoholu wy¬ dziela sie niskowrzace, maloczasteczkowe zwiazki.C-R-CHj C-0-R-CUj C-0-R-0H 0 L-R-0H R-0H HO-R-GH Rys.Bltk 495/82 100 egz. A4 Cena 100 zl PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania oligorekombinatów o wzo¬ rach podanych na rysunku, znamienny tym, ze prowadzi sie reakcje rekombinacji alifatycznych alkoholi I-rz jednowodorotlenowych C5—C20 w o- becnosci wodoronadtlenku kumenu przy zachowa¬ niu stosunku molowego alkohol: wodorotlenek ku¬ menu = 1:0,2 -r-1:3,0, korzystnie 1:1,0 w tempera¬ turze o 10 stopni nizszej od temperatury wrzenia danego alkoholu, jednak nie wyzszej jak 300°C, korzystnie 200°C, uzyskujac mieszanine jednopod- stawionych pochodnych benzenu, z której to mie¬ szaniny w drodze destylacji prózniowej prowadzo¬ nej w temperaturze wrzenia danego alkoholu wy¬ dziela sie niskowrzace, maloczasteczkowe zwiazki. C-R-CHj C-0-R-CUj C-0-R-0H 0 L-R-0H R-0H HO-R-GH Rys. Bltk 495/82 100 egz. A4 Cena 100 zl PL