Przedmiotem wynalazku jest sposób obróbki luznym scierniwem droibnych elementów plaskich o duzej twardosci, zwlaszcza krawedzi plytek skrawajacych wieloostrzowych wykonanych z we¬ glików spiekanych. Przedmiotem wynalazku jest równiez przyrzad do obróbki' luznym scierniwem drobnych elementów plaskich o duzej twardosci.Plytki wieloostrzowe, wykonane z weglików spiekanych, na przyklad do tokarskich nozy skla¬ danych lub glowic frezerskich powinny miec za¬ okraglone krawedzie skrawajace. Pozadany pro¬ mien zaokraglenia wynosi od 0,02 do 0,06 mm.Krawedzie skrawajac nie powinny miec przy tym. zadnych uszkodzen powierzchni, jak wykru¬ szenia czy pekniecia materialu.Zmany sposób zaokraglania krawedzi spkrawaja- cych plytek wieloostrzowych wykonanych z we¬ glików spiekanych polega na obróbce tych plytek w wygladizaTkach wibracyjnych pojemnikowych.Przeznaczone do obróbki plytki wsypuje sie do pojemnika wygladzarki wypelnionego ksztaltkami sciernymi oraz luznym scierniwem, którym, jest najczesciej weglik krzemu w postaci ziarn, a na¬ stepnie pojemnik poddawany jest wielogodzinnym wstrzasom. Mieszanina ksztaltek sciernych, ziarn weglika krzemu i obralbianych plytek moze byc zraszana plynem majacym za zadanie utrzymanie w czystosci zarówno ziarn weglika krzemu jak i powierzchni' plytek. Wywolane wstrzasami po¬ jemnika ruchy wzgledne wsadoi powoduja scie¬ ranie przez ziarna weglika krzemu ostrych kra¬ wedzi plytek przemieszanych ze scierniwem.Obróbka luznym scierniwem drobnych elemen¬ tów o duzej twardosci i jednoczesnie duzej kru- 5 choscii, mimo wielu zalet tej obróbki ma jednak niedogodnosci ograniczajace jej stosowanie. Do ta¬ kich niedogodnosci nalezy zaliczyc wynikajaca z istoty tej obróbki koniecznosc przemieszania scierniwa z przedmiotami obraibianymi, co powo- io cmje .zderzanie sie z soba tych przedmiotów. Wy¬ nikiem tego sa liczne pekniecia i wykruszenia krawedzi elementów obrabianych, dyskwalifiku¬ jace je ze wzgledu na przeznaczenie, jako ostrza narzedzi skrawajacych. Mimo tych niedogodnosci 15 Oibróbka luznym, scierniwem jest w zasadzie naj¬ bardziej technicznie skuteczna forma obróbki przejamiotów dTofbnycl} o duzej twardosci.Znany jest z niemieckiego opisu patentowego nr 58t8 9l3f0 sposób i urzadzenie do obróbki luznym 20 scierniwem miekkich i kruchych ksztaltek cera¬ micznych, stanowiacych pierscienie z otworami w srodku. Znane urzadzenie zawiera równolegle usy¬ tuowane tarcze, pomiedzy, którymi znajduja sie elementy dystansowe stanowiace trzpienie, na któ- 25 re luzno nasadza sie obrabiane pierscienie. Tarcze z trzpieniami sa na stale osadzone w bebnie i obracaja sie wraz z bebnem.Ten znany sposób ii urzadzenie nie nadaje sie do obróbki drobnych elementów plaskich o duzej 30 twardosci, gdyz elementy plaskie vo duzej' twar- 114 518dosci, na ogól nie maja w srodku otworów, a po¬ nadto przy luznym nasadzeniu znacznie wydluza sie czas obróbki.Sposób wedlug wynalazku opiera sie na zesta¬ wianiu elementów w pakiety i poddawaniu zesta¬ wionych w pakiety elementów dzialaniu ziarniste¬ go srodka scierniwa przemieszczajacego sie w sto¬ sunku do pakietów elemenltów ruchem wzgled¬ nym.Istota sposobu obróbki wedlug wynalazku po- iega na tym, ze zestawianie elementów w pakie¬ ty dokonuje sie przez docisniecie nalozonych na siebie elementów, docisniete pakiety ustawia s-:e w ¦pewnej odleglosci od siebie w postaci .kolumn na obwodzie wielokata lub kola. i w takiej pozycji pa¬ kiety elementów unieruchamia sie pomiedzy soba uzyskujac sztywna klatke, nastepnie tak przygo¬ towana sztywna klatke, której pretami sa pakie¬ ty elementów umieszcza sie; luzno; w pojemniku z luznym, scierniwem i poddaje sie dzialaniu sciernemu, ziarnistego srodowiska scierniwa, w ten sposób ze zarówno klatka jak i scierniwo wi¬ ruja.Korzystnie jest jeisili przy tworzeniu pakietów, elementy o wzdluznym przekroju prostokatnym separuje sie przekladkami majacymi pola prze¬ kroju mniejsze od pola przekroju elementu pod¬ dawanego obróbce, zas elementy o przekroju in¬ nym niz prostokat naklada sie bezposrednio- na siebie, zachowujac jednakze ten sam kierunek zbieznosci scianek bocznych wszystkich naklada¬ nych elementów. < Oczywiste jest, ze przez wirowanie klatki i scierniwa rozumie sie wirowanie1 proste* to jest wokól wlasnej osi lub wirowanie zlozone tak zwa¬ ne planetarne, to jest wokól wlasnej osi i jed¬ noczesnie wokól osi polozonej na zewnatrz od pojemnika', lub wirowanie zlozone jednoczesnie wokól kiJku osi nachylonych do siebie pod rózny¬ mi katami.Przyrzad do obróbki ludnym scierniwem drob¬ nych elementów plaskich o duzej twardosci za¬ wiera dwie równolegle usytuowane tarcze, pomie¬ dzy którymi znajduje sie element dystansowy i wedlug istoty wynalazku' charakteryzuje sie tym, ze zawiera ponadto zespól zaciskajacy drobne ele¬ menty plaskie o duzej twardosci, który znajduje sie w osi symetrii taTcz, a element dystansowy znajduje sie takze w osi symetrii tarcz.Korzystnie jest jesli w obydwu tarczach sa wy¬ konane otwory, rozstawione na okregu kola o srednicy mniejszej od srednicy tarcz.Oczywiste jest, ze tarcze moga miec nie tylko ksztalt kola i wielokata, lecz takze moga posiadac inny stosowny ksztalt.Przyrzad do obróbki luznym scierniwem drob¬ nych elementów plaskich o duzej twardosci za¬ wiera dwie równolegle usytuowane tarcze pomie¬ dzy którymi znajduje sie element dystansowy i wedlug istoty wynalazku charakteryzuje sie tym* ze .element dystansowy znajduje sie w osi symetrii , tarcz, a tarcze sa trwale polaczone z elementem dystansowym, oraz zawiera ponadto zespoly za¬ ciskajace drobne elementy plaskie o duzej twar- 518 .''..- 4 dosci rozstawione na tarczach na okregu kola o srednicy mniejszej od srednicy tarcz. Korzystnie jest jesli zespoly zaciskajace znajduja sie tylko . na jednej z tarcz. Oczywiste jest, ze tarcze moga 5 miec nie tylko ksztalt kola i wielokata lecz moga posiadac inny stosowny ksztalt.Rozwiazanie wedlug wynalazku pozwala na uzyskanie gladkich powierzchni obrabianych ply¬ tek, bez pekniec i wykruszen ich krawedzi, przy io jednoczesnym zaokragleniu tych krawedzi do .po¬ zadanego promienia. Rozwiazanie wedlug wyna¬ lazku jest blizej .objasnione w przykladach wy- -konania.Przyrzad wedlug wynalazku jest , pokazany w 15 przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie przyrzad wedlug wynalazku przeznaczony do obróbki plytek bez otworu, fig. 2 przedstawia w przekroju podluz¬ nym przyrzad do obróbki plytek z otworem, fig. 2 20 — ten sam. przyrzad w Widoku z góry z czescio¬ wym wykrojem, fig. 4 przedstawia w przekroju podluznym przyrzad do obróbki plytek bez otwo¬ ru, zas fig. 5 — przyrzad z fig. 4 w przekroju A^A. 25 Pokazany na figurach 2 i 3 przyrzad wedlug wynalazku sklada sie z dwóch równolegle usy¬ tuowanych tarcz, tarczy dolnej 1 i tarczy górnej 2.Tarcze 1 i 2 maja ksztalt kola. Pomiedzy tarczami 1 i 2 znajduje sie element dystansowy 3 ustawio¬ ny w osi symetrii tarcz. Równiez w osi symetrii tarcz znajduje sie zespól zaciskajacy 4, unieru¬ chamiajacy tarcze przez docisniecie ich do ele¬ mentu dystansowego 3. Zespolem zaciskajacymi 4 moze byc dowolne polaczenie rozlaczne, na przy¬ klad polaczenie gwintowe, polaczenie kólkowe, klinowe, polaczenie zaopatrzone w mimosród itp.W tarczach 1 i 2 sa wykonane przelotowe otwory 5, rozstawione symetrycznie na okregu kola o srednicy mniejszej od srednicy tarczy. Ilosc otwo¬ rów jest uzalezniona od rozmiarów plytek prze- , znaczonych do obróbki. Sposób wedlug wynalazku jest przedstawiony ponizej w przykladzie wyko¬ nania. 45 Przyklad I.. Za pomoca przyrzadu pokaza¬ nego na fig 3 i 4 podda.no obróbce plytki wielo¬ ostrzowe z weglików spiekanych z przelotowym otworem. Olbrabiano plytki o przekroju prosto¬ katnym i trapezowym.^ Zgodnie z wynalazkiem plytki przeznaczone do obróbki, najpierw naklada sie na siebie dla utwo¬ rzenia pakietów. W przykladowym wykonaniu plytki z otworami nawleka sie n^ szpilki 6, przy czym plytki 7 o przekroju trapezowym pakietuje 55 sie, zachowujac ten sam; kierunek zbieznosci scianek bocznych, natomiast plytki 8 o przekroju proistkatnym separuje sie przekladikami 9 dla umozliwienia dostepu scierniwa do wszystkich po¬ wierzchni plytki. Pakiety plytek 7 i 8 wstawia w sie miedzy tarcze 1 i 2, osadzajac szpilki 6 w otworach 5 wykonanych w obu tarczach. Nastep- v nie unieruchamia sie tarcze 1 i 2 zespolem zacis¬ kajacym 4, którym w przykladzie wykonania jest polaczenie gwintowe. Tak unieruchomione mie- a dzy tarczami kolumny plytek umieszcza sie wraz5 z przyrzadem w pojemniku wygladizarki z wiru¬ jacymi pojemnikami, wypelnionym drobnoziarni¬ stym weglikiem krzemu i roztworem zwilzaja¬ cym. Dalsza obróbke prowadzi, sie wedlug zasad obróbki luznym scierniwem, okreslonych dla da¬ nego typu urzadzenia.. Dla obróbki plytek bez otworów wynalazek przewiduje odmiane przyrzadu, pokazana w przy¬ kladzie wykonania na- figurach 1, 4 i 5. Przyrzad sklada sie z dwóch równolegle usytuowanych tarcz o- ksztalcie kola, tarczy dolnej 1 i tarczy górnej 2. Pomiedzy tarczami 1 i 2 znajduje sie element dystansowy 3. Tarcze 1 i 2 sa przymoco¬ wane trwale do elementu dystansowego 3. W od¬ mianie tej przyrzad jest zaopatrzony w tyle ze¬ spolów zaciskajacych 4, ile przewiduje sie kolumn' zestawionych z plytek przeznaczonych do obróbki.Zespoly zaciskajace 4 sa rozmieszczone syme¬ trycznie na okregu kola o srednicy -mniejszej od srednicy tarczy i kazdy z zespolów zaciskajacych jest przeznaczony tylko dla jednej kolumny ply¬ tek. Zespolem- zaciskajacym moze byc dowolne polaczenie rozlaczne: gwintowe, polaczenie kol¬ kowe, klinowe, polaczenie zaopatrzone w rniimo- STÓd itp.Przyklad II. Za pomoca przyrzadu przed¬ stawionego' na fig. 1, 4 i 5 poddano obróbce plytki wieloostrzowe z weglików spiekanych bez otwo¬ rów. Obrabiano plytki o przekroju prostokatnym i trapezowym.Plytki 7 o przekroju trapezowym naklada sie na siebie bezposrednio, tworzac kolumne usytuowana miedzy tarczami 1 i 2, pod odpowiednim zespolem zaciskajacym 4. Plytki 8 o przekroju prostokat¬ nym uklada sie podobnie; separujac je przeklad¬ kami 9. Po utworzeniu kolumny uruchamia sie dany zespól zaciskajacy 4, którym jest polaczenie gwintowe, unieruchamiajac" nim kolumne plytek miedzy tarczami 1 ii 2. Unieruchomione plytki umieszcza, sie wraz z przyrzadem w pojemniku wygladzarki z wirujacymi pojemnikami, wypel¬ nionym drobnoziarnistym weglikiem krzemu i roz¬ tworem zwilzajacym. Dalsza obróbke prowadzi sie wedlug zasad obróbki luznym, scierniwem, okres¬ lonych dla danego typu urzadzenia.Zastrzezen i a patentowe 1. Sposób obróbki luznym scierniwem drobnych elementów plaskich o duzej twardosci, zwlaszcza krawedzi plytek skrawajacych wieloostrzowych wykonanych z weglików spiekanych, polegajacy na zestawianiu elementów w pakiety* i poddawa- .4.HA: v 6 niu zestawionych w pakiety elementów dzialaniu ziarnistego' srodowiska scierniwa przemieszczajja- cego sie w stosunku do pakietów elementów ru-' chem wzglednym, znamienny tym, ze zestawianie 5 elementów (7) w pakiety dokonuje sie przez do- * cisniecie nalozonych na ciebie elementów (7), do¬ cisniete pakiety ustawia sie w pewnej odleglosci ' od siebie w postaci kolumn na obwodzie wielo¬ kata lub kola i w takiej pozycji pakiety ele- w mentów unieruchamia sie pomiedzy soba, uzys¬ kujac sztywna klatke, nastepnie tak przygotowana sztywna klatke, której pretami sa pakiety ele- . mentów umieszcza sie luzno w pojemniku z luz¬ nym scierniwem i poddaje dzialaniu sciernemu 15 ziarnistego srodowiska scierniwa, w ten sposób, ze zarówno klatka jaki scierniwo wieruja. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze przy tworzeniu pakietów, elementy o wzdluznym przekroju prostokatnym (8) separuje sie przeklad- 20 kami (9) majacymi pola przekroju mniejsze od pola przekroju elementu poddawanego obróbce, zas elementy o przekroju (7) innym niz prostokat naklada sie bezposrednio na siebie, zachowujac jednakze ten sann kierunek zbieznosci scianek 25 bocznych wszystkich nakladanych elementów. 3. Przyrzad do oibróbki luznymi scierniwem drobnych elementów plaskich o duzej twardosci zawierajacy dwie równolegle usytuowane tarcze pomiedzy którymi znajduje sie element dystanso- 30 wy, znamienny tym* ze zawiera ponadto zespól zaciskajacy (4) drobne elementy plaskie o duzej twardosci, który znajduje sie w osi symetrii tarcz (1, 2), a element dystansowy (3) znajduje sie takze w osi symetrii tarcz (1, 2). 35 4. Przyrzad wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze w obydwu tarczach (1, 2) wykonane sa otwory (5) rozstawione na okregu kola o srednicy mniej¬ szej od srednicy tarcz. '5. Przyrzad: do obróbki luznymi scierniwem drob- 40 nych elementów plaskich o duzej twardosci za¬ wierajacy dwie równolegle usytuowane tarcze pomiedzy którymi znajduje sie element dystan¬ sowy, znamienny tym, ze element dystansowy (3) znajduje sie w osi symetrii, tarcz (1, 2), a tarcze 45 (1, 2) sa trwale polaczone z elementem dystanso¬ wym (3), oraz zawiera ponadto zespoly zaciskajace (4) drobne elementy plaskie o duzej twardosci, rozstawione na tarczach (1, 2) na okregu kola o srednicy mniejszej ,od srednicy tarcz (1, 2). 50 6. Przyrzad wedlug zastrz. 5, znamienny tym, ze zespoly zaciskajace (4) znajduja sie tylko na jednej z tarcz (1, 2). \114 518 4 ^—2 Fig 1 Fig 5 cf^\ Fig 2 PIZGraf. Koszalki D-ft»5 110 A-4 Cena 45 zl PL