Przedmiotem wynalazku jest lampa wyladow¬ cza, zwlaszcza ksenonowa lampa blyskowa.Znane lampy wyladowcze zbudowane sa naj¬ czesciej z rur kwarcowych np. o ksztalcie linio¬ wym lub spiralnym, na koncach których wtopione sa próznioszczelnie elektrody wolframowe, zwyk¬ le w ksztalcie pretów.Poniewaz bezposrednie próznioszczelne polacze¬ nie rury kwarcowej z wolframem jest niemozliwe glównie ze wzgledu na rózne wspólczynniki roz¬ szerzalnosci liniowej obydwu materialów, koniecz¬ ne jest stosowanie skomplikowanych technologii w celu uzyskania trwalego polaczenia miedzy ty¬ mi materialami.W tym celu na pret wolframowy, na odcinku przewidzianym do laczenia z rura szklana nanosi sie stopione szkliwo, a nastepnie naklada rurke ze szkla wolframowego, stanowiaca przepust. Na ele¬ ktrode z takim przepustem naklada sie nastepnie lacznik przejsciowy w ksztalcie szklanego kolpaka z otworem w sklepienu na elektrode. Lacznik wy¬ konany jest z kilku szklanych pierscieni stopio- . nych ze soba brzegami, przy czym poszczególne pierscienie wykonane sa ze szkla o róznej rozsze¬ rzalnosci liniowej. Gatunki szkla dobiera sie przy tym tak, azeby poczawszy cd sklepienia lacznika do jego podstawy rozszerzalnosc liniowa szkla od¬ powiadala rozszerzalnosci wolframu i stopniowo zblizala sie do rozszerzalnosci szkla kwarcowego.W celu uzyskania prózniaszczelnosci polaczenia 10 15 20 25 30 miedzy, elektroda wolframowa (z osadzonym na niej przepustem ze szkla wolframowego) a laczni¬ kiem szklanym, wprowadza sie na obwodzie otwo¬ ru, znajdujacego sie w sklepieniu lacznika, przez który to otwór wystaje elektroda, perelki ze szkla do zlacz z wolframem i calosc uszczelnia sie na drodze obróbki plomieniowej. Nastepnie lacznik szklany wraz z zamocowana do niego elektroda wolframowa laczy sie z kwarcowa rura lampy wyladowczej, równiez na drodze obróbki plomie¬ niowej.Obróbka plomieniowa powoduje szereg niedo¬ godnosci, gdyz elektroda wolframowa ulega cze¬ sciowo utlenieniu, a z drugiej strony nastepuje py¬ lenie krzemionki, co uwidacznia sie w tworzeniu sie nalotów na powierzchni elektrody. W celu za¬ pewnienia prawidlowej pracy lampy wyladowczej, elektrode nalezy oczyscic od nalotu. Oczyszczenie elektrody prowadzi sie normalnie przez trawienie jej kwasem, przy czym roztwór trawiacy wpro¬ wadza sie przez waskie odgalezienie w rurze kwarcowej, stanowiace równoczesnie rurke pom¬ powa.Po przeprowadzeniu wyzej wymienionych czyn¬ nosci rure kwarcowa odpompowuje sie, napelnia gazem i zamyka próznioszczelnie na drodze obrób¬ ki plomieniowej.Lampa wyladowcza wykonana znanym sposo¬ bem wykazuje szereg wad, gdyz mimo skompliko¬ wanej technologii, jak tez doboru odpowiednich 115 184115 184 3 gatunków szkla przy wytwarzaniu lacznika, nie eliminuje sie naprezen, które powstaja miedzy kolejnymi odcinkami pierscieni szklanych jak tez w miejscu styku lacznika z rura kwarcowa. Na wspomnianych odcinkach lampa taka ulega wiec czesto uszkodzeniom. Niezaleznie od powyzszego koniecznosc stosowania obróbki plomieniowej stwa¬ rza niebezpieczenstwo tworzenia sie pylu kwar¬ cowego, co jest bardzo grozne dla zdrowia osób wykonujacych te obróbke, gdyz powoduje krzemi- ce. Obróbka plomieniowa powoduje poza tym wewnetrzne zanieczyszczenie lampy, co ma wplyw na obnizenie jej parametrów. Oprócz wyzej opisa¬ nych przepustów szklanych, znany jest np. z opi¬ su - patentowego j nr 82069 przepust metalowy, zwlaszcza do elektronowych lamp nadawczych.Przepust ten sklada sie z kilku elementów, a mianowicie z metalowej tulejki, z która polaczo¬ ne sa w sposób jtrwaly, np. .droga lutowania lub spawania, rurka pompowa oraz kubek. Rurka pompowa wchodzi do wnetrza tulejki stanowiac jej przedluzenie i wraz z wzdluznym kanalem w tulejce, tworzy kanal pompowy. Kubek polaczony z tulejka (na jej zewnetrznym obwodzie) sluzy do pózniejszego utworzenia próznioszczelnego zla¬ cza przepustu ze szklana lub ceramiczna obudo¬ wa lampy., Tulejka na jednym koncu jest zaopa¬ trzona w gwint lub w zlacze bagnetowe, za po¬ srednictwem których zamocowuje sie do niej elek¬ trode. Równiez na przeciwleglym koncu (od stro¬ ny rurki pompowej) tulejka jest nagwintowana, co umozliwia nakrecenie na nia oslony rurki pom¬ powej, stanowiacej równoczesnie doprowadzenie elektryczne pradu. W tulejce wykonane sa poza tym poprzeczne otwory ulatwiajace odpompowa- nie przestrzeni na zewnatrz elektrody wewnetrz¬ nej.Poszczególne elementy wyzej przytoczonego przepustu (metalowa tulejka, kubek i metalowa rurka) wymagaja próznioszczelnego laczenia, co z jednej strony wymaga specjalnej i bardzo kosz¬ townej aparatury, a z drugiej strony jest trudnym i pracochlonnym zabiegiem technologicznym. W trakcie próznioszczelnego laczenia, zwlaszcza . po¬ wierzchni gwintowanych, czesto ulegaja one utle¬ nieniu, co nie daje gwarancji szczelnosci i dobre¬ go kontaktu elektrycznego uzyskanego zlacza.Konstrukcja przytoczonego przepustu wymaga po¬ za tym gwintowania albo tez odpowiedniego pro¬ filowania elektrody w celu zamocowania jej do tulejki. Fakt ten praktycznie eliminuje mozliwosc zastosowania w tym przepuscie elektrody wolfra¬ mowej ze wzgledu na duza twardosc tego mate¬ rialu.Celem wynalazku bylo skonstruowanie lampy wyladowczej, zwlaszcza ksenonowej lampy bly¬ skowej, z przepustami metalowymi, które przy pelnej gwarancji szczelnosci dawalyby sie w pro¬ sty sposób laczyc z rura kwarcowa.Stwierdzono* ze cel ten mozna osiagnac przez zastosowanie odpowiednio skonstruowanych prze¬ pustów oraz przez polaczenie ich z rura kwarcowa za pomoca odpowiednio dobranego spoiwa.Lampa wyladowcza wedlug wynalazku zawiera przepusty w postaci jednolitego preta metalowego 4 z kolnierzem, na obrzezu którego wykonany jest wspólsrodikowo rdwek, w którym osadzona jest po¬ przez przekladke dndowa koncówka rury szklanej, przy czym w czesci przepustu nad kolnierzem, usytuowanej w rurze, wyfloonany jest poprzecz¬ ny otwór, nad którym, na koncu przepu¬ stu, umocowana jest trwale elektroda, zwlaszcza wolframowa. Czesc przepustu, stanowiaca drugi koniec preta, usytuowana poza rura szklana, sta¬ nowi koncówke laczaca z przewodem zasilajacym.W rurze kwarcowej wykonane jest poza tym bocz¬ ne odgalezienie, stanowiace rurke pompowa. Lam¬ pa wedlug wynalazku moze równiez zawierac rur¬ ke pompowa w jednym z przepustów. W tym wa¬ riancie wykonania jeden z przepustów ma budo¬ we wyzej opisana, natomiast drugi przepust, w czesci usytuowanej poza rura kwarcowa, wykona¬ ny jest w postaci koncówki z centrycznym otwo¬ rem i stanowi rurke pompowa. Rurka pompowa jest odcinana i zamykana próznioszczelnie po od- pompowaniu rury i napelnieniu jej gazem. Rurka pompowa stanowi jednolita calosc z przepustem i jest zaopatrzona w centryczny otwór, który przebiega od podstawy rurki pompowej do po¬ przecznego otworu znajdujacego sie juz wew¬ natrz lampy. Otwory sluza do odpompowania lampy i napelnienia jej gazem np. ksenonem, ar¬ gonem lub parami metali takich jak np. Hg, Cd.W obydwu rozwiazaniach konstrukcyjnych lam¬ py stosuje sie znane elektrody zwlaszcza wolfra¬ mowe np. w postaci walca osadzonego na precie stanowiacym nózke elektrody albo w postaci wal¬ ca bez nózki. Elektrody osadzone sa trwale po¬ wyzej otworu poprzecznego, przy czym pod elek¬ troda wykonany jest centryczny otworek siegaja¬ cy od koncówki elektrody do poprzecznego otwo¬ ru. Otworek ten sluzy do odprowadzenia gazu zamknietego miedzy elektroda a przepustem w czasie procesu laczenia tych dwóch elementów.Elektrody laczy sie sie z przepustem na drodze lutowania lub zaciskania.Konstrukcje lampy wyladowczej wedlug wyna¬ lazku ilustruja przykladowo rysunki, na których fig. 1 przedstawia przekrój podluzny lampy przed jej zamknieciem, z rurka pompowa usytuowana w jednym z przepustów, fig. 2 przekrój podluzny tej samej lampy po jej próznioszczelnym zam¬ knieciu, fig. 3 przekrój podluzny lampy przed jej zamknieciem z rurka pompowa w bocznej scianie rury kwarcowej, fig. 4 i fig. 5 przekrój podluzny przepustu bez rurki i z rurka pompowa a fig. 6 przekrój podluzny wyprowadzen lampy spiralnej po odpompowaniu i zamknieciu.Rura kwarcowa 1 osadzona jest w przepuscie M metalowym 4 i 4' lub w dwóch przepustach 4.Przepust 4 i 4' w czesci znajdujacej sie wewnatrz lampy polaczony jest trwale np. za pomoca lutów wysokotopliwych z elektroda 2. W górnej czesci przepustu 4 i 4', wykonany jest poprzeczny otwór ^ 5, nad którym usytuowany jest otworek centrycz ny 10 siegajacy do nózki 6 elektrody lub bezpo¬ srednio do elektrody 2. Przepust 4 i 4' w czesci srodkowej jest poszerzony i uksztaltowany w po¬ staci kolnierza, który na obrzezu posiada rowek 3. 55 W rowku 3 wypelnionym uszczelka z indu lub je-5 115 184 6 go stopu osadzona jest rura szklana 1. Przepust 4 i 4' w czesci usytuowanej poza kolnierzem i ru¬ ra 1 zawiera koncówke laczaca z przewodem za¬ silajacym.Rurka pompowa 7 w wariancie wykonania 5 przedstawionym na fig. 3 stanowi odgalezienie ru¬ ry kwarcowej I. W korzystniejszym wariancie wykonania lampy wedlug wynalazku rurka pom¬ powa znajduje sie w przepuscie 4'. (fig. fig. 1, 2, 5, 6). Przepust 4' posiada przedluzenie ponizej kon- 10 cówki laczacej z przewodem zasilajacym, stanowia¬ ce rurke pompowa, przy czym przedluzenie to za¬ konczone jest podstawa 9. Przez przepust ten od podstawy 9 rurki pompowej do poprzecznego otworu 5 przebiega centryczny otwór 8. Podsta- 15 wa 9 przymocowuje sie lampe do stanowiska pompowego, po czym po odpompowaniu i napel¬ nieniu lampy gazem koncówke odcina sie próz- nioszczelnie.Lampa wyladowcza wedlug wynalazku moze 20 znalezc zastosowanie jako laserowa pompa optycz¬ na dla czynnych materialów laserowych o dziala¬ niu ciaglym lub impulsowym, jako wzorcowe zró¬ dlo swiatla i np. jako lampa blyskowa.Lampa wyladowcza wedlug wynalazku wykazu- 25 je szereg zalet w porównaniu z lampami wyladow¬ czymi wykonywanymi technika plomnienowa. Dzie¬ ki zastosowaniu metalowej rurki pompowej i zla¬ cza indowego nastepuje zawezenie tolerancji wy¬ miarowych lampy to jest srednicy, dlugosci cal- ^ kowitej i odleglosci miedzy elektrodami. Gabaryty lampy wynikaja bowiem wylacznie z obróbki me¬ chanicznej, która w przeciwienstwie do obróbki termicznej, nie powoduje deformacji ksztaltu lam¬ py, a tym samym nie powoduje zmiany jej wy-: 35 miarów. Dalsza istotna zaleta lampy wedlug wy¬ nalazku jest jej zwiekszona wytrzymalosc mecha¬ niczna. Nie stosuje sie w niej bowiem laczników przejsciowych, które w lampach tradycyjnych stanowia najslabsze ogniwko. 40 Równiez w porównaniu do lamp, z dotychczas znanymi przepustami metalowymi, lampa wedlug wynalazku wykazuje powazne zalety techniczne.Trwale w tej lampie przymocowanie elektrody do przepustu zapewnia dobre odprowadzenie ciepla 45 i dobra przewodnosc elektryczna. Usytuowanie bezposrednio pod elektroda lub nózka elektrody otworku (polaczonego z otworkiem poprzecznym w przepuscie) umozliwia odprowadzenie gazów gromadzacych sie na powierzchniach styku elek- 50 trody i przepustu podczas ich laczenia. W przy¬ padku elektrody nakrecanej na gwint (jak w opi¬ sie patentowym nr 82069) efekty te sa trudniej¬ sze do osiagniecia a poza tym wymagaja dodatko¬ wych klopotliwych operacji zwiazanych zarówno 55 z gwnitpwaniem laczonych elementów jak tez z ich nastepnym próznioszczelnym laczeniem.Dzieki prostocie wykonania lamp wedlug wy¬ nalazku nie sa konieczne wysokie kwalifikacje per¬ sonelu produkcyjnego, a poza tym istnieje mo- 60 zliwosc wprowadzenia wysokiego stopnia mecha¬ nizacji przy wytwarzaniu tych lamp. Ma to duze znaczenie nie tylko ze wzgjedu na ilosc produktu ale i na jego jakosc. Sposób wedlug wynalazku gwarantuje bowiem produkcje lamp charakteryzu¬ jacych sie duza powtarzalnoscia parametrów elek¬ trycznych. Lampe wedlug wynalazku mozna w spo¬ sób bardzo prosty wielokrotnie regenerowac i od¬ zyskiwac wszystkie jej elementy.Zastrzezenia pa te n t owe 1. Lampa wyladowcza zbudowana z rury kwar¬ cowej, na koncach której osadzone sa przepusty metalowe z elektrodami, zaopatrzona w rurke pompowa, zamykana próznioszczelnie i w usytuo¬ wane w przepustach poprzeczne otwory, znamien¬ na tym, ze ma dwa jednalkowe przepusty (4) i (4') w postaci jednolitego preta metalowego z kolnie¬ rzem, na obrzezu którego wykonany jest wspól- srodkowo rowek (3), w którym osadzona jest po¬ przez przekladke z indu lub jego stopu koncówka rury (1) kwarcowej, a w czesci przepustu (4) nad kolnierzem, usytuowanej w rurze (1), wykonany jest poprzeczny otwór, który polaczony jest z pro¬ stopadlym wzgledem niego centrycznym otwor¬ kiem (10), siegajacym bezposrednio do elektrody (2), lub do nózki <6) elektrody (2) polaczony trwa¬ le z przepustem, a czesc przepustu stanowiaca dru¬ gi koniec preta usytuowana poza rura kwarcowa stanowi koncówke laczaca z przewodem zasilaja¬ cym, przy czym rura kwarcowa ma boczne odga¬ lezienie stanowiace nurke (7) pompowa. 2. Lampa wyladowcza zbudowana z rury kwar¬ cowej, na koncach której osadzone sa przepusty metalowe z elektrodami i zawierajaca rurke pom¬ powa w jednym z przepustów oraz wyposazona w usytuowane w przepustach poprzeczne otwory, znamienna tym, ze ma dwa róz i (4') z których przepust (4) ma postac jednolite¬ go preta z kolnierzem, na obrzezu którego wy¬ konany jest wspólsrodowo rowek (3), w którym osadzona jest poprzez przekladke z indu lub jego stopu koncówka rury (1) szklanej, przy czym w czesci przepustu (4), nad kolnierzem, usytuowanej w rurze (1), wykonany jest poprzeczny otwór, któ¬ ry polaczony jest z prostopadlym wzgledem niego centrycznym otworkiem (10), siegajacym bezpo¬ srednio do elektrody (2) lub do nózki <6) elektro¬ dy (2), polaczonej trwale z przepustem, a czesc przepustu stanowiaca drugi koniec preta, usytuo¬ wana poza rura kwarcowa, stanowi koncówke la¬ czaca z przewodem zasilajacym, zas drugi prze¬ pust (4') uksztaltowany nad kolnierzem identycz¬ nie jak przepust (4), wykonany jest na odcinku usytuowanym na zewntrz rury, w postaci konców¬ ki stanowiacej przedluzenie przepustu (4/) i zaopa¬ trzonej w rurke pompowa-w postaci centrycznego otworu siegajacego od podstawy koncówki do po¬ przecznego otworu (5). ?115 184 JO 10 R9.3115184 10 — FT SI s\\W\vN ^ ^" 6 5 ^^ 3 Fig. 4 F<9'5 Fig-6 PL