W górnictwie znane sa urzadzenia po¬ suwajace, które uskuteczniaja w sposób mechaniczny wtaczanie wózków w kierun¬ ku klatki wyciagowej w szybach glównych i pomocniczych, wzglednie wytaczanie wózków z klatki. Stosowane w tym celu urzadzenia skladaja sie z dlugiego cylin¬ dra, w którym przesuwa sie tlok zapomoca sprezonego powietrza, osadzony na tlo- czysku, polaczonem z sankami z wywrot- nem ramieniem zderzakowem, oraz wodzi- dla, sluzacego do prowadzenia sanek. Ra¬ mie zderzakowe, osadzone na czopie w sankach, moze przechylac sie naprzód, dru¬ gie zas ramie obciazone utrzymuje je w polozeniu pionowem, wskutek czego przy skoku tloka naprzód wózek jest popycha¬ ny przez nacisk na jego zderzak lub lozy¬ sko, celem wtoczenia na klatke wyciago¬ wa.Znane dotychczas urzadzenia wtacza¬ jace, dzialajace zapomoca sprezonego po¬ wietrza, posiadaja jednak te wade, ze w pewnych razach podlegaja one nadmier¬ nym naprezeniom, wskutek czego moga byc latwo uszkodzone, a nawet zniszczone.Wedlug wynalazku usuwa sie przede- wszystkiem zasadnicza i glówna przyczy¬ ne tych nieprawidlowosci dzialania w ten sposób, ze ograniczenie suwu tloka usku¬ tecznia sie przy skoku naprzód i wstecz za¬ pomoca zderzaka powietrznego, gdyz tlok przesuwa sie przed otworami doplywowe- mi i odplywowemi powietrza, tworzac tern samem komory sprezania na obu koncach cylindra, które zatrzymuja tlok. Wymagato jednak nadzwyczaj starannego uszczel¬ niania tloka, a zwlaszcza prowadzenia tk^^yska ~Jnas ,,j)jteeldniej stronie cylin- # dra. #Koniecznósc stosowania\ dokladnego uszczelnienia tloka wymaga jednak umoz¬ liwienia wymiany, co nalana osiagnac w ten sposób, ze tylna strone cylindra zaopatru¬ je sie w odejmowana pokrywe, co upra¬ szcza juz tern samem wymiane natloczki.Jezeli w ten sposób zapobiega sie nad¬ miernemu naprezaniu calego urzadzenia, to przez przegubowe polaczenie tlóczyska z sankami prowadniczemi usuwa sie po- wisitawanie szkodliwych naprezen zginaja¬ cych tloczysko. Uskutecznia sie przytem za kazdym razem ponowne podnoszenie ramienia zderzakowego nie zapomoca la¬ two lamiacej sie sprezyny, lecz zapomoca przeciwwagi, która podnosi znowu ramie zderzakowe i przejmuje zarazem na siebie jego zwykly nacisk na sanki prowadnicze, Fig. 1 wskazuje urzadzenie do wtacza¬ nia wózków w widoku bocznym, przyczem sanki prowadnicze, utrzymujace ramie zderzakowe i czesciowo cylinder, pokaza¬ ne sa w przekroju, fig. 2 uwidocznia urza¬ dzenie zgóry, fig. 3 — przekrój przez san¬ ki prowadnicze, fig. 4 i 5 — przekroje boczne przedniego i tylnego konca cylin¬ dra.Aby wahajace sie na sworzniu b ramie zderzakowe a utrzymac w polozeniu pod- niesionem, nie stosuje sie, jak to zazwy¬ czaj bywa, sprezyny; ramie poziome c sta¬ nowi przeciwwage, która po wywróceniu doprowadza znowu ramie a do polozenia pionowego. Tloczysko d nie jest polaczone sztywno z sankami prowadniczemi e, po¬ niewaz takie zlaczenie mogloby wywolac zlamanie tego tlóczyska, wskutek powsta¬ jacego wtedy naprezenia zginajacego.Tloczysko d laczy sie zapomoca klina z przegubowa nasadka f9 która polaczona jest z sankami e zapomoca sworznia g.Podczas przesuwania sanek e nie moga wtedy powstawac naprezenia zginajace tloczysko.Tlok sklada sie z pieciu czesci, pomie¬ dzy któremi umieszczone sa cztery kolnie¬ rze skórzane tak, ze dwa z nich skierowa¬ ne sa naprzód, dwa zas wtyl, aby wytwo¬ rzyc podwójne uszczelnienie tloka w obu kierunkach. Azeby zachowac nalezyte o- graniczenie skoku, obie nasadki wlotowe h oraz i (fig, 2) umieszczone sa w takiej od¬ leglosci od konców cylindra, ze tlok prze¬ biega krótka droge przed dotknieciem do pokrywy cylindra. Osiaga sie w ten sposób to, ze tlok po przykryciu otworów wloto¬ wych, wzglednie wylotowych (nasadki h oraz i) napotyka z poczatku komore spre¬ zenia, a przy swem dalszem posuwaniu sie, znajdujace sie tam powietrze zostaje sprezone, wskutek czego wytwarza sie la¬ godny zderzak powietrzny, sluzacy do o- graniczenia skoku* Wodzidlo ceowe, sluzace do prowadze¬ nia sanek c, przeznaczone jest takze do u- lozyskowania cylindra, posiada pasy k i / odgiete ku górze, tworzac w ten sposób tor slizgowy sanek, których przekrój pokaza¬ ny jest na fig. 3. Sanki e, posiadajace roz¬ szerzone na dole boki, wykonane sa tak, zq moga sie slizgac zwrotnie po torze sli¬ zgowym, przylegajac do tego toru mozli¬ wie najscislej. Zamiast takiej odmiany wy¬ konania mozna zastosowac takze tor sli¬ zgowy, wytworzony zapomoca zestawienia zelaza ksztaltowego, nadajac odpowied¬ nia postac sankom.Fig. 4 uwidocznia przekrój uszczelnie¬ nia przedniej strony cylindra. Uszczelnie¬ nie stanowia kolnierze skórzane, które u- lozone sa w przednim otworze miedzy tlo- czyskiem i krawedzia pokrywy cylindra i sa podzielone zapomoca odpowiednio u- ksztaltowanych pierscieni posrednich. Po¬ kazane sa tu dwa kolnierze min, przy¬ czem kolnierz m jest przyciskany do tló¬ czyska d zapomoca sprezonego powietrza, - 2 -znaj dujacegó sie w cylindrze, tworzac w ten sposób szczelne polaczenie slizgowe.Powietrze, które tutaj mogloby przeply¬ wac przez otwory o, dostaje sie do pier¬ scienia posredniego p i do drugiego kol¬ nierza n, który równiez jest przyciskany do tloczyska i tworzy tern samem drugie uszczelnienie. Zamocowywanie (ustalanie) kolnierzy osiaga sie zapomoca tulei q i nakretki okapturzonef r. Taki uklad po¬ zwala na wytworzenie doskonalego u- szczelnienia tloczyska, które, jak to wyka¬ zala praktyka, pod wzgledem jakosci i trwalosci jest bezsprzecznie lepsze niz in¬ ne uszczelnienia.Fig. 5 wskazuje przekrój tylnej strony cylindra. Jak to widac na rysunku, koniec cylindra zamkniety jest dajaca sie odkre¬ cac pokrywa s, która, bedac odejmowana, umozliwia wysuwanie tloka wtyl i zaopa¬ trywanie go w nowe kolnierze uszczelnia¬ jace. Taki uklad pozwala na uproszczenie wymiany kolnierzy tlokowych, poniewaz odpada tu zupelnie koniecznosc rozkreca¬ nia calego urzadzenia.Stosujac takie polaczenia oraz wytwa¬ rzajac odpowiednio poszczególne czesci skladowe, mozna zbudowac urzadzenie do przetaczania wózków, nieposiadajace do¬ tychczasowych wad. PL