Przedmiotem wynalazku jest sposób wykonania teleskopowego poziomego przewiertu w gruncie umozliwiajacego odzyskanie traconych rur oslo¬ nowych.Poziome przewierty gruntu na róznej glebokosci maja zazwyczaj na celu przeprowadzenie na pew¬ nych odcinkach pod powierzchnia ziemi, rur oslo¬ nowych w których nastepnie przeprowadza sie ru¬ ry przewodowe, n.p. z kablami elektrycznymi albo przewody wodne i kolektory, srednica uzytych rur oslonowych uwarunkowana jest potrzebami dyktowanymi iloscia rur przewodowych i Ach sred¬ nica i zdarza sie, ze przekracza 2000 mm. Konie¬ cznosc przeprowadzenia poziomych przewiertów gruntu zachodza zazwyczaj w takich okolicznos¬ ciach kiedy zaistnieje potrzeba przeprowadzenia przewodów pod torami kolejowymi, drogami, uli¬ cami a nawet budynkami.Znana i stosowana dotychczas technika prze¬ prowadzania tych prac polegala na tym, ze na poczatku poziomego odcinka gruntu wybierano ziemie w celu utworzenia komory roboczej o od¬ powiedniej wielkosci i glebokosci i podobnie na koncu wyznaczonego odcinka odpowiedniej komo¬ ry kontrolnej.Pierwsza faza prac polegala na wprowadzeniu do gruntu z komory roboczej rury oslonowej o naj¬ wiekszej wyznaczonej srednicy i dokonanie jej przecisku na pozadanym poziomie w gruncie za pomoca odpowiednich pras hydraulicznych. Pra- 10 15 30 widlowosc utrzymujacego sie kierunku przecisku kontrolowana jest niwelatorem.Z uwagi na wzrastajacy opór gruntu pierwsza rura oslonowa o najwiekszej srednicy nie osiaga dlugosci calego odcinka a tylko jego czesc. Dla¬ tego w dalszym ciagu wprowadza sie do pierwszej rury oslonowej druga rure a zmniejszonej sred¬ nicy i zwiekszonej dlugosci i podobnie przeciska przez grunt az do osiagniecia dalszej czesci od¬ cinka gruntu a w razie potrzeby warunkowanej dlugoscia calej trasy wprowadza nastepne rury o stopniowo zmniejszajacej sie srednicy i zwiekszo¬ nej dlugosci az do osiagniecia punktu celowego, tj. komory kontrolnej. W ten sposób wszystkie rury po zakonczeniu przecisku ksztaltuja calosc w formie 'teleskopu skierowanego rura o naj¬ mniejszej srednicy w kierunku punktu docelowe¬ go i rura ta jest zasadnicza oslona dla wprowa¬ dzonych do niej wspólosiowo róznych rur prze¬ wodowych dla kabli, wody itp.Przy stosowaniu znanej metody poziomego prze¬ ciskania rur, rury oslonowe obejmujace srodko¬ wa rure przewodowa, byly tracone i pozostawaly w gruncie. Przestrzen miedzy poszczególnymi scia¬ nami rur a takze wnetrze srodkowej rury wypel¬ niano plynnym betonem po wprowadzeniu prze¬ wodów.Okolicznosc, ze zewnetrzne rury oslonowe obej¬ mujace centrycznie srodkowa rure pozostawaly 113 633113 633 w gruncie po zakonczeniu budowy, stanowila do¬ tkliwa strate materialowa.Majac na uwadze fakt, ze znane sposoby prze¬ prowadzania poziomego przewiertu pochlaniaja niewspólmierne ilosci rur oslonowych, wytyczono sobie cel unikniecia strat materialu droga zasto¬ sowania nowej metody dokonywania przecisku rur i budowy poziomych tuneli w gruncie.Wedlug wynalazku, budowa poziomego tunelu droga dokonanego przecisku rur w gruncie odby¬ wac sie winna w dwóch fazach. Pierwsza faza prac nie odbiega od sposobów cechujacych znane metody postepowania, natomiast druga faza obej¬ muje srodki techniezne znamionujace istote wy¬ nalazku. Zgodnie z. wynalazkiem po dokonaniu rirzeciskif wszystkich; rur poczawszy od i ury o naj¬ wiekszej, .srednicy i wspólosiowo dalszych rur o stopniowo zmniejszajacej sie srednicy, obciina sie od wewnatrz rure o najmniejszej srednicy po¬ zostawiajac we wnetrzu zakladke, korzystnie o dlu¬ gosci 1 m i odciety wiekszy odcinek rury usuwa sie z tunelu przez komore robocza usytuowana w gruncie.Podobnie postepuje sie z nastepnymi rurami o stopniowo zwiekszajacych sie srednicach i w re¬ zultacie tego uzyskuje sie tunel o przekroju te¬ leskopowym uksztaltowany z rur, których konce zachodza na siebie zakladkowe Do tak utworzo¬ nego tunelu wprowadza sie rury przewodowe tran¬ sportujace wode lub czynniki energetyczne jak pare albo kable elektryczne i nastepnie w znamy sposób uszczelnia i zalewa betonem.Sposób wedlug wynalazku daje powazne korzys¬ ci materialowe, poniewaz w odróznieniu od zna¬ nych metod odzyskuje sie powazna ilosc rur oslo¬ nowych, które dotychczas pozostawiano w grun¬ cie tworzac zupelnie niepotrzebnie kilka plaszczy ochronnych na dlugim odcinku kanalu przeloto¬ wego tunelu.Sposób wedlug wynalazku wyjasniono na zala¬ czonym rysunku i w przykladzie wykonania.Rysunek przedstawia w fig. 1 pierwsza faze wykonywania poziomego tunelu. Uwidoczniona sy¬ tuacja przedstawia jednoczesnie koncowy rezultat prac prowadzonych znanymi dotychczas sposoba¬ mi, które doprowadzaja tunel do takiej postaci, ze jego wieksza czesc przelotowa posiada zwielo¬ krotniona warstwe plaszczy ochronnych z rur oslo¬ nowych, dotychczas traconych na skutek pozosta¬ wienia w gruncie.Figura 2 rysunku uwidacznia druga' faze wyko¬ nania tunelu zgodnie z istota wynalazku. Jak wy¬ nika z fig. 1 rysunku trasa tunelu rozpoczyna sie od komory roboczej 1 a konczy w komorze kon¬ trolnej 2. Na poczatku przeciska sie w gruncie pierwsza rure oslonowa 3 o najwiekszej srednicy a nastepnie wspólosiowo druga rure 4 o zmniej¬ szonej srednicy i dalej trzecia rure 5 a w razie potrzeby warunkowanej dlugoscia trasy dalsze ru¬ ry o stopniowo zmniejszajacej sie srednicy. Ka¬ nal przelotowy utworzony z rury 5 stanowi oslone dla wielu przewodów kablowych lub przenosza¬ cych wode albo gaz, przy czym rury 3 i 4 pozo¬ staja w gruncie.Figura 2 rysunku uwidacznia stan robót po za¬ konczeniu drugiej fazy czynnosci w której rura o najmniejszej srednicy 5 zostala obcieta z pozo¬ stawieniem zakladu w rurze 4 i podobnie obcieta zostala rura druga 4 z pozostawieniem zakladu 5 w pierwszej rurze 3. W ten sposób kanal przelo¬ towy tunelu zmniejsza skokowo, poczawszy od ko¬ mory roboczej 1, swoja srednice w kierunku ko¬ mory kontrolnej 2. Istota wynalazku przedstawio¬ na zostala równiez w przykladzie wykonania. io Przyklad. Zadaniem objeto wykonanie^ tu¬ nelu poziomego w gruncie na glebokosci 5,8 m na trasie 65 m pod torami kolejowymi i ulica przy zastosowaniu przecisku rur oslonowych, które stanowic mialy ochrone dla rur przewodowych 15 kolektora o srednicy 800 mm, rur oslonowych o srednicy 200 mm dla kabli podziemnych oraz rur o srednicy 356 i 406 mm dla wodociagów.Dla budowy tunelu przeznaczono: 21 mb rury o srednicy 2020 mm 20 41 mb rury o srednicy 1820 mm 65 mb rury o srednicy 1620 mm Mniejsza dlugosc uzytych rur o srednicy prze¬ kraczajacej 1620 mm tlumaczy sie niemozliwoscia ich przecisniecia na dluzsza odleglosc z uwagi 25 na silny opór gruntu. Na wstepie zasadniczych prac przygotowano na poczatku wyznaczonej tra¬ sy komore robocza ze scianka oporowa dla silow¬ ników hydraulicznych oraz na koncu trasy ko¬ more kontrolna. 30 Przeciskanie rur rozpoczeto od rury o srednicy 2020 mm. Rure wprowadzono koncem do komory roboczej i za pomoca silownika wcisnieto w grunt kontrolujac poziom linii przecisku za pomoca ni- welatora. W dalszej kolejnosci w srodek posado- ss wionej w gruncie rury wprowadzono podobnie wspólosiowo dalsze rury o zmniejszajacej sie stop¬ niowo srednicy. W ten sposób calosc rur ulozona zostala w gruncie teleskopowo, przy czym ich po¬ czatki zbiegaly sie we wlocie w komorze roboczej. 40 Rura o najmniejszej srednicy stanowic moze ka¬ nal przelotowy tunelu, który dodatkowo na swej przewazajacej dlugosci mialby oslony w postaci rur o wiekszej srednicy. Wyciagniecie tych rur z gruntu bylo niemozliwe z uwagi na duzy opór 45 tarcia gruntu. Aby nie dopuscic do ich utraty zastosowano sposób wedlug wynalazku a miano¬ wicie odcieto od wewnatrz palnikami rure o sred¬ nicy 1620 mm pozostawiajac w gruncie jej odci¬ nek o dlugosci 25 m z zakladka 1 m pozostawio- 60 na w rurze o wiekszej srednicy.Odcieta czesc rury usunieto droga poprzez ko¬ more robocza. Podobnie uczyniono z nastepna ru¬ ra o srednicy 1820 mm pozostawiajac w gruncie jej odcinek o dlugosci 21 m z zakladka w rurze 55 o srednicy 2020 mm.Po usunieciu z gruntu odcinków rur odzyskano: 40 mb rury o srednicy 1620 mm 20 mb rury o srednicy 1820 mm Wybudowany tunel posiadal na wlocie srednice •0 2020 mm skokowo sie zmniejszajaca do 1620 mm przy wylocie. Po wprowadzeniu do niego prze¬ wodów kablowych i rur wodociagowych, calosc zabezpieczono i uszczelniono przez wtloczenie w wolne przestrzenie miedzyrurowe plynnego be¬ to tonu.113 633 Zastrzezenie patentowe Sposób wykonania teleskopowego poziomego przewiertu w gruncie, umozliwiajacego odzyska¬ nie traconych rur oslonowych, polegajacy na przy¬ gotowaniu komory roboczej i komory kontrolnej na poczatku i koncu wyznaczonej trasy tunelu oraz na dokonaniu przecisku rury i po osadze¬ niu jej w gruncie przecisniecie przez jej wnetrze wspólosiowo dalszych rur o stopniowo zmniejsza¬ jacej sie srednicy i zwiekszonej dlugosci a takze dowolne ich uszczelnienie, znamienny tym, ze po osiagnieciu pierwszej fazy wspólosiowego osadze- 6 nia wszystkich rur odcina sie od strony wew¬ netrznej rure (5) o najmniejszej srednicy pozo¬ stawiajac jej zakladke, korzystnie o dlugosci jed¬ nego metra, w rurze (4) o zwiekszonej srednicy i podobnie postepuje z nastepnymi rurami o naj¬ blizej zwiekszonej srednicy i kolejno usuwa sie te wewnetrzne odcinki rur poprzez komore robocza (1) tak aby utworzony tunel posiadal na calej trasie przelot o srednicy skokowo sie zmniejsza¬ jacej w jednym kierunku, przy czym poszczegól¬ ne odcinki rur oslonowych w gruncie polaczone zostaja ze soba na zakladki przez wsuniete na siebie konce. 1 J i 7T A^ Ficj.i.•V^ Fi0.2. PL