Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do ustalania okreslonej wydajnosci pompy zmiennej wydajnosci sterowanej hydraulicznie za pomoca sterownika.Znane sa z prospektu firmy Hydromatik RFN, urzadzenia do ustalania okreslonej wydajnosci pomp o zmiennej wydajnosci* Urzadzenia te maja segment tarczowy posiadajacy na swym obwodzie trzy wyciecia sluzace do ustawienia dzwigni na zadana pozycje, a tym samym na zadana wydajnosc. Pompa sterowina jest stopniowo za pomoca okreslonej liczby wyciec na obwodzie segmentu tarczowego. Segment tarczowy wraz z dzwignia sterujaca osadzony jest na wspólnym wale. Wychylana recznie dzwignia sterujaca oddzialywuje na kulkowy przytrzymywacz osadzony w otworze, na który to przytrzymywacz oddzialywuje sprezyna. W czasie wychylania dzwigni sterujacej kulkowy przytrzymywacz slizga sie po obwodzie segmentu tarczowego i natrafiajac na wyciecie w nim powoduje zablokowanie ukladu w zadanej pozycji.Wada znanego urzadzenia sterujacego wydajnosc pomp za pomoca sterownika jest mozliwosc popelnienia bledu przez operatora i nastawienie urzadzenia na nieodpowiednia wydajnosc oraz brak mozliwosci plynnego sterowania. < Celem wynalazku jest urzadzenie sluzace do nastawiania pompy zmiennej wydajnosci na okreslona wydajnosc, przy czym urzadzenie to powinno umozliwiac nastawienie pomp zmiennej wydajnosci na rózna wydajnosc, ponadto musi wykluczac pomylke nastawienia a zarazem urzadzenie to powinno umozliwiac przejscie w razie potrzeby na reczne sterowanie plynne w zakresie od 0 do max.Cel ten osiagnieto poprzez zabudowanie w urzadzeniu tarczy wielobocznej, której boki maja zarys kolowy.Kazdy z boków tarczy posiada jedno wyciecie, lecz w róznym rozmieszczeniu, odpowiadajacym zadanej wydajnosci. Tarcza ta ma otwór przelotowy w jej geometrycznym srodku, którym osadzona jest na sworzniu zamocowanym do wspornika urzadzenia. Wokól otworu srodkowego tarcza ma rozmieszczone na swym obwodzie otwory w liczbie równej ilosci boków tarczy, którym to otworem tarcza jest osadzona na kolku tkwiacym we wsporniku urzadzenia, przez co tarcza zostaje ustalona w okreslonym polozeniu.W celu przejscia na plynne sterowanie reczne, mechanizm ma dzwignie osadzona obrotowo na koncu rygla.2 115 675 Dzwignia ma w miejscu zamocowania do rygla krzywke. Krzywka tkwi w poprzecznym wycieciu kadluba mieszczacego w sobie rygiel i sprezyne. Krzywka z jednej strony przechodzi w linie prosta. Przy wychylaniu dzwigni slizga sie ona powierzchnia krzywki w rowku kadluba. Gdy krzywka spocznie w rowku kadluba swym odcinkiem prostym, uklad dzwignia-rygiel-sprezyna staje sie samohamowny i dzwignia ustawiona w tym poloze¬ niu pozostanie w nim. Przy takim ustawieniu dzwigni rygiel przestaje sie stykac z bokiem tarczy, dzieki czemu dzwignia sterujaca nie bedzie zaryglowana w wycieciu, czyli mozna sterowac recznie w sposób plynny.Uzyteczny przyklad wykonania wynalazku pokazano na rysunku w widoku z boku.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie ze wspornika 4 zamocowanego do sterownika 2. Sterownik 2 wywoluje wychylenie pompy, a przez to ustala wydajnosc. Do sterowania sterownikiem 2 sluzy recznie wychylana dzwignia 17. Powyzej punktu obrotu 3 dzwignia 17 sterownika 2, do wspornika 1 na otworze 5 za pomoca sworznia 18 jest zamocowana tarcza 4. Tarcza 4 ma kolowy zarys boków, przy czym kolo tworzace ten zarys ma swój srodek w osi obrotu 3. Polozenie tarczy 4 ustala mocowany do wspornika 1 kolek 6 wchodzac w jeden z jej otworów 7. Ilosc otworów 7 odpowiada ilosci boków 8 tarczy 4. Kazdy z boków 8 tarczy 4 posiada w róznym rozmieszczeniu jedno wyciecie 9. Do dzwigni 17 jest zamocowany kadlub 10. Wewnatrz kadluba 10 na ryglu 11 umieszczona jest sprezyna 13. Górna czesc rygla 11 polaczona jest z dzwignia blokady 14.Blokada 14 zakonczona jest krzywka 15, która prowadzona jest w podluznym wycieciu 16 kadluba 10.Rygiel 11 zakonczony jest u dolu zebem 12, Ponad zebem 12 na ryglu 11 jest kolnierz 19. Sprezyna 13 wspiera sie jednym koncem o kolnierz 19, a drugim o dno kadluba 10 z wstepnym naprezeniem.W przykladzie na rysunku, dzwignia blokady 14 jest w opisywanej sytuacji wychylona skrajnie ku dolowi.W takim usytuowaniu dzwigni blokady 14, krzywka 15 opiera sie swym koncem najwiekszym promieniem o wyciecie 16, wskutek tego zab 12 zostaje wciagniety do wnetrza kadluba 10, tracac jednoczesnie kontakt z plytka 19. Przy takim ustawieniu dzwigni blokady 14, dzwignia 17 moze byc recznie wychylona w dowolne polozenie, a z chwila ustania nacisku reki na dzwignie 17, powróci ona samoczynnie do polozenia wyjsciowego.W celu ustawienia pracy pompy na poziomie odpowiedniej wydajnosci, dzwignie blokady 14 wychylamy w kierunku najmniejszego promienia krzywki 15, wówczas sprezyna 13 dzialajac na kolnierz 19 wysuwa rygiel 11 z zebem 12 z kadluba 10. Zab 12 wspiera sie wówczas o bok 8 plytki 4. Wychylajac dzwignie 17 z jej polozenia srodkowego, powodujemy iz zab 12 slizga sie po boku 8 tarczy 4. Gdy zab 12 natrafi na wyciecie 9 wsuwa sie w nie ustalajac polozenie dzwigni 17, a tym samym ustalajac wydajnosc pompy. < W celu wylaczenia tloczenia pompy dzwignie blokady 14 nalezy przesunac w takie polozenie, zeby zab 12 wyszedl z wyciecia 9. Dzwignia 17 powróci wówczas do polozenia poczatkowego a przez to wydajnosc pompy zmaleje do zera.Przedstawiony opis dzialania urzadzenia dotyczyl sytuacji, w której pompa jest ustawiana na stala wydajnosc, okreslona polozeniem wyciecia 9 na boku 8 tarczy 4. Jesli zamierzamy ustawic pompe na inna stala wydajnosc, nalezy wówczas zmienic polozenie tarczy 4. Tarcze 4 sciaga sie ze sworznia 18 i montuje ponownie na tym samym sworzniu tym bokiem 8 ku zebowi 12, na którym to wyciecie 9 odpowiada wybranej, nowej wydajnosci pompy. Przy tym zamocowaniu tarczy 4 powtarzamy opisane poprzednio czynnosci, co przy wychylaniu dzwigni 17, uzyskujac wydajnosc pompy odpowiednio do polozenia wyciecia 9, znajdujacego sie obecnie naprzeciw zeba 12 Dzieki wynalazkowi wykonuje sie tarcze 4 identyczna dla kazdej pompy, jedynie montujemy te tarcze w innym polozeniu. » Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do ustalania okreslonej wydajnosci pompy zmiennej wydajnosci sterowanej hydraulicznie za pomoca sterownika, znamienne tym, ze ma wieloboczna tarcze (4), której boki (8) maja zarys kolowy zakreslony z osi (3) dzwigni (17) zamocowana na osi (5) do wspornika (1), posiadajaca na kazdym ze swych boków (8) jedno wyciecie (9), lecz w róznym rozmieszczeniu odpowiadajacym zadanej wydajnosci pompy, która zostaje unieruchomiona na osi (5) po wejsciu kolka (6) w otwór (7) przylegly do danego boku (8). 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1; znamienne tym, ze na dzwigni (14) ma krzywke (15) zatoczona z osi, na której rygiel (11) jest zamocowany do dzwigni (14) i krzywka tkwi w poprzecznym wycieciu (16), przy czym przy dzwigni (14) docisnietej w kierunku tarczy (4) sprzyna (13) podtrzymuje dzwignie (14) w tym polozeniu. «115 675 PL