Wynalazek dotyczy instalacji do ogrze¬ wania wagonów kolejowych, a w szczegól¬ nosci takich, które ogrzewa sie jednocze¬ snie zapomoca goracej wody i pary, przy- czem ogrzewanie wodne, jako glówne, jest wystarczajace na potrzeby normalne, o- grzewanie zas parowe stosowane bywa do¬ datkowo w razie potrzeby powiekszenia wydajnosci instalacji. W instalacjach oma¬ wianych grzejniki wodne sa ulozone wzdluz calego wagonu. Grzejniki wodne, ogrzewa¬ jac wszystkie czesci wagonu, zabezpiecza¬ ja jednoczesnie rury, doprowadzajace wo¬ de, od zamarzania podczas chlodnych mie¬ siecy zimowych. Ze wzgledu na ostatnio wymienione zadanie, grzejniki (przewody) parowe albo czesc tych grzejników powin¬ na byc niedostepna dla pary, zanim prze¬ wody wodne nie zostana uruchomione. W przeciwnym przypadku, przy stosowaniu jedynie grzejników parowych, moznaby spowodowac zamarzanie niektórych rur, dostarczajacych wode, albo grzejników, zawierajacych wode. Rury, doprowadzaja¬ ce pare do grzejników parowych, sa wo¬ bec tego urzadzone w taki sposób, ze do¬ plyw pary do tych grzejników moze byc przerwany niezaleznie od doplywu pary do ogrzewacza wody. Z drugiej strony nie mozna wprowadzac pary do grzejników parowych albo do tych grzejników paro¬ wych, które moga sluzyc do ogrzewania calego wagonu, zanim para nie bedzie skie¬ rowana do ogrzewacza wody, czyli zanimogrzewanie wodne nie zostanie urucho¬ mione.Wynalazek niniejszy ma na celu utwo¬ rzenie konstrukcyj i przyrzadów, dostoso¬ wanych do powyzej opisanego sposobu ogrzewania, upraszczaj acych caloksztalt instalacji i zmniejszajacych koszt budowy i koszt jej utrzymania.Poza tern wynalazek ma na celu utrzy¬ manie dostatecznie wysokiej temperatury narzadów, regulujacych doplyw pary do grzejników i zabezpieczenie ich od za¬ marzania nawet w tym przypadku, gdy grzejnik nie bedzie czynny, czyli w mniej wiecej normalnych warunkach pracy in¬ stalacji Oprócz tego w instalacji wedlug wyna¬ lazku znajduje sie przyrzad, obejmujacy glówny przewód grzejny wagonu, do któ¬ rego mozna przymocowac szereg innych czesci instalacji i który stanowi lacznik pomiedzy poszczególnemi czesciami insta¬ lacji.Rysunki przedstawiaja przyklad wyko¬ nania wynalazku.Fig. 1 przedstawia schemat instalacji ogrzewania wagonów, fig. 2—widok boczny lacznika glównego przewodu, do którego przymocowane zostaja poszczególne czesci instalacji, ifig. 3—przekrój poprzeczny lacz¬ nika, uwidocznionego na fig. 2, wzdluz linji 3—3, fig. 4 — pionowy przekrój poprzecz¬ ny lacznika, uwidocznionego na fig. 2, wzdluz linji 4—4, fig. 5 — widok perspek¬ tywiczny grupy przyrzadów, regulujacych krazenie pary w przewodach parowych, przymocowanych do lacznika, fig. 6 — wi¬ dok boczny odmiany lacznika, fig. 7 — rzut poziomy lacznika, uwidocznionego na fig. 6, fig. 8 — przekrój poprzeczny laczni¬ ka, uwidocznionego na fig. 7, wzdluz linji 8—8 i fig. 9 —schemat, podobny do wska¬ zanego na fig. 1, przedstawiajacy odmien¬ ny uklad grzejnych przewodów parowych.Przedewszystkiem zostanie podany o- pis instalacji do ogrzewania, przedstawio¬ nej na fig. 1. Zaznacza sie jednak, ze urza¬ dzenie wedlug wynalazku moze byc zasto¬ sowane do instalacyj do ogrzewania wago¬ nów, rózniacych sie od opisanej instalacji, lecz zbudowanych i dzialajacych wedlug jednakowych ogólnych zasad.Wóz A (fig. 1) jest zaopatrzony w glówny przewód parowy B, wodne grzejni¬ ki C i D oraz parowy ogrzewacz E, który sluzy do ogrzewania wody, krazacej po przewodach C i D. Ogrzewacz E miesci sie zazwyczaj w piecyku,, który na rysunku nie zostal wskazany. W razie braku pary, moz¬ na ogrzewac wode, palac weglem w piecy¬ ku. Ogrzewacz E jest zasilany para z glównego przewodu parowego B za po¬ srednictwem trunki F, zaopatrzonej w za¬ wór Q. Wodne przewody grzejne C i 23 sa ulozone wzdluz calego wagonu po obu jego stronach i moga byc umieszczone wpobli- zu jakichkolwiek innych rur lub laczników, zawierajacych wode i tak ulozonych, ze moglyby zamarzac, gdyby nie chronilo ich cieplo wskazanych przewodów grzejnych.Jezeli trzeba wydatniej ogrzewac wagon, to wprowadza sie w dzialanie parowe grzejniki H, 7, J, K, L i M, które poszcze¬ gólnie lulb zbiorowo moga byc zasilane pa¬ ra, w zaleznosci od warunków i potrzeby.Doplyw pary do przewodów H i I jest re¬ gulowany zapomoca regulatora pary od¬ prezonej N, który utrzymuje cisnienie pary ria poziomie, zblizonym do cisnienia atmo¬ sferycznego. Grzejniki te H, I lacza sie ze soba i z regulatorem N zapomoca dwóch czterodrogowych zaworów O, O1 i moga byc za&ilane, w zaleznosci od potrzeby, po¬ jedynczo lub zbiorowo. Para do grzejników H i I doplywa rura P, polaczona z wezow- nica ogrzewacza E. Wobec tego grzejniki parowe H i I moga dzialac li tylko jedno¬ czesnie z ukladem grzejników wodnych C, D.Lacznik R jest osadzony na rurze B i doprowadza pare z rury P do regulatora pary odprezonej JV i odwadniacza S. — 2 —Lacznik R zapomoca rury T jest pola¬ czony z lacznikiem R1, który jest zaopa¬ trzony w odwadniacz S1 oraz regulatory pary odprezonej N1, N2. Regulator N1 re¬ guluje doplyw pary do grzejników L i M, zaopatrzonych w dwa zawory czterodrogo- we O2, O3. Regullator N2 reguluje doplyw pary do grzejników J, K, które równiez posiadaja dwa czterodrogowe zawory O4, O5. Uklad tych zaworów odpowiada ukla¬ dowi zaworów 0, O1 na przewodach 77 i I.Laczniki R, R1 nie róznia sie zasadniczo pomiedzy soba* Lacznik R, przedstawiony szczególowo na fig. 2 — 4, sklada sie z otaczajacej glówny przewód parowy B rurki R, która posiada podluzne wydrazone wystepy 11, przeprowadzone skosnie i polaczone przy jednym jej brzegu zapomoca wydrazonej poprzeczki 13. Poprzeczka 13 (fig. 2, 3) posiada zwezenia 131, odpowiadajace od- wadniaczowi S i rurze P. Wydrazone wy¬ stepy U posiadaja boczne i koncowe spla¬ szczenia li1. Do jednego z bocznych spla¬ szczen wkrecona jest rura 14 regulatora pary odprezonej N. Przeciwlegle powyz¬ szemu splaszczenie zamyka korek 15. Ru-* ra T, laczaca laaznik R z lacznikiem R1, zostaje wkrecona w jedno z koncowych splaszczen. Splaszczenie przeciwlegle za¬ myka korek 151. Polaczenie regulatorów pary odprezonej N1, N2, odwadniacza S1, rury T i lacznika R1 wskazuja fig. 1 i 5.Urzadzenie dziala w sposób nastepuja¬ cy: jezeli zachodzi potrzeba wytworzenia wiekszej ilosci ciepla, anizeli moga do¬ starczyc grzejniki wodne C i D, wówczas nalezy wprawic w dzialanie jeden lub kilka grzejników parowych zapomoca zaworów czterodrogowych 0, O1. Jezeli w ten spo¬ sób zostaly uruchomione grzejniki 77 i /, to para z wezownicy parowej ogrzewacza wo¬ dy E przechodzi rtnika P do lacznika R i przez jego kanal 16 do regulatora N, na¬ stepnie wchodzi do grzejników 77 i 7, albo do jednego z nich, jezeli dzialaja one po¬ jedynczo, i wyplywa przez regulator pary odprezonej N.Jezeli wagon jest ogrzewany tylko za¬ pomoca urzadzenia do ogrzewania woda goraca, to para przechodzi przez glówny przewód parowy B, rure F, zawór 0, we- zownice E, rure P do lacznika R (przyczem skroplona para oddziela sie w odwadnia- czu S), skad para przechodzi do regulato¬ ra pary odprezonej N. W regulatorze tym cisnienie pary zostaje zmniejszone do ci¬ snienia pary odprezonej lub atmosferycz¬ nego, nastepnie para pod tern zmniejszo- nem cisnieniem wchodzi do grzejników pa¬ rowych 77 i I, jak równiez do innych grzej¬ ników ukladu, ogrzewanego para, przy¬ czem ogrzewanie jest regulowane zapomo¬ ca czterodrogowych zaworów O, O1, O2 i O3, które sa tak wykonane, ze gdy sa za¬ mkniete, to niewielka ilosc pary moze przez nie przeplywac do rozmaitych czesci ukladu, zabezpieczajac takowe od zbytnie¬ go oziebienia.Gdy dodatkowe grzejniki parowe sa o- twarte, para przeplywa w ten sam sposób, jak opisano powyzej, z ta jednak róznica, ze do grzejników dostaje sie wieksza ilosc pary odprezonej.Jezeli jakakolwiek ilosc pary uchodzi w powietrze, to zachodzi to przez regula¬ tory do pary N i N1.Jezeli grzejniki H i 7, wskutek odpo¬ wiedniego przesuniecia zaworów 0, O1, zostana wylaczone, to niewielka ilosc pary przedostaje sie z ogrzewacza wody E przez rufke P, kanal 16, regulator pary odprezo¬ nej N, nastepnie przez rury 17 i 18 i czte¬ rodrogowe zawory O i O1, uchodzac przez regulator N w powietrze, przyczem pary tej wystarcza na utrzymanie termostatycz¬ nej czesci regulatora N w stanie rozcia¬ gnietym, przy którym przerywa sie doplyw pary do parowych grzejników 77 i 7. Cieplo, zawarte w tej niewielkiej ilosci pary wraz z cieplem, promieniujacem z przewodu B, zawierajacego pare pod Wysokiem cisnie- — 3 —niem, wystarcza do zabezpieczenia od- wadniacza S i regulatora N od zamarzania nawet podczas silnych mrozów, • Przy ogrzewaniu parowem para krazy przez rure T do lacznika TtK Jezeli zaden z grzejników parowych, polaczonych z lacznikiem Z?1, nie jest czynny, to przez rurke T przechodzi tylko tyle pary, ile jest potrzeba do zabezpieczenia regulatorów Nl i N2 oraz odwadniacza S1 od zamarza¬ nia. Po uruchomieniu jednego lub paru grzejników parowych J, K, L, M para do¬ plywa rurka T w ilosci, odpowiadajacej czynnej powierzchni promieniowania. Od- wadniacze S i S1 wydzielaja zawarta w parze wode przed wejsciem jej do grzejni¬ ków.Jezeli przewody parowe sa zupelnie wylaczone, t. j., jezeli zawór Q jest za¬ mkniety, bliskosc odwadniaczy S, S1 i re¬ gulatorów AT, N1, N2 od laczników R, R1 oraz od przewodu parowego B zabezpiecza. je od zamarzania.Fig. 6 — 8 przedstawiaja drugi przy¬ klad wykonania lacznika. Lacznik w tym przypadku jest dwudzielny i sklada sie z kadluba 19 i pokrywy 20. Czesci te obej¬ muja przewód parowy B i polaczone sa ze soba srubami 27. Kadlub 19 posiada prze¬ wody i splaszczenia, analogiczne do po¬ przednio opisanych, a oprócz tego ucha 227 polaczone srubami 23 z uchwytem 24, zwieszajacym sie od podwozia 25 wagonu.Fig. 9 przedstawia uklad przewodów ogrzewczych, rózniacy sie od ukladu, przedstawionego na fig. 1 tern, ze moze byc zastosowany do ogrzewania wagonów sy¬ pialnych, po&iadajacych przedzialy dla podróznych, umywalnie lubi palarnie, które powinny byc ogrzewane wówczas, gdy glówna czesc wagonu nie wymaga ogrze¬ wania nawet przy pomocy wodnych grzej¬ ników. W tym celu niektóre przedzialy wagonu, np. przedzial salonowy, umywal¬ nia damska oraz palarnia, zaopatrzone zo¬ staja w grzejniki parowe, ogrzewane para bezposrednio z glównego przewodu paro¬ wego. Dzieki temu przedzialy te moga byc ogrzewane nawet wówczas, gdy ogrzewa¬ nie wodne jest nieczynne. Pomocnicze grzejniki parowe dla zasadniczej czesci wagonu moga byc zasilane para li tylko jednoczesnie z uruchomieniem ukladu o- grzewania wodnego. Okolicznosc ta usuwa niebezpieczenstwo, które mogloby powstac wtedy, gdyby obslugujacy uzyl zamiast grzejników wodnych grzejników parowych dla przedzialów! specjalnych, skutkiem czego nastapiloby zamarzniecie przewo¬ dów ogrzewczych. Poniewaz grzejniki paro¬ we specjalnych przedzialów, jako to: sa^ lonu, umywalni, palami, nie beda w stanie dostarczyc zasadniczej czesci wagonu po¬ trzebnej ilosci ciepla, pomylka obsluguja¬ cego natychmiast zostalaby spostrzezona.Na fig. 9 scianki wagonu oznaczone sa przez A, palarnia — 32, damska umywal¬ nia — 33, salon — 34 i sypialnie — 35. Po¬ szczególne czesci urzadzenia, analogiczne do wskazanych na fig. 1, posiadaja odpo¬ wiednie oznaczenie i nie wymagaja dal¬ szych objasnien. Sypialnie 35 wagonu po¬ siadaja trzy pomocnicze grzejniki parowe u, u1, u2, zasilane para przez rure P i lacz¬ nik 26. Doplyw pary do grzejników jest re¬ gulowany przez regulatory Nz, N4 i cztero- drogowe zawory O6, O7, O8. Uklad i dzia¬ lanie tych czesci odpowiada schematowi fig. 1. Umywalnia damska 33 i salon 34 po¬ siadaja grzejniki parowe V i W, ogrzewane para, doplywajaca bezposrednio z glówne¬ go przewodu parowego B przy pomocy rurki 36, zaopatrzonej w regulator N6 i za¬ wory czterodrogowe O9, O10. Uklad zawo¬ rów O9, O10 odpowiada w zupelnosci ukla¬ dowi zaworów O, O1 (fig. 1), wobec czego grzejniki pracowac moga pojedynczo albo jednoczesnie. W ostatnim przypadku para przeplywa najpierw przez jeden z nich, a potem przez drugi. W podobny sposób pa¬ larnia 32 jest zaopatrzona w grzejnik pa¬ rowy x, zasilany bezposrednio z przewodu — 4 —parowego B przy pomocy rtirki 37, zaopa¬ trzonej w regulator NQ i zawór czterodro¬ gowy O11. PL