Przedmiotem wynalazku jest uklad do odczytu wolnozmiennych sygnalów ana¬ logowych i przetwarzania ich na sygnaly cyfro¬ we, przeznaczony do wzmacniania i dyskryminacji woLnozmiennych sygnalów analogowych o malej amplitudzie otrzymywanych z fotoelementów i do zamiany ich -na sygnaly o poziomach techniki TTL. .Stan techniki. Dotychczas w celu zamiany sy¬ gnalów analogowych otrzymywanych z przetwor¬ nika fotoelektrycznego, skladajacego sic. z oswiet¬ lacza, tarczy kodowej z naniesionymi polami przezroczystymi i nieprzezroczystymi praz fotoele- men dy wzmacniaczy operacyjnych z dodatnim sprze¬ zeniem zwrotnym, zwane w literaturze „przerzut- nikamii Schmitta" opisane w ksdazce pod tytulem ,,Uklady scalone liniowe i ich zastosowanie", Sonta, Kotlewski, WNT 1977 r. str. 215. \ W powyzszych ukladach do jednego z wejsc wzmacniacza operacyjnego dolaczone jest wyjscie przetwornika fotoelektrycznego, do drugiego zas doprowadzone jest napiecie odmiesienia wyzna¬ czajace próg przelaczania. Ponadto pomiedzy wej¬ scie nisodwracajaee wzmacniacza a jego wyjscie wlaczony jest rezystor wprowadzajacy w ukladzie' dodatnie sprzezenie zwrotne i wyznaczajacy petle histerezy, to jest strefe nieczulosc: ukladu.Uklady te charakteryzuja sie dwoma stanami, przy czym. zmiana stanu zalezy od wartosci na- 10 piecia wejsciowego. Posiadaja one: wlasciwosci dyskrymkiatorów amplitudy napiecia wejsciowego,, przetwarzajac sygnal wejsciowy analogowy na napiecie prostokatne. W ce-lu zmiany poziomów napiec sygnalu wyjsciowego z takiego ukledu i dostosowania ich do wartcsci wymaganych dla techniki TTL, na wyjsciu tych ukladów stosowa¬ ne byly: dzielnik rezystorowy i dioda ogranicza¬ jaca 1/ub ogranicznik napiecia z dioda Zenera.Niekorzystna cecha znanych ukladów sa dlugie czasy narastania i opadania impulsu wyjsciowego, koniecznosc kompensacji czestotliwosciowej wzma¬ cniacza operacyjnego i mozliwosc wzbudzenia sie ukladu wskutek zlej kompensacji oraz nieodpo¬ wiednie wartosci napiec wyjsciowych z ukladu ogranicznika na diodzie Zenera. Ze wzgledu na poziomy napiec i czasy narastania zboczy, sygnaly wyjsciowe w znanych ukladach wymagaja do¬ datkowej standaryzacji w ukladach dyskrymina- torów TTL.W dotychczas stosowanych ukladach sygnal sprzezenia zwrotnego pobiera sie bezposrednio z wyjscia wzmacniacza operacyjnego, gdzie róznica miedzy poziomami napiec wynosi kilkanascie 23 woltów, co stwarza trudnosc w uzyskaniu was- •• kich petli histerezy charakterystyki przejsciowej ukladu. Ponadto uklady te nie umozliwiaja reali- , zacji zadnych funkcji logicznych na sygnalach z przetwornika fotoelektrycznego, ich synchronizacji 30 lub blokady. 20 115 1463 115 146 4 Istota wynalazku. Uklad wedlug wynalazku wy¬ róznia sie tym, ze wejscie odwracajace faze sy¬ gnalu wzmacniacza operacyjnego jest polaczone z wyjscieim drugiego przetwornika fotoelektrycz- nego. Rezystor wprowadzajacy dodatnie sprzezenie zwrotne wlaczony jest pomierzy wejscie niecd- wnacajace faze sygnalu wzmacniacza operacyjnego a wyjscie funktora logicznego.Korzystna cecha ukladu wedlug wynalazku jest zastosowanie dwustanowego ukladu logicznego dzieki czemu uklad nie wzbudza sie, a wiec nie wysmaga kompensacji charakterystyki czestotli¬ wosciowej. Ponadto czasy narastania i opadania impulsów sa krótsze a poziomy sygnalów wyjscio¬ wych maja standard techniki TTL i wówczas. sygnaly wyjsciowe moga bezposrednio sterowac dowolnym ukladem TTL. Uklad wedlug wynalaz¬ ku pozwala uzyskiwac bardzo waskie prostokatne petle histesrezy charakterystyki przejsciowej w zaleznosci od wymaganej rozdzielczosci, doklad¬ nosci i predkosci wirowania tarczy kodowej prze¬ twornika fotoelektrycznego, które sa niezbedne z uwagi na mogace wystapic oscylacje wskutek szumów lub zaklócen. Jednoczesnie uklad umo¬ zliwia realizacje wymaganej- funkcji logicznej.Przyklad wykonania wynalazku. Uklad wedlug wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wy¬ konania na rysunku przedstawiajacym- jego sche¬ mat blokowy.Uklad sklada sie ze wzmacniacza operacyjnego 1 o dwóch wejsciach, odwracajacymi (—) i- nrle- odwracajacym (+) faze -sygnalu. Wejscie nieodr wracajace faze sygnalu (+) wzmacniacza 1 po¬ laczone jest z wyjsciem, przetwornika fotoelek- trycznego 6. Wyjscie wzmacniacza 1 poprzez tranzystorowo-diedowy uklad' dopasowujacy po- 10 15 20 25 35 ziomy napiec 2 polaczone jest z jednym z wejsc funktora logicznego 3 technika TTL. Z wyjscia funktora logicznego 3 podawane [ jest sprzezenie zwrotne poprzez rezystor 4 na wejscie nieodwra¬ cajace faze sygnalu (+)¦ wzmacniacza 1.Sygnaly otrzymywane z przetworników fojtoelek- fcrycznychi 5 i 6 sa doprowadzane do wejsc wzmac¬ niacza operacyjnego 1. Na wyjsciu wzmacniacza 1 otrzymuje sie odpowiednio wzmocniony, - propor¬ cjonalny do róznicy sygnalów wejsciowych d za¬ lezny od? wartosci rezystora 4 sygnal wyjsciowy.Nastepnie sygnal ten jest podawany poprzez uklad dopasowujacy poziomy napiec 2 na wejscie funktora logicznego 3. Aby uzyskac na odczyty¬ wanym z przetworników 5 i 6 sygnale wymagana funkcje logiczna, w miejscu funktora logicznego 3 dobiera sie interesujacy uklad TTL.Zastrzezenie patentowe Uklad do odczytu wo-lnozimiennych. sygnalów analogowych i przetwarzania ich na sygnaly cy¬ frowe, skladajacy sie z przetwornika fotoelek¬ trycznego polaczonego z wejsciem nieodwracaja- cym faze sygnalu wzmacniacza operacyjnego o dwóch wejsciach, którego wyjscie polaczone jest poprzez uklad dopasowujacy poziomy napiec z wejsciem funktora logicznego, oraz skladajacy sie z rezystora wprowadzajacego dodatnie sprzezenie zwrotne, znamienny tym, ze wejscie odwracajace faze sygnalu wzmacniacza operacyjnego (1) pola¬ czone jest z przetwornikiem fotoelektrycznym (6) a rezyistor (4) wlaczony jest pomiedzy wejscie nie- odwracajace faze sygnalu wzmacniacza operacyj¬ nego (1) a wyjscie funktora logicznego (3).PZGraf. Koszalin D-763 110 egz. A-4 Cena 100 zl PL