Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie hydrauliczne napedowe do przyspieszania strumienia przeplywaja¬ cej przez nie cieczy stosowane zwlaszcza jako pompa do pompowania cieczy lub gazów, do napedzania i oddzie¬ lania cial stalych zawieszonych w cieczy, lub do napedzania samego urzadzenia plywajacego w cieczy.Znane sa hydrauliczne urzadzenia napedowe, w których stosuje sie czlon wirujacy w cieczy, taki jak znany propeller stosowany w statkach lub samolotach, lub tez impeller stosowany w odsrodkowych pompach lopatko¬ wych. Niektóre z tych znanych pomp sa malo sprawne, a przy zastosowaniu ich do pompowania cieczy przeno¬ szacej stosunkowo kruche czesci stale, czesci te ulegaja zwykle rozdrobnieniu przez czlon wirujacy. Wiekszosci tych pomp nie mozna zastosowac.do oddzielania cial stalych od cieczy.Niektórych wyzej wymienionych ograniczen mozna uniknac stosujac pompy wtryskowe, jak pompe stru¬ mieniowa wtryskowa, strumieniowa ssaca, lub strumieniowa parowa, W urzadzeniach tego typu znana pompa cieczy spelnia role pompy pomocniczej, która przyspiesza w tunelu, przez który przeplywa ciecz napedzana, strumien cieczy roboczej. W wielu typach pomp strumieniowych moc konieczna do napedzania pompy pomocni¬ czej pompujacej ciecz robocza znacznie przekracza moc konieczna do pompowania samej tylko cieczy glównej przy zastosowaniu zwyklej pompy wirnikowej. Tak wiec pompy strumieniowe sa stosunkowo malo sprawne i w rezultacie moga byc zastosowane tylko wówczas, gdy ze wzgledów praktycznych nie mozna zastosowac zwyklej pompy wirnikowej, np. przy transporcie kruchych czastek ciala stalego zawieszonych w cieczy.Uwaza sie, ze stosunkowo mala sprawnosc znanych pomp wirnikowych ma dwie glówne przyczyny. Po pierwsze istnieje duza róznica predkosci miedzy cieczami glówna i robocza w czasie mieszania, co jest powodem powstawania przeplywu burzliwego i znacznych strat energii. Po drugie, lepka warstwa graniczna tworzaca sie na scianie tunelu zmniejsza natezenie przeplywajacego strumienia, a tym samym zmniejsza sprawnosc calego urza¬ dzenia Celem wynalazku jest skonstruowanie urzadzenia hydraulicznego napedowego, które eliminuje wady zna¬ nych urzadzen, oraz moze byc zastosowane jako pompa do pompowania cieczy, do napedzania i oddzielania cial stalych usytuowanych w cieczy lub do napedzania statków plywajacych w cieczy.2 115 298 Wyzsza sprawnosc urzadzenia do pompowania cieczy uzyskuje sie przez zmniejszenie skutków niekorzystnych zjawisk jakimi sa warstwa przyscienna, oraz burzliwy przeplyw. < Cel zostal osiagniety przez skonstruowanie urzadzenia hydraulicznego napedowego, które ma korpus glówny, zawierajacy glówny tunel z centralna osia wzdluzna ograniczony sciana boczna, w której umieszczone sa dysze pierwsza i druga zasilane czynnikiem roboczym pod cisnieniem. Pierwsza dysza przebiega wokól glównego tunelu w pierwszej plaszczyznie prostopadlej do osi tunelu i jest przeznaczona do wtryskiwania do glównego tunelu pierwszego stozkowego strumienia czynnika roboczego. Strumien ten jest nachylony poczatkowo do osi tunelu pod katem tworzacej stozka wynoszacy okolo 15° do 45° i jest skierowany ku wierzcholkowi teoretycz¬ nego stozka strumienia lezacemu na osi tunelu. Druga dysza umieszczona jest ponizej pierwszej dyszy, przy czym srodek drugiej plaszczyzny pokrywa sie z wierzcholkiem teoretycznego stozka drugiego strumienia. Druga dysza przeznaczona jest do kierowania drugiego stozkowego strumienia nachylonego do sciany bocznej tulei pod stosunkowo niewielkim katem. Cel zostal równiez osiagniety przez zaprojektowanie urzadzenia hydraulicznego napedowego zawierajacego wewnetrzny korpus umieszczony wewnatrz glównego tunelu tak, ze korpus wewnetrzny jest otoczony pierscieniowym tunelem. Korpus wewnetrzny jest równiez zasilany ciecza robocza pod cisnieniem ima dysze wewnetrzne pierwsza i druga przebiegajace obwodowo wokól segmentu korpusu wewnetrznego. Pierwsza dysza wewnetrzna umieszczona jest w pierwszej plaszczyznie i jest przeznaczona do wtryskiwania do tunelu pierscieniowego, pierwszego wewnetrznego stozkowego strumienia cieczy roboczej.Pierwszy wewnetrzny stozkowy strumien jest poczatkowo nachylony do osi tunelu pod katem równym katowi nachylenia pierwszej dyszy tunelu glównego i jest poczatkowo zbiezny w kierunku teoretycznej linii przeciecia ze stozkowym strumieniem tunelu glównego, przy czym teoretyczna linia przeciecia lezy w przyblizeniu w polo¬ wie szerokosci tunelu pierscieniowego. Druga wewnetrzna dysza jest umieszczona ponizej dyszy pierwszej w dru¬ giej plaszczyznie i przeznaczona jest do wtryskiwania do tunelu pierscieniowego drugiego wewnetrznego strumie¬ nia cieczy roboczej nachylonego pod stosunkowo niewielkim katem wzgledem sciany bocznej korpusu wewnetrznego równym w przyblizeniu katowi nachylenia drugiej dyszy wzgledem tunelu glównego. « Przedmiot wynalazku zostal zilustrowany w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia urzadzenie napedowe wedlug wynalazku w przekroju osiowym w uproszczeniu, fig. 2— urzadzenie wedlug fig. 1 w widoku czolowym, fig. 3 *- urzadzenie wedlug fig. 1 w widoku z góry, fig. 4 *— szczegól urzadzenia wedlug fig. 1 uwidaczniajacy dysze w przekroju i w powiekszeniu, fig. 5^ inny przyklad wykonania urzadzenia przeznaczony zwlaszcza do napedu statków w srodowisku cieklym, fig. 6 — urzadzenie w przekroju plaszczyzna 6—6 na fig. 5 z pominieciem niektórych czesci, fig. 7 — czesc innego przykladu wykonania urzadzenia w przekro¬ ju, z uwidocznieniem dysz, fig. 8»- urzadzenie w przekroju plaszczyzna 8—7 na fig. 9; fig. 9*- element dyszowy w widoku perspektywicznym. < Na fig. 1 przedstawiono urzadzenie napedowe 10, które ma korpus 12 zawierajacy glówny tunel 13 ograni¬ czony sciana boczna 19. Urzadzenie spelnia role pompy przyspieszajacej glównego strumienia np. powietrza lub wody przeplywajacego przez urzadzenie w kierunku strzalki 11; zaopatrzone jest w rozdzielacz 14 obejmujacy tunel i zasilane jest sprezonym plynem lub gazem przez zasilajacy przewód 15. Czynnikiem roboczym moze byc powietrze lub woda, sprezone za pomoca nie pokazanej na rysunku pompy pierwszego stopnia znanego typu. Tunel zlozony jest z ustawionych obok siebie pustych wewnatrz segmentów naplywowego 16, srodkowego 17 i odplywowego 18, zawierajacych kanal naplywowy 20, kanal srodkowy 21 i kanal odplywowy 22. Kanaly sa wspólosiowe i ustawione symetrycznie wzgledem srodkowej wzdluznej osi 24 tunelu i maja w przyblizeniu równe przekroje poprzeczne, tak ze tunel ma w przyblizeniu staly przekrój poprzeczny na calej dlugosci.Koncówka 27 przewodu doprowadzajacego, oraz koncówka 28 przewodu odprowadzajacego sa zamocowane do segmentu naplywowego i odpowiednio segmentu odplywowego tunelu. Przewód doprowadzajacy jest zanurzony w czynniku lub zasilany czynnikiem pompowanym w urzadzeniu 10 i spelnia role elementu ssacego. • Krawedz odplywowa 31 segmentu naplywowego 16 jest oddalona od sasiedniej przeciwleglej krawedzi naplywowej 32 segmentu srodkowego 17, a pierwsza osiowa szczelina 35 mierzona równolegle do osi 24 miedzy tymi krawedziami tworzy pierwsza dysze 37. Dysza 37 przebiega obwodowo wokól glównego tunelu w przybli¬ zeniu w plaszczyznie 38 (linia przerywana) prostopadlej do osi 24 tworzac ciagla, rozlozona na obwodzie dysze szczelinowa. Dysza 37 ma polaczenia z rozdzielaczem 18 dostarczajacym czynnik roboczy pod cisnieniem, a przeciwlegle krawedzie 31 i 32 ograniczajace dysze sa tak zukosowane, ze wtryskuja do glównego tunelu pierwszy stozkowy strumien 40 czynnika roboczego. Krawedzie 31 i 32 sa tak uksztaltowane, ze strumien wytryskajacy z dyszy jest skierowany do wierzcholka teoretycznego stozka zbieznosci strumienia, przy czym wierzcholek ten lezy na osi 24. Stozek ma kat pochylenia tworzacej 44 wynoszacy w tym przypadku okolo 26°, kat ten zawiera sie w granicach od 15° do 45°. Strumien 40 oznaczony na rysunku linia kropkowana jest wiec poczatkowo nachylony do sciany bocznej 19 i osi 24 pod katem pochylenia tworzacej 44, co jednak odpowiada tylko teoretycznym warunkom przy braku strumienia glównego w tunelu. Wierzcholek 42 stozka wyznaczony115 298 3 jest teoretycznie jako przedluzenie linii lezacych na wspólnej srednicy, przeciwleglych przekrojów dyszy 37, az do ich wzajemnego przeciecia sie na osi 24. W normalnych warunkach roboczych strumienie z dyszy nie siegaja teoretycznego punktu ich przeciecia, poniewaz w czasie pracy pompy czynnik roboczy wtryskiwany dysza 37 wymusza przeplyw glównego czynnika tunelem 13 w kierunku strzalki 11, co powoduje taka zmiane wtryskiwa¬ nego strumienia, ze jego ksztalt zbliza sie do ksztaltu oznaczonego na rysunku linia przerywana 48. Teoretyczny punkt przeciecia sie strumieni wody, stosowanej jako czynnik roboczy, mozna wyznaczyc w analogiczny sposób przy zalozeniu, ze w tunelu powietrze jest nieruchome. Dysza 37 jest dokladnie opisana w oparciu o fig. 4.* Krawedz naplywowa 51 segmentu odplywowego 18 i sasiednia przeciwlegla krawedz 52 segmentu odply¬ wowego 18 rozdzielone sa druga szczelina osiowa 54 tworzaca druga dysze 55. Ta druga dysza przebiega obwodo- wo wokól glównego tunelu 13 zasadniczo w drugiej plaszczyznie srednicowej 57 (linia przerywana), przy czym plaszczyzna ta jest prostopadla do osi 24 i dzieli ja od plaszczyzny 38 odleglosc równa odleglosci wzdluznego rozstawienia 59 dysz. Kat pochylenia tworzacy 44 i rozstawienie 59 dysz sa tak dobrane, ze przy nieobecnosci strumienia glównego czynnika w tunelu 13 wierzcholek 42 teoretycznego strumienia 40 stozkowego wypada w poblizu srodka drugiej plaszczyzny 57. Druga dysza ma równiez polaczenie z rozdzielaczem 14, skad otrzymu¬ je czynnik roboczy pod cisnieniem, a przeciwlegle krawedzie 51 i 52 ograniczajace dysze 55 sa tak zukosowane, ze dysza wtryskuje do glównego tunelu drugi strumien 60 czynnika roboczego o ksztalcie stozka. Krawedzie 51 i 52 sa tak uksztaltowane, ze przy nieobecnosci czynnika roboczego w glównym tunelu drugi strumien 60 ma postac stozka o kacie tworzacej okolo 7°, przy czym na figurach nie przedstawiono samego punktu zbieznosci strumieni odpowiadajacego wierzcholkowi stozka teoretycznego. Geometrycznie kat 61 pochylenia strumienia wzgledem sciany bocznej tunelu równy jest katowi tworzacej stozka, jednakze w czasie pracy urzadzenia strumien glównego czynnika roboczego przeplywajacy tunelem 13 zmienia tak przeplyw drugiego strumienia 60, ze przyjmuje on ksztalt oznaczony linia przerywana 64. Kat 61 jest tak dobrany, ze drugi stozkowy strumien dziala w kierunku zmniejszenia niekorzystnego zjawiska tworzenia sie warstwy przysciennej, jakie wystepuje ponizej pierwszej dyszy, a sam strumien moze byc niemal równolegly do bocznej sciany tunelu. Praktycznie zakres kata 61 zawiera sie w granicach od 3° do 10°, lecz w wielu zastosowaniach zakres ten moze byc powiekszony.Rozdzielacz 14 ma oslony wewnetrzna 68 i zewnetrzna 69. Oslona wewnetrzna 68 otacza glówny korpus 12 i jest do niego zamocowana za pomoca odleglych od siebie pierscieniowych laczników 72 i 73.Zewnetrzna oslona 69 otacza srodkowa czesc oslony wewnetrznej 68 i tworzy pierwszy pierscieniowy rozdzie¬ lacz 74. Rozdzielacz 74 ma sciane wewnetrzna 76 z wieloma otworami 78. Drugi rozdzielacz 80 jest ograniczony wewnetrzna obudowa 68, czescia pustego wewnatrz korpusu 12, oraz powierzchniami laczników 72 i 73. Drugi rozdzielacz ma polaczenie z pierwsza i druga dyszami 37 i 55, oraz przez otwory w scianie 76 z pierwszym rozdzielaczem 74. Miedzy obudowa wewnetrzna 78 i segmentem srodkowym 17 znajduja sie promieniowe elementy wsporcze 82, które utrzymuja segment srodkowy 17 w polozeniu wspólsrodkowym wzgledem segmen¬ tów naplywowego 16 i odplywowego 17. Na fig. 3 przewód zasilajacy 15 jest dolaczony stycznie do rozdziela¬ cza 14 a jego os 84 jest nachylona pod katem 86 wzgledem osi 24 tunelu. Czynnik roboczy wplywajacy do rozdzielacza 14 wchodzi do niego stycznie i jest równiez nachylony wzgledem osi 24 spiralnie pod katem w przyblizeniu równym katowi 86. Tak wiec w pierwszym rozdzielaczu 74 tworzy sie strumien spiralny, co jak sie uwaza powoduje zmniejszenie wstepnej turbulencji strumienia, a wiec równiez zwiekszenie sprawnosci urza¬ dzenia. Otwory 78 w wewnetrznej obudowie 68 zmieniaja kierunek przeplywu czynnika roboczego ze stycznego i spiralnego na promieniowy, dzieki czemu czynnik roboczy wplywajacy do drugiego rozdzielacza 80 zatraca swój skret spiralny i przez dysze pierwsza i druga przeplywa juz jako strumien wzdluzny wzgledem osi tunelu. < Jednakze niewielki spiralny skret strumienia przeplywajacego przez dysze moze byc zachowany i jest to w pewnych przypadkach korzystne.Z powierzchni pierscieniowych laczników 72 i 73 wystaja krótkie promieniowe rurki 87, w które wsuwa sie pret (nie pokazany na rysunku) ulatwiajacy obrócenie laczników wzgledem rozdzielacza 14 majace na celu zmiane wielkosci dysz (fig. 4). Na fig. 2(pierscieniowy lacznik 72 zawiera pare pólkolistych zacisków 88 i 89, kazdy z zacisków obejmujacy kat okolo 180° wokól glównego korpusu. Przylegle do siebie konce zacisków sa polaczone ze soba za pomoca zespolu sruby i nakretki, co umozliwia dowolne nastawienie lacznika. Wielkosci dysz tj. wielkosci szczelin 35 i 54 czesciowo wyznaczaja natezenie strumieni roboczych przeplywajacych przez dysze, które to strumienie sa regulowane dla osiagniecia pozadanego natezenia przeplywu glównego czynnika przez tunel 13. Przez obrót lacznika 72 reguluje sie wielkosc szczeliny 75 a przez niezalezny obrót lacznika 73 reguluje sie wielkosc szczeliny 54. Maksymalna powierzchnia przekroju poprzecznego obu dysz jest mniejsza od powierzchni przekroju poprzecznego przewodu zasilajacego 15, dzieki czemu do dysz wplywa strumien cieczy roboczej o odpowiednim natezeniu. •4 115 298 Pólpierscieniowy zacisk 89 ma wewnetrzna powierzchnie 93, która w promieniowym przekroju zacisku ma ksztalt zwróconej do srodka litery „V" z rowkiem dystansowym 94. Pierscieniowy lacznik 72 zawiera równiez wewnetrzny i zewnetrzny pierscienie 95 i 96 o ksztalcie litery „L" w przekroju, które wspólpracuja z pólpierscieniowymi zaciskami 88 i 89. Pierscien 95 jest zamocowany do segmentu naplywowego 17 ima stozkowa powierzchnie 97 komplementarna wzgledem jednej polowy wewnetrznej powierzchni 93 zacisku 89.Pierscien 95 zawiera równiez zewnetrzna cylindryczna powierzchnie nosna 98, w której wykonany jest pierscie¬ niowy rowek 99 do osadzenia pierscienia uszczelniajacego typu „O - ring" oznaczonego odnosnikiem 100, który wspólpracujac z zewnetrzna powierzchnia obudowy 68 chroni przed wyciekaniem cieczy miedzy obudowa i pierscieniem. Zewnetrzny pierscien 96 o przekroju litery „L" ma powierzchnie stozkowa 103 komplementarna wzgledem przeciwleglej polówki wewnetrznej powierzchni 93 zacisku 89 oraz na swej wewnetrznej cylindrycz¬ nej powierzchni ma gwint zewnetrzny 106, który wspólpracuje z gwintem wewnetrznym na koncu wewnetrznej obudowy 68. Tak wiec wewnetrzna powierzchnia 93 zacisku 89 i analogiczna powierzchnia na zacisku 88 wspóldzialaja ze stozkowymi powierzchniami pierscieni „L" wewnetrznego i zewnetrznego i dociskajac te pierscienie jeden do drugiego zapewniaja sztywne polaczenie miedzy nimi. » Przed regulacja wielkosci szczeliny 35 pierwszej dyszy luzuje sie czesciowo zaciski 88 i 89 przez zluzowanie zespolów sruby i nakretki 90 i 91 (fig. 2 i 3). Nastepnie w jedna z rurek 87 wsuwa sie drazek, za pomoca którego zewnetrzny pierscien 96 moze byc obrócony wzgledem wewnetrznej obudowy 68. Takie obrócenie pierscienia 96 daje w efekcie wzdluzne przemieszczenie obudowy 68 wzgledem pierscienia wewnetrznego 95, który jest bezposrednio polaczony z segmentem naplywowym 16. Promieniowe wsporniki 82 wiaza obudowe 68 z segmentem srodkowym 17, tak wiec obrócenie pierscienia 96 zmienia szczeline 35 miedzy srodkowym segmen¬ tem 17 oraz segmentem naplywowym 16, co powoduje zmiane szerokosci szczeliny dyszy. Nastepnie nakretki zespolów 90 i 91 zostaja ponownie dokrecone w celu zablokowania lacznika 72. Analogiczny przebieg ma regu¬ lacja wielkosci szczeliny drugiej dyszy.Takwiec segmenty tunelu polaczone sa w taki sposób ze soba, ze mozliwe jest ich wzajemne osiowe przesuniecie w celu zmiany szerokosci szczeliny dyszy.Krawedz odplywowa 31 segmentu tunelowego 16 jest tak sfazowana, ze przebiega ukosnie wzgledem osi 24 tunelu pod katem 108 wynoszacym okolo 24°. Podobnie sfazowana jest górna krawedz 32 segmentu 17, która przebiega pod katem 110 wynoszacym okolo 28° wzgledem osi 24. Tak wiec sfazowane krawedzie seg¬ mentów tunelowych sa czesciami powierzchni stozków majacych katy nachylenia oznaczone 108 i 110. Katy tworzacych tych stozków sa tak dobrane, ze kat nachylenia krawedzi odplywowej wzgledem osi 24 jest wiekszy od kata nachylenia krawedzi naplywowej, przez co szczelina miedzy krawedziami zmniejsza sie w kierunku tunelu, a w dyszy powstaje zbiezny strumien cieczy o kacie zbieznosci okolo 4°. Strumien ten jest reprezentowa¬ ny na rysunku teoretyczna linia srodkowa nachylona pod katem 44 wynoszacym nominalnie okolo 26°. Tak wiec szczelina dyszy ma najmniejsza szerokosc na wyjsciu dyszy przy powierzchni sciany 19 tunelu. Szerokosc szczeliny dyszy na wyjsciu moze byc zawarta od 0,25 mm do 2,5 mm w zaleznosci od pozostalych parametrów przeplywu. Dla danego cisnienia w rozdzielaczu, które moze sie zawierac od 3,5 atn do 10,5 atn zwiekszenie szczeliny dyszy powoduje wzrost natezenia strumienia przeplywajacego przez dysze, oraz zmniejszenie cisnienia w rozdzielaczu. Cisnienie w rozdzielaczu reguluje sie tak, aby uzyskac w tunelu strumien glównego czynnika o pozadanym natezeniu.W jednym z przykladów wykonania wynalazku glówny tunel ma srednice 250 mm i wymienione wyzej katy pochylenia scian dysz oraz szczeline 1,25 mm w obu dyszach pierwszej i drugiej i cisnienie w rozdzielaczu 6,3 atn, przy czym za pomoca tego urzadzenia utrzymywano ponad powierzchnia wody slup wody o wysokosci 3,6 m. Czynnikiem roboczym byla woda doprowadzana ze znanej pompy odsrodkowej napedzanej silnikiem o mocy 30 KM.Dla normalnego cisnienia w rozdzielaczu do 10,5 atn srednice tunelu wynoszaca 300 mm uwaza sie za maksymalna. Jezeli srednica tunelu zostanie powiekszona powyzej 300 mm, to penetracja czynnika roboczego wglab strumienia czynnika pompowanego jest niedostateczna do zapewnienia sprawnej wymiany energii miedzy czynnikami. Tak wiec, jesli konieczne jest pompowanie wiekszych mas cieczy, to korzystniejsze moze byc urzadzenie wedlug nastepnego przykladu wykonania wedlug fig. 5 i 6. Wzdluzny odstep 69 miedzy dyszami jest wartoscia krytyczna i powinien byc tak dobrany, aby druga plaszczyzna 57 przechodzila w przyblizeniu przez wierzcholek 42 teoretycznego stozka zbieznosci pierwszego strumienia. Mozna zauwazyc, ze gdy kat 44 wynosi okolo 26 9*, to odstep miedzy dyszami jest w przyblizeniu równy srednicy tunelu. Jest to jednak wartosc tylko przyblizona, a optymalne rozmieszczenie dysz mozna ustalic tylko droga doswiadczalna. Uwaza sie, ze urzadze¬ nie osiaga wysoka sprawnosc dzieki temu, ze drugi strumien zmniejsza niekorzystne zjawisko warstwy przyscien¬ nej, która tworzy sie ponizej pierwszej dyszy. Strumien z drugiej dyszy nachylonej pod niewielkim katem 61 wzgledem osi tunelu przyspiesza przeplyw pompowanego czynnika w poblizu sciany bocznej 19 ponizej drugiej115 298 5 dyszy, który to przeplyw na skutek wystepujacego zjawiska warstwy przysciennej jest znacznie wolniejszy w porównaniu z przeplywem w poblizu osi tulei. Tak wiec, druga dysza zmniejsza niekorzystne skutki zjawiska warstwy przysciennej i moze zmniejszyc turbulencje zwiekszajac tym samym natezenie przeplywu czynnika pompowanego. Wazne jest, aby strumien drugiej dyszy byl prawie równolegly, tj. zasadniczo równolegly do sciany bocznej kanalu i nie siegal wglab strumienia czynnika pompowanego, gdyz w przeciwnym przypadku skutecznosc dzialania drugiej dyszy bedzie znacznie zmniejszona.Wymienione wyzej cisnienia, oraz wymiary dotycza zastosowania w urzadzeniu wody zarówno jako czynni¬ ka roboczego, jak i czynnika pompowanego. Ma to zastosowanie przy pompowaniu wody za pomoca wody, jak przy transporcie cial stalych, np. ryb unoszacych sie w wodzie, jak równiez tam gdzie sa do dyspozycji pompy do pompowania cieczy roboczej. Alternatywnie jako czynnik roboczy moze byc zastosowany gaz taki jak powietrze, jednakze przy stosowaniu gazu do pompowania cieczy jako glównego czynnika konieczne sa zwykle wyzsze cisnienia gazu w rozdzielaczu. Alternatywnie zarówno czynnik pompowany, jak i czynnik roboczy moga byc gazami, a urzadzenie moze byc wówczas zastosowane jako wentylator do wyciagania powietrza zawieraja¬ cego czasteczki ciala stalego, np. w systemach wyciagowych pylu. Jezeli w urzadzeniu zastosuje sie ciecz jako czynnik roboczy do pompowania powietrza, np. stosujac wode do zwiekszenia szybkosci przeplywu gazów spalinowych, to stale czasteczki gazu wylotowego moga byc nastepnie oddzielone od cieczy. Takwiec urzadze¬ nie moze byc uzyte jako pluczka gazowa. W innych zastosowaniach moga byc uzyte inne jeszcze kombinacje czynników roboczego i glównego.Fig. 5 przedstawia inny przyklad wykonania urzadzenia wedlug wynalazku, które jest przeznaczone do napedu statków w srodowisku wodnym lub do zastosowan, w których natezenie przeplywu strumienia jest znacznie wieksze od mozliwego do osiagniecia jedynie za pomoca osiowego tunelu. Urzadzenie 115 wedlug tego przykladu wykonania ma glówny korpus 116 ograniczony sciana boczna 114 oraz wewnetrzny korpus 119 umieszczony wewnatrz glównego tunelu tak, ze wewnetrzny korpus otoczony jest pierscieniowym tunelem 118.Pierscieniowy tunel 118 ma cylindryczna powierzchnie osiowa 116 w polowie odleglosci miedzy korpusami wewnetrznym i glównym, przy czym korpus glówny 117 ma konstrukcje analogiczna do korpusu 12 (fig. 1) i sklada sie z umieszczonych obok siebie segmentów tunelowych naplywowego 120, srodkowego 121 i odplywo¬ wego 122. Segment 120 jest elementem zasysajacym, a segment 122 elementem wylotowym. Wszystkie trzy segmenty sa wspólosiowe i maja w przyblizeniu równe powierzchnie przekrojów poprzecznych. Glówny korpus ma dysze, pierwsza 124 i druga 125, umieszczone w pierwszej 127 i drugiej 128 plaszczyznach srednicowych od¬ dzielonych wzdluzna przerwa 113 miedzydyszowa, przy czym dysze zasilane sa czynnikiem roboczym pod cisnieniem doprowadzanym z rozdzielacza 126. Czynnik roboczy jest doprowadzany do rozdzielacza przewodem zasilajacym 129 i przeplywa do dysz przez perforowana przegrode 123. Konstrukcja dysz w glównym korpusie jest analogiczna do konstrukcji dysz (fig. 1). Korpus wewnetrzny 119 sklada sie z umieszczonych obok siebie segmentów naplywowego 130, srodkowego 131 i odplywowego 132, przy czym segmenty korpusu wewnetrzne¬ go sa wspólosiowe wzgledem siebie i maja w przyblizeniu równe powierzchnie przekrojów poprzecznych, dzieki czemu pierscieniowy tunel ma w przyblizeniu staly przekrój poprzeczny na calej dlugosci. Konce korpusu wewnetrznego sa uksztaltowane oplywowo w celu zmniejszenia turbulencji i hamowania strumienia cieczy. Na powierzchni zewnetrznej korpusu wewnetrznego znajduje sie pierwsza wewnetrzna dysza 133 obejmujaca pelny obwód korpusu wewnetrznego i majaca postac pierwszej wzdluznej szczeliny 142 miedzy krawedzia odplywo¬ wa 134 segmentu naplywowego 130 i sasiednia przeciwlegla krawedzia odplywowa 135 segmentu srodkowe¬ go 131. Korpus wewnetrzny ma równiez druga wewnetrzna dysze obejmujaca caly obwód korpusu wewnetrzne¬ go i umieszczona po stronie odplywowej dyszy 133. Dysza 136 ma postac wzdluznej szczeliny 145 miedzy krawedzia naplywowa 138 zewnetrznego segmentu odplywowego 132 i sasiednia przeciwlegla krawedzia odply¬ wowa 135 wewnetrznego segmentu srodkowego 132. Dysze wewnetrzne, pierwsza 133 i druga 136, które sa oddalone w kierunku promieniowym do wewnatrz od dysz 134 i 125 glównego korpusu 117 umieszczone sa odpowiednio w plaszczyznach pierwszej 127 i.drugiej 128. Przeciwlegle krawedzie segmentów korpusu we¬ wnetrznego sa sciete i tworza zbiezne, pochylone w kierunku odplywu dysze, analogiczne do dysz glównego tunelu. Analogiczne, a nie przedstawione na rysunku, urzadzenia moga byc zastosowane do zmiany szerokosci szczelin dysz wewnetrznych.Korpus wewnetrzny zawiera rozdzielacz wewnetrzny 137 majacy postac cylindrycznej przegrody z otwora¬ mi, oraz rozdzielacz zewnetrzny bedacy pierscieniowa przestrzenia miedzy przegroda 140 i odpowiednimi po¬ wierzchniami korpusu wewnetrznego. Przegrode 140 lacza z wewnetrznymi powierzchniami korpusu we¬ wnetrznego promieniowe wsporniki 143, których zadaniem jest wzajemne zwiazanie elementów korpusu ze¬ wnetrznego. Przedni koniec korpusu wewnetrznego 119 zawieszony jest na przednich promieniowych wsporni¬ kach 144, a tylny koniec na takich samych promieniowych wspornikach 146. Wsporniki 144 zawieraja kana-115 298 ly 149 laczace wewnetrzny rozdzielacz 137 z zewnetrznym przednim rozdzielaczem 151. Analogiczne kana¬ ly 153 w tylnych wspornikach 146 prowadza do tylnego rozdzielacza 154. Wzdluzne przewody 156 i 157 wychodzace z przewodu zasilajacego 129 dostarczaja ciecz do zewnetrznych rozdzielaczy 151 i 154, które z kolei dostarczaja ciecz robocza do wewnetrznego rozdzielacza 137 korpusu 119. Zewnetrzny rozdzielacz ma polacze¬ nie z ukladem dysz wewnetrznych i w ten sposób dysze wewnetrzne sa zasilane czynnikiem roboczym pod cisnieniem, podobnie jak dysze 124 i 125 glównego korpusu.Dysze, pierwsza 124 i druga 125, glównego korpusu wtryskuja do pierscieniowego tunelu 118 ciecz ro¬ bocza w postaci stozkowych strumieni, pierwszego 110 i drugiego 162. Strumienie cieczy roboczej z dysz sa poczatkowo nachylone pod katami 158 i 159 i sa zbiezne w kierunku do wnetrza, jak zaznaczono przerywanymi liniami oznaczajacymi stozki strumieni. Analogicznie dysze wewnetrzne, pierwsza 133 i druga 136, korpusu wewnetrznego 119 wtryskuja do pierscieniowego tunelu stozkowe strumienie, pierwszy 164 i drugi 166 zaznaczo¬ ne na rysunku przerywanymi liniami. Wewnetrzny pierwszy strumien stozkowy nachylony jest do osi tunelu 116 pod katem 165 w przyblizeniu równym katowi 158 nachylenia strumienia pierwszej dyszy 124 glównego korpu¬ su, dzieki czemu strumienie te sa zbiezne w kierunku teoretycznej linii przeciecia 163. Teoretyczna linia prze¬ ciecia 163 jest usytuowana na cylindrycznej powierzchni osiowej 116, tj. w polowie szerokosci pierscieniowego tunelu. Podobnie drugi strumien stozkowy 166 jest poczatkowo nachylony do sciany bocznej korpusu wewnetrz¬ nego pod stosunkowo niewielkim katem 167 w przyblizeniu równym katowi 159 drugiej dyszy 125 glównego korpusu. Tak wiec odpowiadajace sobie pierwsze i drugie dysze na przeciwleglych powierzchniach glównego tunelu i korpusu wewnetrznego wytwarzaja komplementarne wzgledem siebie stozkowe strumienie cieczy robo¬ czej nachylone tak wzgledem siebie, ze przy nieobecnosci czynnika pompowanego w tunelu strumienie zbiegaja sie na linii przeciecia lezacej na cylindrycznej powierzchni osiowej 116, przy czym na rysunku widoczna jest teoretyczna linia przeciecia tylko dla strumieni 160 i 164. Zwraca sie uwage, ze osiowa odleglosc 113 miedzy pierwsza i druga dysza oraz katy pochylenia 158 i 165 pierwszej dyszy sa tak dobrane, ze stozkowe strumie¬ nie 160 i 164 teoretycznie przecinaja sie na linii 163, która lezy w drugiej plaszczyznie srednicowej 128 przecho¬ dzacej przez obie drugie dysze 125 i 136. Podobnie jak w urzadzeniu 10 (fig. 1), strumienie nie przecinaja sie na linii teoretycznej, gdy przez tunel 118 przeplywa czynnik pompowany, poniewaz teoretyczne strumienie stozko¬ we 160, 162, 164 i 166 zostaja odchylone i zakreslaja tory krzywolinijne oznaczone liniami przerywanymi 160.1, 162.1, 164.1, 166.1.Dysze 124 i 133 korpusu 119 i 117 (fig. 5) spelniaja funkcje analogiczna do przeciwleglych umieszczonych na wspólnej srednicy dysz 37 wedlug przykladu wykonania przedstawionego na fig. 1 i podobnie drugie dy¬ sze 125 i 136 spelniaja analogiczna funkcje do przeciwleglych, umieszczonych na wspólnej srednicy dysz 55 wedlug przykladu wykonania przedstawionego na fig. 1.W obu przykladach wykonania obie dysze sa tak skierowane, ze zmniejszaja skutki niekorzystnego zjawiska warstwy przysciennej na odcinku segmentów odplywowych korpusów wewnetrznego i zewnetrznego. Urzadze¬ nie 115 moze byc zastosowane na statku oceanicznym, gdzie nalezy je zamontowac ponizej linii wodnej w po¬ zycji zapewniajacej swobodny naplyw do urzadzenia i odplyw z urzadzenia strumienia wody.W alternatywnym rozwiazaniu konstrukcyjnym dysz pierwszej i drugiej zastosowano wiele pojedynczych dysz cylindrycznych umieszczonych na scianie bocznej tunelu w plaszczyznie odpowiednich dysz obwodowych poprzedniego przykladu wykonania. To alternatywne rozwiazanie oparte jest na zastosowaniu dysz dyskretnych w odróznieniu i w zastepstwie zastosowanych w rozwiazaniu wedlug fig. 5 dysz ciaglych.Widoczny na fig. 7 tunel 170 wedlug alternatywnego przykladu wykonania ma sciane boczna 171, która moze byc ciagla rura o stalym przekroju poprzecznym. Pierwszy element dyszowy 176 zawiera jedna z dysz 173 pierwszego zespolu dyszowego 174. Element dyszowy 176 ma wewnetrzna i zewnetrzna, równolegle sciany krancowe 178 i 179 oraz kanal 181 przebiegajacy ukosnie miedzy scianami krancowymi. Kanal 181 jest nachylo¬ ny wzgledem scian krancowych pod katem 172, który jest równy katowi tworzacej stozka pierwszego zespolu dysz (nie pokazany), to znaczy, ze kanal 181 jest nachylony wzgledem sciany bocznej 171 pod katem zawartym miedzy 15 i 45 . Element dyszowy jest zamocowany do zewnetrznej powierzchni 184 tunelu, a w scianie tej znajduje sie ukosny otwór 186 wspólosiowy z kanalem 181 elementu dyszowego. Os otworu 186 lezy w plasz¬ czyznie przechodzacej przez os tunelu (nie pokazana). Wysokosc elementu dyszowego wraz z wysokoscia otwo¬ ru 186 zapewniaja dostateczna dlugosc dyszy kierujacej pierwszy stozkowy strumien cieczy roboczej do tunelu, który podobnie jak strumienie w poprzednich przykladach wykonania skierowany jest do teoretycznego punktu zbieznosci znajdujacego sie w wierzcholku teoretycznego stozka. Druga dysza 190 sklada sie z elementów dyszo¬ wych 192, przez które przechodza kanaly dyszowe 193 nachylone pod malym katem 194 wzgledem sciany bocznej tunelu zawartym w granicach od 3° do 10°. Dysza ta jest równowazna drugiej dyszy w przykladzie wykonania przedstawionym na fig. 1. Na fig. 8, gdzie przedstawiono dwa dalsze elementy dyszowe 188 i 189, na115298 7 obwodzie tunelu umieszczonych jest wiele elementów dyszowych. Mierzona po obwodzie odleglosc miedzy kolejnymi elementami dyszowymi oraz otwory w dyszach sa tak dobrane, aby zapewnic przeplyw cieczy robo¬ czej o natezeniu takim, jak w przypadku dyszy ciaglej wedlug fig. 1. Osie 197, 198, 199 elementów dyszo¬ wych 188, 192, 189' sa usytuowane promieniowo wzgledem sciany bocznej 171 tunelu. W plaszczyznach dyszo¬ wych pierwszej 195 i drugiej 196 umieszczonych jest wiele elementów dyszowych spelniajacych role analogiczna do dysz wedlug poprzednio opisanego przykladu wykonania.Rozdzielacz 200 czynnika roboczego przebiega obwodowo wokól sciany bocznej glównego tunelu i otacza zarówno pierwszy, jak i drugi elementy dyszowe i jest zasilany ciecza robocza pod cisnieniem przez osiowo usytuowany przewód 201. Tak wiec czynnik roboczy jest dostarczany jednoczesnie do dysz pierwszej i drugiej i przeplywa przez nie z natezeniem proporcjonalnym do wielkosci dyszy, która to wielkosc moze byc regulowa¬ na zgodnie z wymaganiami. Kanaly sa korzystnie zbiezne w kierunku do wewnatrz, podobnie jak sa zbiezne dysze pierwsza i druga w przykladzie wykonania wedlug fig. 1.Przedstawiony na fig. 9 element dyszowy 176, jest elementem cylindrycznym o ukosnie scietych scianach krancowych. Najprostszym sposobem wykonania elementów dyszowych jest skosne rozciecie elementów dyszo¬ wych na wiele segmentów rurowych majacych równolegle podstawy, które nastepnie mocuje sie do sciany bocznej tunelu przez spawanie przy zachowaniu wlasciwego ustawienia i nachylenia segmentu. Otwór w seg¬ mencie rurowym spelnia role otworu pilotowego przy wierceniu otworu dyszy jednoczesnie w elemencie dyszo¬ wym, oraz w scianie bocznej tunelu. Zwraca sie uwage, ze kazdy segment dyszowy moze byc pochylony pod dowolnym katem wzgledem sciany bocznej 171, dzieki czemu w czasie wiercenia otworu dyszy, jego os moze miec niewielkie spiralne nachylenie, co na fig. 8 zaznaczono rysujac osie 197.1, 198.1, 199.1. Takie pochylenie osi zapewnia nieco spiralny przeplyw strumienia w tunelu, co jest korzystne, gdyz przy transporcie czastek stalych zmniejsza tendencje tych czastek do zalegania w tunelu. W celu zmniejszenia ilosci ukosnych ciec jakie nalezy wykonac przy wytwarzaniu elementów dyszowych, gruboscienna rure mozna rozcinac na dluzsze seg¬ menty, które nastepnie dzieli sie na polowy cieciem prostopadlym, zaznaczonym linia przerywana 203 (fig. 7).W ten sposób za pomoca jednego ciecia ukosnego i jednego prostopadlego otrzymuje sie dwa elementy dyszowe, co upraszcza proces wytwarzania i ma te zalete, ze kanal w elemencie dyszowym jest nachylony skosnie tylko do jednej podstawy. Konstrukcje wedlug fig. 7, 8 i 9 moga byc bardziej ekonomiczne w produkcji, bardziej uni¬ wersalne, zas w eksploatacji wymagaja mniej zabiegów konserwacyjnych od dysz wedlug fig. 1, jednak ze wzgledu na nieciaglosc ksztaltu moga miec nizsza sprawnosc.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie hydrauliczne napedowe do przyspieszania strumienia cieczy albo przeplywajacego gazu, znamienne tym, ze jego korpus (12) zawiera glówny tunel (13) posiadajacy zasadniczo stala powierzchnie przekroju poprzecznego wzdluz osi (24) i ograniczony sciana boczna (19), zasilana ciecza lub gazem pod cisnieniem pierwsza dysze (37, 174) przebiegajaca obwodowo wokól segmentu glównego tunelu w pierwszej plaszczyznie (38, 195) prostopadlej do osi tunelu i dostosowana do wtryskiwania do glównego tunelu w kierunku odplywu pierwszego stozkowego strumienia (40) cieczy albo gazu, przy czym os pierwszej dyszy jest poczatkowo nachylona do osi (24) tunelu pod katem (44, 182) tworzacej stozka w zakresie 18° do 35° dla zbieznosci strumienia do wewnatrz poczatkowo w kierunku teoretycznego wierzcholka (42) strumienia lezacego na osi tunelu, druga dysze (55, 190) zasilana ciecza albo gazem pod cisnieniem, która przebiega obwodo¬ wo wokól segmentu glównego kanalu na drugiej plaszczyznie (57, 196) prostopadlej do osi tunelu i dostosowa¬ nej do wtryskiwania do glównego tunelu w kierunku odplywu drugiego stozkowego strumienia (60), przy czym druga dysza jest umieszczona ponizej w kierunku odplywu w stosunku do pierwszej dyszy, zas srodek drugiej plaszczyzny jest przylegly do teoretycznego wierzcholka pierwszego stozkowego strumienia, a druga dysza ma os nachylona do sciany bocznej pod katem (61, 194) w zakresie 5° do 10° dla kierowania drugiego strumienia do wnetrza. 2. Urzadzenie hydrauliczne wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze kat (44, 182) pierwszej dyszy (37, 174) miesci sie w zakresie 25° do 30°, a drugi stozkowy strumien (60) jest nachylony do sciany bocznej pod katem (61, 194) w zakresie 6° do 8°. 3. Urzadzenie hydrauliczne wedlug zastrz. 1/ znamienne tym, ze zawiera rozdzielacz (14,200) cieczy lub gazu otaczajacy tunel, przy czym rozdzielacz jest polaczony z pierwsza dysza (37, 174) i z druga dysza (55, 190) dla zasilania tych dysz cieczy albo gazu pod cisnieniem. 4. Urzadzenie hydrauliczne wedlug zastrz. 1,znamienne tym, ze pierwsza dysza (37,174) i druga dysza (55,190) maja postac ciaglych pierscieniowych dysz, a tunel (13) wewnatrz korpusu (12) tworza8 115 298 rozstawione obok siebie segment naplywowy (16), segment srodkowy (17) i segment odplywowy (18), przy czym te segmenty tunelowe maja równe powierzchnie przekrojów poprzecznych i ustawione sa wspólsrodkowo wzgledem osi tunelu, zas pierwsza dysza jest utworzona przez osiowa szczeline (35) pomiedzy krawedzia odply¬ wowa (31) segmentu naplywowego a przeciwlegla sasiednia krawedzia naplywowa (32) segmentu srodkowego, które to krawedzie tworza ciagla pierwsza dysze, natomiast druga dysza ma postac osiowej szczeliny (54) miedzy krawedzia naplywowa (51) segmentu odplywowego i sasiednia przeciwlegla krawedzia odplywowa (52) segmentu srodkowego, które to krawedzie tworza druga ciagla dysze, zas krawedzie segmentów tunelowych tworzacych dysze sa sfazowane bedac nachylone ukosnie do osi tunelu oraz bedac czesciami powierzchni stozko¬ wych majacych wierzcholki na osi tunelu. « 5. Urzadzenie hydrauliczne wedlug zastrz. 4; znamienne tym, ze segmenty tunelowe (16,17, 18) sa ze soba polaczone, z mozliwoscia ich wzajemnego osiowego przesuniecia, przy czym rozstawienia krawedzi przyleglych segmentów tunelowych sa regulowane dla zmiany wymiaru dysz (37, 55), a przez to zmiany natezenia przeplywu cieczy albo gazu wprowadzanego do glównego tunelu. » 6. Urzadzenie hydrauliczne wedlug zastrz. 5; znamienne tym, ze zawiera katy (108, 110) stozków wyznaczajacych przylegle krawedzie dyszy dostosowane do zmniejszania rozstawienia przyleglych kra¬ wedzi dyszy w kierunku osi tunelu wytwarzajac zbiezny strumien cieczy albo gazu. ' 7. Urzadzenie hydrauliczne wedlug zastrz. 1/ znamienne tym, ze pierwsza i druga dysza sklada sie z szeregu elementów (173) rozstawionych na obwodzie sciany bocznej tunelu zasadniczo w plaszczyznie (195, 196) odpowiedniej dyszy, przy czym elementy dyszowe (173) pierwszej dyszy maja osie (197, 198, 199) nachylone do powierzchni sciany bocznej tunelu pod katem równym katowi nachylenia tworzacej stozka, zas elementy dyszowe drugiej dyszy maja osie nachylone do powierzchni sciany tunelu pod katem w zakresie 5° do 10°. 8. Urzadzenie hydrauliczne wedlug zastrz. 7/ znamienne tym, ze pierwsza i druga dysza zawieraja szereg elementów dyszowych (176, 192) rozstawionych obwódowo na zewnetrznej powierzchni (184) tunelu w plaszczyznach pierwszej i drugiej, przy czym kazdy element dyszowy ma równolegle sciany koncowe wewnetrzna i zewnetrzna (178, 179) oraz kanal (181) przebiegajacy ukosnie miedzy scianami krancowymi i nachylony do scian krancowych pod katem równym katowi nachylenia odpowiednich dysz, a wewnetrzna sciana krancowa kazdego elementu jest umocowana do zewnetrznej powierzchni tunelu, natomiast sciana boczna tunelu zawiera szereg skosnie ustawionych otworów (186), z których kazdy jest wspólosiowy z odpowiednim kanalem w elemencie dyszowym i tworzy wraz z odpowiednim kanalem jedna elementarna dysze. » 9. Urzadzenie hydrauliczne napedowe do przyspieszania strumienia cieczy albo przeplywajacego przez nie gazu, znamienne tym, ze glówny tunel (118) ma zasadniczo stala powierzchnie przekroju poprzeczne¬ go wzdluz osi, ograniczony jest sciana boczna (114) i zawiera pierwsza dysze (124) dostosowana do zasilania ciecza albo gazem pod cisnieniem przebiegajaca obwodowo wokól segmentu glównego tunelu zasadniczo w pier¬ wszej plaszczyznie (127) ustawionej prostopadle do osi tunelu i dostosowanej do wysuniecia w kierunku prze¬ plywu do glównego tunelu pierwszego stozkowego strumienia (160) cieczy, przy czym os pierwszej dyszy jest poczatkowo nachylona do osi tunelu pod katem (158) tworzacej stozka w zakresie 18° do 35° dla zbieznosci strumienia poczatkowo w kierunku teoretycznego wierzcholka (163) strumienia lezacego na osi tunelu, zawiera równiez druga dysze (125) dostosowana do wprowadzenia cieczy albo gazu pod cisnieniem, która przebiega obwodowo wokól segmentu glównego kanalu zasadniczo w drugiej plaszczyznie (128) prostopadlej do osi tunelu i dostosowanej do wtryskiwania do glównego tunelu w kierunku odplywu drugiego stozkowego strumie¬ nia (162) cieczy, przy czym druga dysza (125) jest ustawiona ponizej w kierunku odplywu w stosunku do pierwszej dyszy (124), a srodek drugiej plaszczyzny jest przylegly do teoretycznego wierzcholka stozka pierwszego strumienia, zas druga dysza ma os nachylona do sciany bocznej pod katem (159) w zakresie 5° do 10° dla kierowania drugiego stozkowego strumienia do wnetrza oraz urzadzenie zawiera korpus (119) ustawiony w kanale dla utworzenia pierscieniowego przeplywu (118) o stalej powierzchni przekroju poprzecznego otacza¬ jacego wewnetrzny korpus dostosowany do wprowadzania cieczy albo gazu pod cisnieniem i ma pierwsza dysze (133) przechodzaca obwodowo wokól segmentu korpusu wewnetrznego zasilana ciecza pod cisnieniem i umieszczona w pierwszej plaszczyznie (127) oraz dostosowana do wtryskiwania do tunelu pierscieniowego pierwszego wewnetrznego strumienia stozkowego (164) cieczy, który to pierwszy wewnetrzny stozkowy stru¬ mien jest poczatkowo nachylony do osi tunelu pod katem (165) w przyblizeniu równym katowi (154) pierwszej dyszy glównego tunelu, przy czym jest zbiezna poczatkowo w kierunku teoretycznego przeciecia (163) stozko¬ wego strumienia z glównym tunelem, a teoretyczna linia przeciecia przechodzi w poblizu polowy szerokosci pierscieniowego tunelu oraz zawiera wewnetrzna druga dysze (136) umieszczona ponizej pierwszej dyszy i prze¬ biegajaca obwodowo wokól segmentu korpusu wewnetrznego i zasilana ciecza albo gazem pod cisnieniem, przy czym druga wewnetrzna dysza jest umieszczona w drugiej plaszczyznie (128), jest przeznaczona do wtryskiwania115 298 9 do pierscieniowego tunelu drugiego wewnetrznego strumienia (162) cieczy albo gazu i jest dostosowana do skie¬ rowania wewnetrznego drugiego stozkowego strumienia pod niewielkim katem (167) wzgledem bocznej sciany korpusu, a kat ten jest zasadniczo równy katowi (159) drugiej dyszy korpusu. 10. Urzadzenie hydrauliczne wedlug zastrz. 9, znamienne tym, ze pierwsza dysza (124) i druga dysza (125) ma ksztalt ciaglej pierscieniowej dyszy, a korpus wewnetrzny sklada sie z rozstawionych blisko obok siebie wspólosiowych segmentów naplywowego (130), srodkowego (131) i odplywowego (132), zas pierwsza dysza wewnetrzna ma postac osiowej szczeliny (142) miedzy krawedzia segmentu naplywowego i przy¬ legla krawedzia naplywowa (135) srodkowego wewnetrznego korpusu, natomiast druga wewnetrzna dysza jest utworzona przez osiowy odstep (145) pomiedzy naplywowa krawedzia (138) odplywowego segmentu a przy¬ legla odplywowa krawedzia (131) srodkowego segmentu. 11. Urzadzenie hydrauliczne wedlug zastrz.9, znamienne tym, ze os pierwszej dyszy kanalu i pierwszej dyszy wewnetrznej sa nachylone do srodkowej osi pod katami w zakresie 25° do 30°, przy czym os drugiej dyszy kanalu oraz wewnetrzna druga dysza sa nachylone do srodkowej osi pod katami w zakresie 6° do 8°. \2, Urzadzenie hydrauliczne wedlug zastrz. 9, znamienne tym, ze zawiera rozdzielacz (126, 200) medium roboczego otaczajacy tunel, przy czym rozdzielacz ten jest polaczony dla zasilania dysz medium robo¬ czym pod cisnieniem i zawiera równiez wewnetrzny rozdzielacz (137) w wewnetrznym korpusie dla podawania medium roboczego do pierwszej wewnetrznej dyszy i drugiej wewnetrznej dyszy.115 298 90 /SjJ 73^m ^&7 r^S* &7 ? V0. uy/\,r_ &9r*115 298 /29 /62./^ j * * "¦ »¦ *'i \r ¦' *T -//7115 298 I £&-: 200; tf £'""""' /7S /82- /7ry \/70 2Q3* '7'^/97l /a/, /76 Prac. Poligraf.UP PRL. Naklad 120 egz.Cena 100 zl PL