Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywa¬ nia weglowej masy sorpcyjnej na wysokie stezenie gazów toksycznych, zwlaszcza w przemyslowych pochlaniaczach ucieczkowych.Weglowe masy sorpcyjne stosowane w pochla¬ niaczach przemyslowych sa niezmiernie waznym czynnikiem, umozliwiajacym zabezpieczenie pra¬ cowników pracujacych w atmosferze zagrozonej wystepowaniem duzych ilosci substancji toksycz¬ nych w bardzo krótkim czasie. Do najczestszych zagrozen naleza substancje toksyczne wydobywa¬ jace sie z aparatury wskutek nieszczelnosci lub których przyczyna jest charakter procesów techno¬ logicznych oraz w przypadkach awarii instalacji.Ten ostatni rodzaj zagrozenia jest szczególnie nie¬ bezpieczny ze wzgledu na wydobywanie sie duzych ilosci substancji toksycznych w bardzo krótkim czasie.. Podstawowymi surowcami do produkcji sorpcyj¬ nych mas weglowych jest wegiel kamieny, smola drzewna lub weglowa. Pierwszy cykl otrzymywa¬ nia sorpcyjnej masy weglowej stanowi mielenie wegla kamiennego i mieszanie pylu w odpowied¬ nich stosunkach ze smola.Powstala w ten sposób pasta jest przetlaczana przez prase hydrauliczna zaopatrzona w matryce z otworami o wymiarach odpowiadajacych sredni¬ com ziaren formowanego wegla. Tak otrzymane ziarna poddawane sa procesowi suszenia, w któ¬ rym pozbawia sie je duzej ilosci skladników lot- 10 15 20 25 30 nych oraz smoly. Uksztaltowane w procesie susze¬ nia ziarna, wyzarza sie w temperaturze 600°C. W proce&ie tyim nastepuje skoksowanie lepiszcza oraz pozbawienie ziaren wegla wiekszosci lotnych sklad¬ ników. Nastepnie ziarna poddawane sa procesowi aktywacji za pomoca pary wodnej lub jej miesza¬ niny z gazami spalinowymi w temperaturze 800— 1000°C.W ten sposób otrzymany wegiel moze byc sto¬ sowany w procesach sorpcyjnych gazów i par lub jako nosnik substancji chemicznych i chemisorpcji, zwlaszcza silnie toksycznych gazów. I tak w zalez¬ nosci od przeznaczenia nosnik jest nasycony mie¬ szanina weglanów sodu i potasu dla sorbentu par i gazów kwasnych, uwodnionym siarczanem cynku dla sorbentu amoniaku i solami chromu, miedzi i srebra dla sorbentu cyjanowodoru i siarkowodoru.Masa sorpcyjna otrzymana wyzej opisanym spo¬ sobem i nasycona solami chromu, miedzi i srebra wykazuje okreslone wlasnosci sorpcyjne selektyw¬ ne w stosunku do HCN,C1CN,H2S, par i gazów kwasnych. Jednak uzyskiwane czasy ochronnego dzialania podczas sorpcji wysokich stezen do 2% objetosciowych wymienionych czynników nie sa wystarczajace do stosowania tego sorbentu we wkladach pochlaniajacych pochlaniaczy ucieczko¬ wych i wahaja sie w granicach od 0,5 do 0,8 mi¬ nuty w przypadku chloru i amoniaku, a w przy¬ padku dwutlenku siarki od 2,0 do 2,5 minuty. Po¬ nadto pod wplywem wzrostu zawartosci wilgoci 114 2033 powyzej 5% sorbent ten traci wlasnosci ochronne wobec par i gazów.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu otrzymywania masy sorpcyjnej na wysokie steze¬ nia, umozliwiajacej znaczne podwyzszenie czasów ochronnego dzialania, jak równiez rozszerzenie wlasnosci ochronnych wobec par i gazów o róz¬ nym charakterze chemicznym.Istota wynalazku polega na tym, ze znana we¬ glowa mase sorpcyjna nasycona solami miedzi tak, aby zawartosc miedzi w masie wynosila 5— 7% wagowych i solami chromu tak, aby zawartosc chromu w masie wynosila 1,8—2,2% wagowych, podgrzewa sie w srodowisku wodnym w tempera¬ turze 70 do 90°C. Proces prowadzi sie tak dlugo, az na skutek parowania zawartosc wody w masie zmniejszy sie do ilosci 5 do 10% wagowych.Modyfikowanie weglowej masy sorpcyjnej woda w temperaturze 70 do 90°C wplynelo na podwyz¬ szenie jej zdolnosci sorpcyjnych. Pozwolilo to na przedluzenie czasów ochronnego dzialania pochla¬ niaczy od 3 do 4 minut podczas sorpcji chloru i amoniaku oraz od 5 do 6 minut w przypadku sorpcji dwutlenku wegla i par organicznych, przy wysokich stezeniach do 2% objetosciowych.Przyklad. Do zbiornika metalowego o pojem¬ nosci 5 dcm*, w temperaturze otoczenia, wsypuje sie 3 kg weglowej masy sorpcyjnej. Mase te uprzednio nasycono solami miedzi tak, ze zawar¬ tosc miedzi w masie wynosila 5—7% wagowych i solami chromu, tak, ze zawartosc chromu w masie wynosila 1,8—2,2% wagowych. Wsypana ma¬ se sorpcyjna zalewa sie 300 ml destylowanej wo¬ dy. Nastepnie zbiornik zamyka sie przykrywka z otworem i podgrzewa w temperaturze 70—90°C. 10 15 20 25 30 35 Temperature odczytuje sie na termometrze labo¬ ratoryjnym, wmontowanym w pokrywke. Po okolo 2 godzinach zbiornik schladza sie do temperatury otoczenia i oznacza zawartosc wady w masie w procentach wagowych. Oznaczanie to przeprowa¬ dza sie jedna z ogólnie znanych metod. Jezeli za¬ wartosc wody w masie jest wyzsza od 10% wa¬ gowych, zbiornik nalezy ponownie podgrzac do temperatury 70—90°C i ogrzewac przez okres 15 minut; nastepnie schlodzic i oznaczyc zawartosc wody. Czynnosc te powtarzac az do zmniejszenia sie zawartosci wody w masie do 5—10% wago¬ wych.Tak przygotowana masa, wmontowana w od¬ powiednia konstrukcje, na przyklad ustnika lub pólmaski oddechowej chroni uzytkowników przed silnie toksycznymi gazami, w stezeniach docho¬ dzacych w atmosferze otaczajacej do 2% objetos¬ ciowych. Wzrost zawartosci wilgoci powyzej 5% powoduje rozszerzenie wlasnosci ochronnych wo¬ bec par i gazów o róznym charakterze chemicz¬ nym.Zastrzezenie patentowe Sposób otrzymywania weglowej masy sorpcyj¬ nej na wysokie stezenia gazów toksycznych, po¬ legajacy na nasycaniu weglowej masy sorpcyjnej solami miedzi i solami chromu tak, aby zawar¬ tosc miedzi w masie sorpcyjnej wynosila 5—7% wagowych, a chromu w ilosci 1,8—2,2% wago¬ wych, znamienny tym, ze otrzymana mase sorp¬ cyjna podgrzewa sie w srodowisku wodnym w temperaturze 70—90°C, az do zmniejszenia zawar¬ tosci wody w masie do ilosci 5—10% wagowych.PZGraf. Koszalin A-26 lltt A-4 Cena 100 zl PL