Przedmiotem wynalazku jest glowica do bada¬ nia tarcia i zuzycia, .znajdujaca zasltoisowanie zwlaszcza do badania par slizgowych z tworzyw sztucznych.Znana glowica maszyny do badania tarcia i zuzycia zawiera przedwiprobke w ksztalcie wal¬ ca obrotowego, usytuowanego w otworze tarczy, zawieszonej na koncu draga silownika górnego.Dó pobocznicy przeciwpróbki przylega próbka za¬ mocowana do dzwigni palikowej, jednym kon¬ cem zawieszonej obrotowo na osi osadzonej pod punktem zawieszenia tarczy.Drugi koniec dzwigni styika sie z jarzmem do¬ ciskowym, polaczonym z dragiem- silownika dol¬ nego, zamocowanego do tarczy. Moment tarcia w glowicy, pochodzacy od sil tarcia próbki i przeciwpróbki jesit równowazony tylko momen¬ tem pochodzacym od jednej sily reakcji, przy¬ lozonej w punkcie zawieszenia tarczy, przesu¬ nietym wzgledem osi oibrotu przeciwpróbki. Po¬ woduje to dodatkowe oibciazenie lufb odciazenie próbki w czasie pracy glowicy, a tym samy im blad w pomiarze wspólczynnika tarcia. (Janusz Jarecki, Michal Hebda, „Tarcie, smarowanie i zuzycie czesci maiszyn", WNT Wnwa 1069, s. 343, rys. 5. 36).Celem wynalazku jest wyeliimlinowanite wymie¬ nionej wady. ¦ ¦ .Istota wynalazku jest glowica do badania tar¬ cia i zuzycia, zawierajaca przeciwpróibke w kisatal- cie walca obrotowego, usytuowana w , otworze tarczy. Do obu stron tarczy, majacej ksztalt pier¬ scienia, sa zamocowane promieniowo silniki hy¬ drauliczne, przy czym kazdy silnik zamocowany zA jednej sitrony tarczy jest usyltuowany pomie¬ dzy dwoma sasiednimi silnikami zamocowanymi z drugieij strony tairozy.Ponadito do tarczy sa zamocowane równolegle do plaszczyzny poziomej, wystajace poza tarcze belki, pierwsza i druga, na których symetrycz¬ nie wzgledem plaszczyzny pionowej tairczy sa o- sadzone podpory kuliste, sprzezone z silomie- rzami palajkowymi, przy ozym kazdy siloimiecrz znajduje sie w odleglosci równej trzem promie¬ niom przBoiwipróbki. Na woiinym koncu pierw¬ szej belki jest osadizony przesuwnie obciaznik, sluzacy do statycznego zrównowazenia glowicy.W wolnych koncach tloków silników hydraulicz¬ nych sa wyfkomane gniazda osadcze próbek.Zaleta glowicy do badania tarcia i zuzycia, we¬ dlug wynalazku, jest duza pewnosc i laitwosc 25 przeprowadzania pomiarów oraz mozliwosc ob¬ ciazania próbek w .sposób ciagly od 0 do 500 kG, a ponadito duza niezawodnosc i trwalosc glowicy.Glowica do badania tarcia i zuzycia, wedlug wynalazku, jest przedstawiona schema/tycznie w 30 pnzyikladizie wykonania na rysuinlku. Glowlica za- 10 15 20 113 646113 646 3 Wiera przeoiwpróbke Iw ksztalcie walca obroto¬ wego, usytuowana w otworze tarczy 2.Do obu stron tairozy 2, majacej kszitalltt piers¬ cienia, sa zamocowane promieniowo silniki hy¬ draulicizne 3 i 4, po trzy z kazdej strony, przy czym kazdy silnik 3 zamocowany z jedniej stro¬ ny tairczy 2, jest usytuowany pomiedzy dwoma sasiednimi silnikami 4, zamoicowanymi z drugiej strony tarczy 2. Ponadto do tairozy 2 sa zamo¬ cowane równolegle do plaszczyzny poziomej, wy¬ dajace poiza tarcze 2 belki, pierwsza 5 i druga 6, na których symetrycznie wzigfledem plaiszczyz- ny pionowej tarczy 2 sa oisaidJzone podpory ku¬ liste 7, sprizezone z silomienzami palakowymi 8, przy czym kazdy silotmierg palakowy 8 znajduje sie w odleglosci równej trzem promienlioim prze- ciwpróbiki 1. Na woilnym koncu belki pierwlszej 5 jest osadzony przesuwnie obciaznik 9, sluzacy do statycznego zrównowazenia gflowicy. W wol¬ nych koncach tloków 10 silników hydtrauOilcznych 3 i 4 sa wykonane gniazda osadicze próbek 11.W ozaisie pracy glowicy do badamia tarcia i zu¬ zycia, wedlug wynalazku, sily tarcia na powierz- chniaoh slizgowych próbek 11 i przeciiwpróbki 1 tworza moment skrecajacy tarcia równowazony momentem oporu silomierzy pallakowych 8. Na podstawie wartosci sily docisku próbek 11 do przeciiwpróbki 1 oraz wartosci sil odczytanych na dynamoimeitradh siloimierzy palakowych 8 two¬ rzy sie równanie rówtoowagi momentów, z kto- 10 16 20 25 30 rego wyiiciza sie wartosc, wspólczynnika tarcia.Naitomiasit wartosc zuzycia sciernego próbek mlie- rzy sie mikrokatorem lulb metoda szltuciznych baz, mierzac za pomoca mikroskopu warsztatowego wairtosc cieciwy sztucznej baizy.Zaist rzezenie jp a, it.e n t o w e Glowica do badania tarcia i zuzycia, zawiera¬ jaca przecLwpróbke w ksztalcie walca obrotowe¬ go, usytuowana w otworze tardzy, znamienna tym, ze do obu stron tarczy (2), majacej ksztalt pierscienia, sa zamocowane promieniowo silniki hydrauliczne (3 i 4), pnzy ozym kazdy siilnilk. (3), zamocowany z jednej strony tairczy (2), jestt usu¬ wany pomiedzy dwoma sasiednimi silnikami (4), zamocowanymti z drugiej strony tairczy (2), a po¬ nadto do tarczy (2) sa zamocowane równolegle do plaszczyzny poziomej, wystajace poza tarcze belki, pierwisza (5) i druiga (6), na których sy¬ metrycznie wzgllejdem plaszczyzny pionowej tar¬ czy (2) sa osadzone podipory kuliislte (7), sprzezo¬ ne z silomierzami paia|kowytrriii (8), przy czym kaz¬ dy siloimierz (8) znajduje §ie w odlegllosci równej tnzem promieniom pnzeciwipróbkli (1), a na wol¬ nym koncu belki pierwfszej (5) jest osadzony przesuwnie Obciaznik (9), sluzacy do statycznego zrównowazenia glowicy, zas w wolnych koncach tloków (10) siUników hydraulicznych (3 i 4) sa •wykonane gniazda osadoze próbek (11).-DNA izaim. 35/82 Cena 45 zl PL