Przedmiotem wynalazku jest kompas magnetyczny do okreslania kierunku w stosunku do poludnika mag¬ netycznego za pomoca elementu magnetycznego oddzialujacego z polem magnetycznym ziemi.Znany jest kompas magnetyczny z dotykowym odczytem kierunku. Kompas ten ma element magnetyczny w postaci ruchomej igly, na której znajduja sie znaki do dotykowego odczytu wartosci. Rozwiazanie nadaje sie do wykorzystania podczas stacjonarnego orientowania np. map.Celem wynalazku bylo opracowanie konstrukcji kompasu przeznaczonego do pracy w zmiennych warun¬ kach.Kompas magnetyczny wedlug wynalazku posiada element magnetyczny w postaci tarczy o srednicy mniej¬ szej od srednicy wewnetrznej obudowy kompasu. Tarcza zaopatrzona jest w dwa magnesy umieszczone syme¬ trycznie do jej osi obrotu. Na obwodzie tarczy oraz na obwodzie obudowy znajduja sie znaki do dotykowego odczytu wartosci oraz przymiary. Obudowa kompasu od wewnatrz jest tak uksztaltowana, ze nad osia obrotu tarczy utworzone jest gniazdo, w którym osadzony jest wystep znajdujacy sie na tarczy i utrzymujacy ja w nie¬ zmiennym polozeniu. Na zewnatrz obudowy znajduje sie uchwyt polaczony za pomoca ciegna elastycznego z zaczepem do podwieszania kompasu.Podparcie tarczy za pomoca wystepu osadzonego w gniezdzie górnej pokrywy zapewnia wykorzystanie kompasu w zmiennych warunkach. Wahliwy sposób zawiesenia kompasu oraz latwo odczepianego zaczepu usprawnia jego obsluge. Zaopatrzenie tarczy kompasu wedlug wynalazku w zróznicowane znaki dotykowe okre¬ slajace kierunek linii w stosunku do poludnika magnetycznego oraz zaopatrzenie w podobne znaki obudowy umozliwia wzglednie dokladny pomiar. Srednica tarczy jest tak dobrana, ze wstrzymanie chwilowe jej ruchu i odczyt nastepuje tylko przy nieco wiekszym nacisku na obwodzie tarczy w szczelinie utworzonej w obudowie kompasu. Orientowanie kompasu ulatwiaja boczne przymiary. Dalsza zaleta kompasu wedlug wynalazku jest laczenie z soba w jednej konstrukcji róznych materialów np. tarczy z tworzywa i magnesów ferrytowych zwiek¬ szajacych mozliwosc produkcji wyrobów o szerokim zastosowaniu.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia kompas w przekroju wzdluz osi, fig. 2 — kompas w widoku z góry, a fig. 3 - pokazuje element magnetyczny w widoku z góry.1 115 942 W obudowie 2 wykonanej z przezroczystego tworzywa osadzona jest tarcza 4. Obudowa 2 jest uksztalto¬ wana w ten sposób, aby zapewnic na duzej czesci dostep do tarczy 4 zaopatrzonej na obwodzie w zróznicowane znaki do odczytu dotykowego kierunków NSWE. Do tarczy 4 zamocowane sa dwa magnesy NS usytuowane symetrycznie do osi 3. Przed wypadnieciem tarczy 4 z gniazda w obudowie 2 znajduje sie zabezpieczajaca tulejka 5. Do tulejki 5 po zewnetrznej stronie w uchwycie 6 zamocowane jest elastyczne ciegno 7 z zaczepem 8 sluza¬ cym do podwieszania kompasu. Obudowa 2 zaopatrzona jest w równomiernie rozmieszczone co 15° znaki doty¬ kowe jijo oceny polozenia aktualnych punktów tarczy 4, oraz posiada przymiary 9 do orientacji polozenia JcompasrrrDó podstawy 1 moze byc mocowana oslona (niepokazana na rysunku) do podwieszenia w pozycji roboczej kompasu, oraz do zamkniecia kompasu.W celu okreslenia kierunku linii w stosunku do poludnika magnetycznego za pomoca kompasu wedlug wynalazku nalezy zorientowac polozenie obudowy kompasu wzgledem punktu odniesienia, a nastepnie ustalic polozenie tarczy 4 i przez dotyk odczytac wskazywane wartosci ze znaków znajdujacych sie na obwodzie obudowy i tarczy 4 kompasu.Kompas wedlug wynalazku przeznaczony jest przede wszystkim dla niewidomych pracujacych przy orien¬ towaniu map.Zastrzezenia patentowe 1. Kompas magnetyczny wyposazony w umieszczony w obudowie element magnetyczny oddzialujacy z polem magnetycznym ziemi, znamienny tym, ze element magnetyczny ma postac tarczy (4) ruchomo osadzonej na osi (3), przy czym srednica tarczy (4) jest mniejsza od srednicy wewnetrznej obudowy (2), nato¬ miast na powierzchni tarczy (4) znajduje sie para magnesów NS umieszczonych symetrycznie do osi (3), zas na obwodzie tarczy (4) oraz na obwodzie obudowy (2) znajduja sie znaki do dotykowego odczytu kierunków NSWE oraz przymiary (9) do orientowania kompasu. 2. Kompas wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze obudowa (2) jest tak uksztaltowana, ze nad osia (3) utworzone jest gniazdo, w którym osadzony jest wystep tarczy (4) utrzymujacy ja w niezmiennym poloze¬ niu, natomiast na zewnatrz obudowy (2) znajduje sie uchwyt (6), z którym polaczone jest elastyczne ciegno (7) z zaczepem (8).Fig;1 \115 942 Fig.2 Fig.3 PL