Przedmiotem wynalazku jest przyrzad kreslar¬ ski do wyznaczania krzywizn eliptycznych i okre¬ gów, maijacy zastosowanie zarówno dla prac kre¬ slarskich jak i traserskich.Znany cyrkiel do kreslenia elips sklada sie z dwóch ramion, zakonczonych iglami, przy czym na jednym z nich osadzone jest przesuwnie ramie obrotowe zakonczone znacznikiem grafitowym lub traserskim. .Wade stosowanego obecnie cyrkla do kreslenia elips stanowi ograniczenie wielkosci, wykresla¬ nych krzywizn, uwarunkowane wielkoscia ramion elipsogratfu, a takze wystejpujaca niedokladnosc wykreslonej figury spowodowana mala stateczno¬ scia przyrzadu. Wykreslanie krzywizn eliptycz¬ nych za pomoca konstrukcji geometrycznych jest natomiast bardzo klopotliwe i czasochlonne, zwlaszcza w warunkach przemyslowych przy pra¬ cach traserskich.Celetm wynalazku jesit wyeliminowanie niedo¬ godnosci znanych rozwiazan poprzez skonstruowa¬ nie prostego przyrzadu do wyznaczania krzywizn eliptycznych, który zapewni ich dokladne wykre¬ slanie szczególnie w przypadku wykreslania- krzy¬ wych eliptycznych powstalych przy przecieciu walców plasizozylznami pod róznymi kajtami.W rozwiazaniu wedlug wynalazku ramie stale zakonczone uchwyltem i ostrzem osadzone jest w otworze srodkowego gniazda podpory, o ksztal¬ cie kajtownika skladaijaceij sie z dwóch czesci po¬ lo 15 laczonych ze soba wkretami. W skrajnych naro¬ zach podjpory usytuowane sa dodatkowe dwa gniazda z otworami dla osadzenia w nich uchwy¬ tów z ostrzami. Celem zabezpieczenia zarówno dwóch uchwytów w skrajnych gniiazdach podpór, jak i ramienia stalego w gniezdzie srodkowym, gniazda te wyposazone sa w zaciskowe sruby.Gniazdo srodkowe polaczone jest za pomoca sworznia z jednym z gniazd skrajnych, natomiast drugie gniazdo skrajne z podpora za pomoca czo¬ pa usytuowanego równolegle do sworznia. W miejscu przejscia, sworznia jak i czopa, przez pod¬ pore w obu czesciach podpory symetrycznie wy¬ konane sa otwory, przy czym w otworze dla sworznia wykonane jest .ponadto miejscowe od¬ sadzenie. Gniazdo srodkowe od strony zewnetrz¬ nej polaczone jest ponadito z drugim skrajnym gniazdem za pomoca lacznika usytuowanego md- mosrodowo wzgledem osi obrotu sworznia i czo- M pa, mocujac go do gniazd wkretami Równolegle do lacznika od strony wewnetrznej podpory do jednego ze skrajnych gniazd przymo¬ cowana jest podzialka katowa, której drugi koniec przeprowadzony jest przez prowadnice osadzona 25 na stale na ramieniu, która zablokowuje sie po uprzednim nastawieniu zadanego kata nachylenia ramienia za pomoca zaciskowej sruby. Ruchome raimde polaczone jest za posrednictwem przegubu, blokowanego zaciskowa sruba z przegubowa kon- M cówka. Przegubowa koncówka wyposazona jest 115 165115 165 3 w kreslaca koncówke, do której zamocowany jest znacznik grafitowy luJb traserski, który zabloko- wuge sie srulba zaciskowa.Celem ustalenia wzajemnej odleglosci pomie¬ dzy stalym i ruchomym ramieniem, przyrzad wy¬ posazony jest w nastawczo mdkrometryczna srube która osadzona jest w gwintowanych otworach stalego i ruchomego ramienia.Brzeduniot wynalazku przedstawiony jest na rysunkach na których fig. 1 przedstawia przyrzad kreslarski w widoku z boku fig. 2 podpore przy¬ rzadu w widoku z góry, fig. 3 przedstawia podpo¬ re polaczona ze stalym ramieniem w widoku z boku a fig. 4 krzywa wyznaczona za- pomoca przy¬ rzadu wedlug wynalazku. ^~y3!e8B3Xfc. sklada sie z czesci stalej i ruchomej/ Czesc stala tworzy stale ramie 1 wyko¬ nane z prejta stalowego zakonczone uchwytem 2 z odtrzem 3 zjednaj strony i pokretlem 4 zabezpie¬ czajacym z drugiej strony. Uchwyt 2 wyposazony w ostrze 3 osadzony jest w srodkowym gniezdzie 5 podpory 6.Podpore 6 o ksztalcie katownika stanowia dwa elementy 6.1. 6.2. polaczone ze soba trzema wkreta¬ mi 7. W skrajnych narozach podpory 6 usytuowane sa gniazda 8 i 9 o ksztalcie prostopadloscianu, w których wykonane sa otwory dla osadzenia w nich uchwytu 10 z ostrzem 11 oraz uchwytu 12 z ostrzem 13.Gniazdo 5 uchwytu 2 polaczone jest na stale z gniazdem 9 uchwytu 12 za pomoca sworznia 14, natomiast gniazdo 8 uchwytu 10 polaczone jest na stale z podipora 6 czopem 15. W miejscu przej¬ scia sworznia 14 i czopa 15 przez podipore 6 wykonane sa symetrycznie usytuowane wzgledem czesci 6.1. i 6.2 tworzacych podpore 6, otwory, przy czym w otworze na sworzen 14 wykonane jest miejscowe odsadzenie 16 celem zmniejszenia tarcia sworznia 14 w otworze. Gniazdo 5 uchwytu Z i gniazdo 8 uchwytu 10 od strony zewnetrznej podpory • 6 polaczone sa ze soba lacznikiem 17 mtoosrodowo usytuowanym wzgledem osi obro¬ tu sworznia 14 i czopa 15. Lacznik 17 umocowa¬ ny jest do gniazd 5 18 pirzy pomocy wkretów 18.Gniazda 5, 8, 9 wyposaizone sa w zaciskowe sru¬ by 19 celem zablokowania uchwytów 2, 10 i 12 W otworach gniazd 5, 8 i 9.Do gniazda 8 podpory 6 przymocowana jest po¬ nadto katowa podzfetfka 20, której drugi koniec przeprowadzony jest przez prowadnice 21 osadzo¬ na na stale na ramieniu 1. Kajtowa podzialke 20 zaiblokowuje sie po uprzednim nastawieniu zada¬ nego kata nachylenia ramienia 1 za pomoca za¬ ciskowej sruby 22.Czesc ruchoma przyrzadu stanowi wyprofilo¬ wane ruchome ramlie 23 obrotowo zamocowane do tulei 24 która przesuwnie osadzona jest na stalym ramieniu 1. Ruchome ramie 23 polaczone jest za pomoca przegubu 25 blokowanego zaciskowa sru¬ ba 26 z przegubowa koncówka 27, wyposazona w kreslaca koncówke 28 z grafitowym znaczni¬ kiem 29. Do zablokowania kresdacej koncówki 28 w przegubowej koncówce 27 sluzy zaciskowa sru¬ ba 3fc Ustalenia wzajemnej" odlegloscii pomiedzy sta¬ lym ramieniem 1 i ruchomym ramieniem 23 do¬ konuje sie za pomoca nastawczej mikrometrycz- nej sruby 31, osadzonej w gwintowanych otwo¬ rach ramienia 1 i ramienia 23. 5 Dla umozliwienia obrotu ruchomego ramienia 23 wokól stalego ramienia 1, tuleja 24 zakonczo¬ na jest pokretlem 32. Wykreslenie krzywej 33 eliptycznej i luku 34 kola przy pomocy Wyzej opisanego przyrzadu mozna wykonac znajac tyl- 10 ko jedna stala rzeczywista elipsy „b" równa pro¬ mieniowi „r" walca przecietego plaszczyzna pod katem, wzgledem osi walca.Punkt „K" stanowi miejsce wbicia ostrza 3, punkt „L" cstrza 11, a punkt „M" ostrza 13. 15 Stale ramie 1 pochyla sie pod zadanym katem, a ustalenia jego dokonuje sie na katowej podzial- ce 20, blokujac ja zaciskowa sruba 22. Odleglosc b = r stanowiaca rozstaw pomiedzy ramieniem 1 stalym i ramieniem 23 ruchomym ustala sie za 20 pomoca nastawczej mikrometrycznej sruby 31.•Nastepnie dokonuje sie obrotu ruchomego ramie¬ nia 23 zakonczonego znacznikiem 29 grafitowym, za pomoca pokretla 32. Luk 34 kola uzyskuje sie podobnie, z tym, ze ramie 1 usytuawia sie pro- 25 stopadle do plaszczyzny rysunku.Zastrzezenia patentowe 1. Przyrzad kreslarski do wyznaczania krzywizn 30 eliptycznych i okregów, skladajacy sie z czesci stalej w postaci ramienia stalego, uchwytu, ostrza, oraz z czesci ruchomej skladajacej sie z ramienia tulei przegubowej koncówki kreslacej, koncówki ze znacznikiem grafitowym lub traserskiim, zna- 35 mienny tym, ze stale ramie (1) przyrzadu wyko¬ nane najkorzystniej z prejta stalowego zakonczone uchwytem (2) z ostrzem (3) osadzone jest w otwo¬ rze srodkowego gniazda (5) podipory (6), majacej ksztalt katownika w której skrajnych narozach 40 znajduja sie gniazda (8), (9), z otworami dla osa¬ dzenia w nich uchwytu (10) z ostrzem (11) oraz uchwytu (12) z ostrzem (13), przy czym gniazdo (5) polaczone jest na stale z gniazdem (9) sworz¬ niem (14) a gniazdo (8) polaczone jest na stale z 45 podpora (6) czopem (15) usytuowanym równole¬ gle do sworznia (14), natomiast ruchome ramie (23) przyrzadu zamocowane jest do tulei (24) osadzo¬ nej przesuwnie na stalym ramieniu (1), oraz po¬ laczone jest za pomoca przegubu (25) blokowa¬ nego zaciskowa sruba (26) z przegubowa konców¬ ka (27) wyposazona w kreslaca koncówke (28) ze znacznikiem (29). 2. Przyrzad wedlug zastrzez. 1, znamienny tym, ze podpora (6) sklada sie z dwóch elementów (6.1.) i (6.2) polaczonych wkretami (7), przy czym w podporze wykonany jest otwór dla czopa (7* oraz otwór z miejscowym osadzeniem (16) dli sworznia (14). 3. Przyrzad wedlug zastrzez, ) znamienny tym, ze gniazdo (5) i gniazdo (8) od strony zewnetrznej podpory (6) polaczone sa lacznikiem (17) mimosro- dowo usytuowanym wzgledem osi obrotu sworznia (14) i czopa (15), przy czym lacznik zamocowany jest za pomoca wkretów (18). 65 4. Przyrzad wedlug zastrzez. 1, znamienny tym, 50 55 60115 165 :ze do gniazda (8) przymocowana jest katowa po- dziaika (20), której drugli koniec umieszczony jest w prowadnicy (21) osadzonej na stale na ramieniu (1), przy czym w prowadnicy (21) umieszczona jest zaciskowa sru/ba (22) do blokowania podzialki (20). 5. Przyrzad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze pomiedzy sitalym ramieniem (1) i ruchomym ramienliem (23) umieszczona jest nastawcza mikro- meltryczna. srulba (31), osaidzona w gwiMowanych otworach ramienia (1) i ramienia (23), natomiast osadzona na ramieniu (1), tuleja (24) zakonczona 10 jest pokretlem (32), a ramie (1) zakonczone jest pokretlem (4). 6. Przyrzad wedlug zastrzez. 1, znamienny tym, ze gniazda (5), (8) i (9) wyposazone sa w zacisko¬ we sruiby (19) do blokowania uchwytów (2) (10) i (12). 7. Przyrzad wedlug zastrzez. 1, znamienny tym, ze na przegubowej koncówce (27) osadzona jest zaciskowa sruba (30) sluzaca do zablokowania kre¬ slacej koncówki (28). -p9-L115 165 Midok.W -P*-l *9-i PZGraf. Koszalin D-773 95 A-4 Cena 100 zl PL