Przedmiotem wynalazku jest konstrukcja kraznika, który sluzy do podtrzymywania, prowadzenia i ksztaltowania w odpowiednia niecke tasmy w przenosnikach tasmowych.Stan techniki. Krazniki w przenosnikach tasmowych podtrzymuja górne i dolne ciegno tasmy oraz prowadza je i ksztaltuja w odpowiednia niecke. Przesuwajaca sie tasma wprawia je w ruch obrotowy, a masa tasmy i przenoszonego nosiwa wywiera na nie odpowiednie obciazenie. Od krazników wymaga sie odpowied¬ nio duzej zdolnosci do przenoszenia obciazen przy malej masie wlasnej, a zwlaszcza czesci obracajacych sie, malych oporów toczenia oraz skutecznego uszczelnienia komór lozyskowych, poniewaz pracuja czesto w warunkach duzego zapylenia i wilgotnosci, co ma zasadniczy wplyw na ich trwalosc. Konstrukcje kraznika stanowia: korpus kraznika, skladajacy sie z plaszcza wykonanego najczesciej z rury, zamknietego z obu stron piastami, w których wykonane sa gniazda otwarte na zewnatrz, sluzace do osadzania lozysk oraz os kraznika, lozyska i zespól elementów uszczelniajacych. Takie rozwiazanie kraznika wynika z roli jaka spelnia w przenosniku oraz sposobów wykonania i montazu jego elementów.Znane sa liczne rozwiazania konstrukcyjne krazników rózniace sie konstrukcja piast, materialem z którego sa wykonane i sposobem ich laczenia z plaszczem oraz konstrukcja uszczelnien, poczawszy od prostych labiryntów do skomplikowanych ukladów uszczelniajacych, zwiekszajacych opory toczenia, jak równiez koszta produkcji i tym samym eksploatacji przenosników. Koszt krazników nie jest bez znaczenia zwlaszcza w górnictwie, gdzie powszechnie stosuje sie przenosniki tasmowe.Istota wynalazku. Kraznik wedlug wynalazku posiada odmienna budowe korpusu kraznika,jaki tworza jego piasty i plaszcz, a mianowicie kazda z jego piast ma zwrócone wewnetrznym otworem do wnetrza kraznika gniazdo lozyska i jego uszczelnienia labiryntowego i jest to gniazdo ograniczone czolowa, zewnetr¬ zna scianka piasty przedluzona ku osi kraznika. W przedluzeniu czolowej, zewnetrznej scianki piasty jest utworzone miejsce osadcze dla znanej pierscieniowej uszczelki. Uszczelka ta ma wzgledem swej powierzchni poslizgu na pierscieniowej podkladce dodatkowy kolnierz, który w stanie zabudowanym uszczelki w miejscu osadczym piasty, usytuowany od strony zewnetrznej gniazda tej piasty, jest wsparty o zewnetrzny pierscien labiryntowy uszczelnienia labiryntowego.Róznica w sposobie osadzenia piast w korpusie pociaga za soba zmianejego technologii montazu. Piasty wykonane calkowicie przed montazem, najlepiej z materialów pozwalajacych ksztaltowacje droga doklad¬ nego odlewania lub wtrysku, polaczone sa z plaszczem w trakcie montazu kraznika za pomoca takich2 115327 sposobów jak zacisniecie, zawalcowanie, klejenie, polaczenie za pomoca kolków lub wkretów, a nawet spawania, oczywiscie przy odpowiednich materialach i uksztaltowaniu czesci laczonych. Bardzo waznym warunkiem jest aby polaczenia te byly równiez szczelne i nie pozwalaly na wnikanie zanieczyszczen i wilgoci do wnetrza kraznika.Zaleta wynalazku jest wyeliminowanie róznej konstrukcji elementów zamykajacych piaste takich jak pierscienie osadcze, zawleczki itp., które osadzone w specjalnych rowkach lub otworach oslabialy os lub piaste. Do szczelnego zamkniecia piasty potrzeba mniej elementów, a tym samym gniazdo piasty moze byc plytsze, co nie jest bez znaczenia przy jej wykonywaniu. Przy plytszym gniezdzie piasty, zmniejszeniu ulega odleglosc punktu podparcia osi kraznika od lozyska, co wplywa na zwiekszenie nosnosci kraznika. Nowe ulozenie piast stwarza tez nowe mozliwosci konstrukcji prostych i tanich, a przy tym skutecznych uszczel¬ nien, przez mozliwosc uksztaltowania czolowej scianki piasty jako jednego z elementów uszczelnienia kraznika. Nierozbieralnosc kraznika nie stanowi jego wady wobec nieoplacalnych napraw zuzytych krazni- ków, tym bardziej, ze mozliwosc bardzej skutecznego uszczelnienia komory lozyskowej zwieksza trwalosc kraznika.Przyklad realizacji wynalazku. Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, który przedstawia w przekroju czesc kraznika, sluzacego do zestawów przegubowych przenosni¬ ków tasmowych.Korpus kraznika tworza plaszcz 1 i piasta 2 polaczone droga klejenia. Piasta 2 zwrócona jest swym gniazdem 3 do wnetrza kraznika zamykajac lozysko toczne 1 i uszczelnienie labiryntowe 5osadzone na osi 6.Wewnetrzny pierscien labiryntowy 7 wcisniety jest do gniazda 3 piasty i opiera sie o odpowiednio uformo¬ wane przedluzenie 14 ku osi 6 kraznika scianki czolowej 8. O ten pierscien 7 opiera sie z kolei, wcisniety do piasty 2 zewnetrzny pierscien lozyska 4. Pierscien wewnetrzny lozyska 4 wcisnietyjest na os 6 i opiera sie ojej kolnierz 13. Na os 6 wcisniety jest równiez zewnetrzny pierscien labiryntowy 9 który opiera sie o pierscien wewnetrzny lozyska 4. W uformowanym odpowiednio przedluzeniu 14 scianki czolowej 8 piasty 2 jest utworzone miejsce osadcze 15, w którym umieszczona jest pierscieniowa uszczelka 10 wykonana najkorzyst¬ niej z gumy lub poliuretanu, która za posrednictwem pierscieniowej podkladki 11 jest dociskana sila sprezystosci do scianki zewnetrznego pierscienia labiryntowego 9, tworzac uszczelnienie czolowe. Pierscie¬ niowa uszczelka 10 posiada dodatkowy kolnierz 12, który jest dociskany do czola zewnetrznego pierscienia labiryntowego 9, tworzac dodatkowe uszczelnienie.Zastrzezenia patentowe 1. Kraznik do przenosników tasmowych z utwierdzonym obrotowo na osi kraznika i wydrazonym wewnatrz korpusem, utworzonym z cylindrycznego plaszcza osadzonego nierozlacznie na dwóch piastach, znamienny tym, ze kazda z jego piast (2) ma zwrócone wewnetrznym otworem do wnetrza kraznika gniazdo lozyska (4) i jego uszczelnienia labiryntowego (5), które to gniazdo jest ograniczone czolowa, zewnetrzna scianka (8) piasty (2) przedluzona ku osi (6) kraznika. 2. Kraznik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze w przedluzeniu (14) czolowej, zewnetrznej scianki (8) piasty (2) ma utworzone miejsce osadcze (15) dla pierscieniowej uszczelki (10). 3. Kraznik wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze pierscieniowa uszczelka (10) ma kolnierz (12), który w stanie zabudowanym uszczelki w miejscu osadczym (15) piasty (2) usytuowany od strony zewnetrznej gniazda (3) tej piasty jest wsparty o zewnetrzny pierscien labiryntowy (9) uszczelnienia labiryntowego (5).115 327 PL