PL114826B2 - Cooling medium for electric spindles - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest wodny elektrolitdo chlo¬ dzenia elektrowrzecion i urzadzen elektrohydrauli¬ cznych, który charakteryzuje sie bardzo dobrymi wlasciwosciami smarnymi i przeciwzuzyciowymi.Dotychczas do chlodzenia elektrowrzecion stosuje sie glównie wodne emulsje olejowe, których smarnosc mie¬ rzona przy uzyciu aparatu czterokulowego nie przekra¬ cza 170kG (1667N). Emulsje te sa malo stabilne, latwo ulegaja rozkladowi przez mikroorganizmy, co powoduje, ze stosunkowo szybko zatracaja pierwotne cechy, a ponadto nabieraja z czasem wlasciwosci korodujacych.Wydzielajace sie produkty rozkladu tych chlodziw, jak siarkowodór i merkaptany powoduja zakwaszenia roz¬ tworu i silna korozje czesci stalowych, miedzianych, bra¬ zowych i aluminiowych aparatury. Zwiazki te stymuluja rozwój bakterii beztlenowych i wywoluja ciemnienie chlodziwa, w wyniku tworzenia sie siarczków zelaza i miedzi.Celem niniejszego rozwiazania bylo usuniecie wad wyzej wymienionych emulsji olejowych, poprawienie wlasciwosci smarnych cieczy chlodzacej oraz jej cech przeciwzuzyciowych i antykorozyjnych w odniesieniu do stali i metali kolorowych,jak równiez kilkakrotne wydlu¬ zenie czasu eksploatacji, przy zachowaniu duzej wartosci wspólczynnika przewodnictwa cieplnego, gwarantuja¬ cego szybkie odprowadzanie ciepla z chlodzonych detali maszynowych.Cel ten zostal osiagniety przez uzycie w charakterze srodka chlodzacego roztworu wodnego, zawierajacego 1-100g/dm3 fosforamidu lub produktów jego hydrolizy o przedstawionym na rysunku wzorze ogólnym 1, w któ¬ rym R oznacza pierwszorzedowa lub drugorzedowa amine alifatyczna, poliamine, alkanoloamine o 2-10ato¬ mach wegla albo drugorzedowa amine heterocykliczna, 0,01-10g/dm3 heterocyklicznego zwiazku o zalaczonym wzorze ogólnym 2, w którym X oznacza atom siarki lub grupe =NRh A grupe —CN, =C=S, CH2, Ri, Ri i Rj oznaczaja grupe alkilowao 1-4atomach wegla, podstaw¬ niki fenylowe albo wodór, n oznacza 0 lub 1, 0,005-5g/dmJ soli kwasówdwualkilodwutiokarbamino- wych lub alkileno-bis/ dwutiokarbaminowych albo ich pochodnych o zalaczonych wzorach ogólnych 3, 4, 5 w których Me oznacza metal, n oznacza liczbe calkowita okreslajaca wartosciowosc metalu, Ri i R2 oznaczaja grupy alkilowe o 1-5 atomach wegla.Zaleta srodka wedlug wynalazku jest to, ze synergety- czne dziabnie trzech grup skladników uzytych w roztwo¬ rach zapewnia równoczesnie dobre wlasciwosci smarne, przeciwzuzyciowe, antykorozyjne, odpornosc na dziala¬ nie mikroorganizmów oraz pozwala uniknac pienienia roztworu.Przyklad I. Sporzadzono srodek do chlodzenia elektrowrzecion, zawierajacy roztwór wodny 47g/dm3 trój/dwuetanolo/amidu kwasu fosforowego, 1,2g/dm3 2-metylo-5-metoksybenzotiazolu, 0,6g/dm3 1,3-propy- leno- bis /dwutiokarbaminianu/ dwusodowego i 0,005g/dm3 dwusiarczku czterometylo-bis/dwutiokar- bamylu/. Dzialanie ochronne przed korozja stali i zeliwaU4tM 4 sprawdzano wedlug testu Herberta (wariant I — wiórki stalowe na plytce z szarego zeliwa i wariant II —wiórki zeliwne na plytce stalowej). Elektrolit o podanym skla¬ dzie mial pH = 9,2, obciazenie zespawania 260 kG (2550 N). Roztwór wytrzymuje próbe Herberta przy czte¬ rokrotnym rozcienczeniu woda studzienna.Przykladu. Sporzadzono srodek do chlodzenia przesuwników i popychaków elektrohydraulicznych sto¬ sowanych w górnictwie, zawierajacy w ldm3 28g trój- morfolinofosforoamidu, 0,7 g 2-merkaptotiazoliny, 0,25g 2-aminobenzotiazolu i 0,3 dwumetylodwutiokar- baminianu cynkowego. Smarnosc roztworu wyrazona obciazeniem zespawania, mierzonym przy uzyciu apa¬ ratu czterok ulowego Seta-Shell wynosila 250 kG (2452 N), pH = 8,9.Badanie zdolnosci ochrony przed korozja polegalo na umieszczeniu w badanym elektrolicie plytek ze stali ST3S, miedzi M iE, aluminium AO, cynku EO, i brazu cynowego B7 o wymiarach 100X25 mm w czasie 168 godzin w temperaturze 343K i okresleniu po uplywie podanego czasu ubytku masy plytek. Otrzymane wyniki byly porównywane z dotychczas stosowanymi cieczami hydraulicznymi, sporzadzanymi na bazie emulsji olejo¬ wych. Wyjatkowo dla cynku wynik byl trzykrotnie lep¬ szy. Do zalet nowo opracowanegoelektrolitu zaliczyc trzeba i to, zt potrzebne parametry uzytkowe cieczy mozna zmieniac w szerokim zakresie, co niejest mozliwe w przypadku cieczy emulsyjnych. 3-4% elektrolit jest okolo czterokrotnie tanszy od chlodziw importowanych i dwukrotnie tanszy od chlodziw aktualnie stosowanych w górnictwie.Podane elektrolity po kilku miesiacach pracy w warun¬ kach eksploatacji przemyslowej pozostaly bez zmiany, zachowujac swoje poczatkowe cechy uzytkowe.Zastrzezenie patentowe Srodek do chlodzenia efektrowrzecion i urzadzen elek¬ trohydraulicznych oparty nawodnych bezolejowych roz¬ tworach zwiazków organicznych, znamienny tym, ze zawiera l-100g/dm3 fosforoamidu lub produktów jego hydrolizy o wzorze ogólnym 1, w którym R oznacza pierwszorzedowa lub drugorzedowa amine alifatyczna, poliaminc, alkanoloaminc o 2-10 atomach wegla w cza¬ steczce albo drugorzedowa amine heterocykliczna, 0,01-10g/dm3 heterocyklicznegozwiazku o wzorze ogól¬ nym 2 w którym X oznacza atom siarki lub grupe =NRj, A grupe —CN, =C=S, =CH2, Ri,R2, Rj oznaczaja grupe alkilowa o 1-4 atomach wegla, podstawniki fenylowe albo wodór, n oznacza Olub 1,0005-5 g/dm3 soli kwasów dwualkilodwutiokarbaminowych lub alkileno-bis/dwu- tiokarbaminowych/ albo ich pochodne o ogólnych wzo¬ rachl 4,5 w których Meoznacza metal,n oznacza liczbf calkowita okreslajaca wartosciowosc metalu, Ri i Rj oznaczaja grupy alkilowe o 1-5 atomach wegla.114 826 0=PfR). wzór.1 !K/' A ii N \.(FU) 3n wzór.2 1J-C-S-| Me n n wzór.3 S /NH-C-S (CH2n Me n \ NHC-S \ wzór.4 ^N-C-S-S-C-N wzór.5 R, \. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Srodek do chlodzenia efektrowrzecion i urzadzen elek¬ trohydraulicznych oparty nawodnych bezolejowych roz¬ tworach zwiazków organicznych, znamienny tym, ze zawiera l-100g/dm3 fosforoamidu lub produktów jego hydrolizy o wzorze ogólnym 1, w którym R oznacza pierwszorzedowa lub drugorzedowa amine alifatyczna, poliaminc, alkanoloaminc o 2-10 atomach wegla w cza¬ steczce albo drugorzedowa amine heterocykliczna, 0,01-10g/dm3 heterocyklicznegozwiazku o wzorze ogól¬ nym 2 w którym X oznacza atom siarki lub grupe =NRj, A grupe —CN, =C=S, =CH2, Ri,R2, Rj oznaczaja grupe alkilowa o 1-4 atomach wegla, podstawniki fenylowe albo wodór, n oznacza Olub 1,0005-5 g/dm3 soli kwasów dwualkilodwutiokarbaminowych lub alkileno-bis/dwu- tiokarbaminowych/ albo ich pochodne o ogólnych wzo¬ rachl 4,5 w których Meoznacza metal,n oznacza liczbf calkowita okreslajaca wartosciowosc metalu, Ri i Rj oznaczaja grupy alkilowe o 1-5 atomach wegla.114 826 0=PfR). wzór.1 !K/' A ii N \. (FU) 3n wzór.2 1J-C-S-| Me n n wzór.3 S /NH-C-S (CH2n Me n \ NHC-S \ wzór.4 ^N-C-S-S-C-N wzór.5 R, \. PL