Przedmiotem wynalazku jest uklad do pomiaru para¬ metrów dwójników, zwlaszcza rezonansowych.Znane sa uklady do transmisyjnych pomiarów para¬ metrów dwójników rezonansowych, wykorzystujace zwiazki miedzy parametrami transmitancji ukladu pomiarowego i parametrami mierzonego dwójnika, sta¬ nowiacego element tego ukladu. W ukladach tych doko¬ nuje sie zwykle przemiany czestotliwosci sygnalu pomiarowego / wyjscia czwórnika pomiarowego zsygna- lem pomocniczym. Transmisyjny czwómik pomiarowy, do którego zacisków jest dolaczony mierzony dwójnik, wspólpracuje z zasilajacym go generatorem. Do wyjscia czwórnika pomiarowego, w którym dokonuje sie miedzy innymi przemiany czestotliwosci przez zmieszanie syg¬ nalu pomiarowego z sygnalem heterodyny. Uklad przet¬ warzania sygnalu pomiarowego polaczony jest z ukladem wskazników pomiarowych. W czasie pomiaru czestotliwosci generatora zasilajacego moze byc zmie¬ niana, w szczególnosci modulowana i wówczas selek¬ tywny tor posredniej czestotliwosci wprowadza znie¬ ksztalcenia sygnalu pomiarowego. W celu zmniejszenia tych wplywów realizuje siejednoczesne, lub z niewielkim opóznieniem przestrajanie generatora heterodyny na przyklad przez uklad automatycznej regulacji czestotli¬ wosci.Dotychczas znane uklady transmisyjnego, pomiaru dwójników z zastosowaniem przemiany czestotliwosci sygnalu pomiarowego maja liczne wady, wynikajace glównie z koniecznosci przestrajaniadwóch niezaleznych zródel generatora sygnalu heterodyny.W przypadku sto¬ sowania ukladów automatycznej regulacji czestotliwosci wystepuja nastepujace wazniejsze niedogodnosci. Pow-, staje opóznienie dostrajania heterodyny wynikajace z zasady dzialania ukladów automatycznej regulacji.Konieczne jest zastosowanie jednoznacznego wskaznika dostrajania heterodyny i ciaglej jego kontroli, co w prak¬ tyce okazuje sie bardzo klopotliwe. Niezbedne jest zapewnienie wstepnego dostrojenia heterodyny. gdyz zakres chwytania ukladów automatycznej regulacji jest zwykle niewielki. Wzrasta mozliwosc powstawania duzych bledów przypadkowych pomiaru przez wytrace¬ nie na pewien czas zzakresu trzymania ukladu automaty¬ cznej regulacji czestotliwosci, spowodowane na przyklad przez impuls zaklócajacy. Niemozliwejest dowolneobni¬ zanie wartosci czestotliwosci posredniej i zawezenie pasma toru tej czestotliwosci, gdyz powoduje to zmniej¬ szenie zakresu chwytania. Ograniczona zostaje przydat¬ nosc dla malych sygnalów zuwagi na zbyt duzaszerokosc pasma czestotliwosci posredniej, a przez to zwiekszony wplyw szumów i zaklócen na dostrojenie heterodyny. co powoduje wzrost bledów przypadkowych pomiaru.Konstruowanie ukladówjest dosc klopotliwe ze wzgledu na niestabilnosc obwodów automatycznej regulacji cze¬ stotliwosci. W przypadku gdy nie stosuje sie ukladów automatycznej regulacji czestotliwosci wystepuja zwykle znacznie wieksze bledy dostrojenia heterodyny.Istota ukladu do pomiaru parametrów dwójników rezonansowych polega na tym. ze do wejscia czwórnika3 114362 4 pomiarowego podlaczone jest wyjscie generatora po¬ przez uklad wytwarzajacy sygnal pomiarowy i to samo wyjscie tego generatora podlaczone jest do drugiego wejscia ukladu przemiany czestotliwosci poprzez uklad uylwarzajacy stanal pomocniczy którego czestotliwosc rózni sie od czestotliwosci sygnalu pomiarowego o war¬ tosc stala równa czestotliwosci posredniej.Sygnal pomocniczymoze byc wytworzony przez mno¬ zenie sygnalu pomiarowego z sygnalem ze stabilnego generatora o czestotliwosci równej czestotliwosci posred¬ niej. Sygnal pomocniczy moze byc wytworzony przez wielokrotne mnozenie sygnalu pomiarowego przez syg¬ naly? generatorów o stalej róznicy czestotliwosci miedzy nimi. Sygnal pomiarowy mozna równiez wytworzyc mie¬ szajac kilka sygnalów skfedowych. Sygnal pomocniczy równiez mozna wytworzycanalogicznie przezzmieszanie sygnalów skladowych. Wtedy nalezy jeden z sygnalów skladowych przesunac w czestotliwosci o stala wartosc równa czestotliwosci posredniej, przez co najmniej poje¬ dyncze mnozenie z sygnalem z nieprzestrajanych genera¬ torów, w liczbie równej wielokrotnosci tegp mnozenia.Sygnal pomiarowy i sygnal pomocniczy mozna równiez otrzymac przez powielenie lub podzielenie czestotliwosci innych sygnalów, rózniacych sie miedzysobaocalkowita wielokrotnosc lub podwieJokrotnosc czestotliwosci posredniej.Uklad do pomiaru parametrówdwójników rezonanso¬ wych sposobem wedlug wynalazku pozbawiony jest w duzej mierze wymienionych wad znanych ukladów do tych pomiarów.Przedmiot wynalazku jest objasniony przykladowo za pomoca rysunku, na którym fig* 1 przedstawia uklad do pomiaru parametrów dwójników rezonansowych, w któ¬ rym sygnal pomiarowy i pomocniczy uzyskuje sie przez podwojenie czestotliwosci innychsygnalów, a fig. 2 uklad do pomiaru parametrów dwójników rezonansowych, w którym sygnal pomiarowy i pomocniczy uzyskuje sie przez zmieszanie sygnalów skladowych w ukladach pod¬ wójnej przemiany.Uklad do pomiaru parametrów dwójnikówwedlug fig. 1 posiada generator 1 o czestotliwosci 30MHz-35MHz, którego wyjsciedouczono dowejscia pierwszegopodwa- jacza czestotliwosci li. Jego wyjscie polaczone jest z wejsciem pierwszego filtru patmowo-przepustowego IX Wyjscie tegp filtru pasmowo-przepustowego 12 pola¬ czone jest z czwófnikiem pomiarowym 2, do którego dolaczony jest badany dwójnik 3. Wiscie czwórnika pomiarowego 2 polaczone jest z pierwszym wejsciem ukbdu przemiany czestotliwosci 4, którego wyjscie pola¬ czone jest z wejsciem ukladu wskazników pomiarowych 4. Wyjscie generatora 1 dolaczone jest równiez do pier¬ wszego wejscia mieszacza & którego drugie wejscie jest polaczone do stabilnego generatora 7 o czestotliwosci równej polowie czestotliwosci posredniej, która wynosi 20 MHz. Wyjscie mieszacza 8 polaczone jest poprzez drugi filtr pasmowo-przepustowy 9 z drugim podwaja- caem czestotliwosci 11, którego wyjscie poprzez trzeci filtr pasmowo-przepustowy 13 polaczone jest z drugim wejsciem ukladu przemiany czestotliwosci 4. Na wejscie czwórnika pomiarowego 2 przedostaje sie sygnal pomia¬ rowy o czestotliwosci dwukrotnie wiekszej niz czestotli¬ wosc generatora 1, natomiast na drugie wejscie ukladu przemiany 4 podawany jest sygnal ponuxrniczy oczestot¬ liwosci rózniacej sie od czestotliwosci sygnalu pomiaro¬ wego o wartosc czestotliwosci posredniej. Sygnaly te sa zmieszane w ukbdzie przemiany 4. Sygnal o czestotli¬ wosci posredniej doprowadzony jest do ukladu wskazni¬ ków pomiarowych 6.W ukladzie do pomiaru dwójników rezonansowych wedlug fig. 2 sygnal pomiarowy otrzymywany jest w koncowym etapiejako wynik dwóch przemian czestotli¬ wosci, do których uzywane sa sygnaly z trzech generato¬ rów 1, 14, 15, doprowadzane do pierwszego ukladu podwójnej przemiany 14, zawierajacego dwa mieszacze i dwa filtry. Sposób wedlug wynalazku zastosowano tak, ze przesuniecie o czestotliwosc posredniadokonujesie na sygnale z generatora 1, który niejestprzestrajany. Powo¬ duje to, ze mieszanie jest ulatwione, gdyz mozna stoso¬ wac uklady waskopasmowe. Sygnal z generatora 7 doprowadzony jest dodatkowo do pierwszego wejscia drugiego ukladu podwójnej przemiany 17, w którym ten sygnal jest kolejno mnozony z sygnabmi ze stabilnego generatora 19 i 19. Zawarte w ukladzie podwójnej prze¬ miany 17 filtry pasmowo-przepustowe wydzielaja odpo¬ wiednie produktyprzemiany, które zostajadoprowadzo¬ ne do trzeciego ukbdu podwójnej przemiany 29, do którego doprowadzone sa równiez sygnaly z przestrojo- nych generatorów 14,15. Sygnal pomocniczy, uzyskuje sie tu identycznie jak sygnal pomiarowy w pierwszym ukladzie podwójnej przemiany 14. Stabilnegeneratory18 i 19oraz filtry drugiego ukladu przemiany czestotliwosci miedzy sygnalem pomiarowym a pomocniczym byla równa czestotliwosci posredniej. Sygnal pomiarowy zasala w znany sposób czwórnik pomiarowy 2, do któ¬ rego dolaczonyjest mierzony dwójnik 3. Sygnalz wyjscia czwórnika pomiarowego jest mnozony w ukladzie prze¬ miany czestotliwosci 4 z sygnafcm pomocniczym otrzy¬ manym w opisany sposób na wyjsciu ukladu podwójnej przemiany 2. Sygnal o czestotliwosci posredniej z wyjscia ukladu przemiany czestotliwosci 4doprowadzonyjestdo ukladu zawierajacego wskazniki pomiarowe 4.Zastrzezenie patentowe Uklad do pomiaru parametrów dwójników, zwlaszcza rezonansowych, w którym mierzony dwójnik dolaczony jest do zacisków czwórnika pomiarowego, którego wyjs¬ cie polaczone jest z pierwszym wejsciem ukladu prze¬ miany czestotliwosci, podlaczonego swoim wyjsciem z wejsciem ukbdu wskazników pomiarowych, znamienny tym, ze wejscie czwórnika pomiarowego (2) polaczone jest z wyjsciem generatora (1) poprzez uklad wytwarza¬ jacy sygnal pomiarowy (5A), przy czym wyjscie tego generatora (1)polaczonejest równiez poprzezuklad wyt¬ warzajacy sygnal pomocniczy (50) z drugim wejsciem ukladu przemiany czestotliwosci (4).114362 . 5/l m \1Z 3Q~U 4 m Fig I W JB 16 5A n fu 14 -i i 15 h7 H18 rwi 120 L_ 3Cj2 fig. 2 PL