Przedmiotem wynalazku jest tlocznik do ciagnienia wysokich naczyn dla potrzeb przemyslu, znajdujacy zastosowanie w przemysle maszynowym.Znane sa tloczniki do ciagnienia wysokich naczyn skladajace sie z matrycy, stempla oraz dociskacza plaskiego. Ciagnienie nastepuje przy pomocy uzycia stalej i niezmiennej sily docisku i ksztaltowania mate¬ rialu stemplem w otworze matrycy. Wspólczynnik ciagnienia uzyskiwany na tych urzadzeniach wynosi dla naczyn cylindrycznych 0,55, a dla naczyn prostokatnych 0,28. Znane sa z polskiego opisu patentowego nr 63791 tloczniki posiadajace dociskacz sprezysty oraz wewnetrzny dociskacz sprezysty skladajacy sie z wewnetrznych elementów sprezystych oraz wewnetrznej plytki dociskowej, mocowanych w wybraniu plyty dociskowej od strony czolowej oraz ograniczników posiadajacych stala wzglednie regulowana wysokosc, mocowanych do matrycy w polu dzialania plyty dociskowej. Znane sa równiez z polskiego opisu patento¬ wego nr 93188 tloczniki przeznaczone szczególnie do ksztaltowania wytloczek cylindrycznych z prostokat¬ nych wykrojów, wyposazone w tuleje ciagowa, stempel i pierscien dociskowy, w którym umieszczone sa suwliwie wzdluzjego osi wkladki nieco wyzsze niz wysokoscpierscienia dociskowego, przy czym wkladki sa podparte srubowa sprezyna, za posrednictwem dwóch tuleii i umieszczonych miedzy nimi kolków,wsparta na czole nakretki sruby zlaczonej z korpusem, zas pierscien dociskowyjest podparty druga srubowasprezyna za posrednictwem kolków i tulei, wsparta na czole drugiej nakretki nakreconej na nakretke, na której jest wsparta sprezyna podpierajaca wkladki.Celem wynalazku jest obnizenie wspólczynnika ciagnienia dla naczyn cylindrycznych z 0,55 na 0,37 i dla naczyn prostokatnych z 0,28 na 0,155.Istota wynalazku polega na opracowaniu tlocznika do ciagnienia wysokich naczyn wyposazonego w sferyczny dociskacz polaczony z plaskim dociskaczem za pomoca ukladu sprezystego.Tlocznik do ciagnienia wysokich naczyn zostal uwidoczniony w przyladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia tlocznik w widoku z boku w pólprzekroju osiowym, a fig. 2—sferycznydociskacz w przekroju pionowym.Tlocznik wedlug wynalazku sklada sie z matrycy 3, stempla 12 i dwóch dociskaczy plaskiego 10 i sferycznego 11, polaczonych za pomoca ukladu sprezystego. W przykladowym wykonaniu ukbd sprezysty stanowia sruba 5 i sprezyna 4, ponadto moga te funkcje spelniac tloczki pneumatyczne lub hydrauliczne.Matryca 3 posiada podstawe 1 polaczona rozlacznie z suwakiem 14 i wyposazona jest w sruby 2 i kolki S.Sferyczny dociskacz 11 oparty jest na sprezystej lub pneumatycznej poduszce 13 umieszczonej centralnie w stole 15 prasy za posrednictwem kolków 6 dociskacza i oprawy 7 stempla. Plaski dociskacz 10 wyposazony jest w bazujace kolki 9 wspólpracujace z otworami kolków t matrycy 3.2 1MM2 Dzialanie tlocznika wedlug wynalazku jest nastepujace. W pierwszej fazie ruchu roboczego suwaka 14 pracy nastepuje ksztaltowanie wstepne naczynia przez sferyczny dociskacz 11, który w tej fazie pracy spelnia role stempla. W dalszej fazie ruchu suwaka 14 prasy nastepujeoperacja tloczenia naczynia przez stempel 12z dociskaniem materialu do matrycy 3 przez plaski dociskacz 10. W polowie suwu roboczego suwaka 14 prasy material wysuwa sie spod plaskiego dociskacza M i przechodzi pod sferyczny dociskacz 11. Sila docisku zmniejsza sie przez odpychanie plaskiego dociskaczalt od matrycy 3z sila sprezyn 4 i wielkoscjej równa sie róznicy sil sprezystej poduszki 13 i sprezyn 4. Stempel 12 tloczy naczynie przy sile docisku dostosowanej do powierzchni dociskanego materialu.Cecha tlocznika wedlug wynalazku jest wstepne ksztaltowanie naczynia przez sferyczny dociskacz 11 i dostosowanie sily dociskacza do zmiennej powierzchni docisku w czasie tloczenia naczynia. Rozwiazanie wedlug wynalazku zmniejsza sile tloczenia, a wiec i naprezenia rozciagajace w niebezpiecznym przekroju i daje mozliwosc zwiekszenia odksztalcen i zmniejszenia wspólczynnika ciagnienia z 0,35 do 0,37 dla naczyn cylindrycznych i z 0,28 do 0,155 dla naczyn prostokatnych.Zastrzezenia patentowe 1. Tlocznik do ciagnienia wysokich naczyn, skladajacy sie z matrycy, stempla i dociskacza plaskiego, wwutamy tym, ze ponadto wyposazony jest w sferyczny dociskacz (11) polaczony z plaskim dociskaczem (10) za pomoca ukladu sprezystego. 2. Tlocznik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze uklad sprezysty stanowia sruby (5) i sprezyny (4). 3. Tlocznik wedlug zastrz. 1, znamto—y tyra, ze uklad sprezysty stanowia tloczki pneumatyczne. 4. Tlocznik wedlug zastrz. 1 zaamieuy tym, ze uklad sprezysty stanowia tloczki hydrauliczne.Prac. Poligraf.UP PRL. Naklad 120 egz.Cena 100 zl PL