Przedmiotem wynalazku jest detektor ekstremów przebiegów napieciowych znajdujacy zastosowanie w zlozonych ukladach elektronicznych stosowanych zwlaszcza w metrologii i automatyce.Znany jest z polskiego opisu patentowego Nr 87 244 detektor napiecia szczytowego zbudowany na wzmac¬ niaczu operacyjnym, którego nieodwracajace wejscie jest polaczone poprzez rezystor ze zródlem napiecia wej¬ sciowego, a którego wyjscie przez wyjsciowy rezystor jest polaczone z baza tranzystora. Kolektor tranzystora jest przylaczony do zródla napiecia stalego. Emiter tego tranzystora jest polaczony równoczesnie: poprzez konden¬ sator z masa detektora, poprzez rezystor sprzezenia zwrotnego z odwracajacym wejsciem wzmacniacza i bez¬ posrednio z wyjsciowym zaciskiem detektora.Sygnal podlegajacy detekcji szczytowej, podawany na zacisk wejsciowy detektora, powoduje wysterowanie wzmacniacza, a tym samym wysterowanie obwodu bazy tranzystora i ladowanie kondensatora pradem emitera tranzystora.W warunkach, gdy wartosc napiecia na kondensatorze osiagnie wartosc napiecia na wejsciu detektora, nastepuje zlikwidowanie wysterowania wzmacniacza i zakonczenie ladowania kondensatora. Gdy w chwilach nastepnych wartosc napiecia wejsciowego przekroczy wartosc napiecia na kondensatorze, to bedzie sie on doladowywal, az do osiagniecia wartosci napiecia sygnalu wejsciowego, a gdy napiecie wejsciowe bedzie nizsze od napiecia na kondensatorze, kondensator bedzie sie rozladowywal na stala czasowa zalezna od pojemnosci kondensatora i rezystanqi wchodzacych w sklad obwodu rozladowania. Nastepny wzrost napiecia wejsciowego spowoduje kolejne ladowanie kondensatora.Przedstawiony detektor napiecia szczytowego wykrywa wartosc maksymalna sygnalu wejsciowego w przypadku jego dodatniej polaryzacji, albo jego wartosc minimalna, gdy sygnal ma polaryzacje ujemna, z tym ze nalezy wówczas zastosowac tranzystor o przeciwnym typie przewodnictwa, zasilany z ujemnego zródla napie¬ cia stalego.Ponadto detektor nie wykrywa nastepnych lokalnych wartosci maksymalnych sygnalu napieciowego wystepujacych w czasie rozladowania kondensatora o ile wartosci te sa mniejsze od wartosci napiecia na konden-2 113319 satorze w momencie wystapienia maksimum. Wynika to stad, ze wartosc stalej czasowej rozladowania jest niezmienna i zalezy wylacznie od parametrów RC obwodu rozladowania kondensatora.Czesciowa analiza badanego sygnalu napiecia wejsciowego znacznie ogranicza zastosowanie znanego detek¬ tora napiecia szczytowego.Istota detektora ekstremów przebiegów napieciowych polega na tym, ze jest on wyposazony na wejsciu w wzmacniacz operacyjny, którego nieodwracajace wejscie jest polaczone ze zródlem napiecia wejsciowego, a jego wyjscie jest polaczone bezposrednio z wspólnie polaczonymi bazami tranzystorów, których kolektory sa przylaczone do zródel napiecia stalego o przeciwnej polaryzacji, zas wspólnie polaczone emitery sa przylaczone poprzez rezystor i kondensator do masy ukladu. Do punktu wspólnego laczacego rezystor i kondensator jest dolaczone nieodwracajace wejscie ukladu porównujacego i petla ujemnego sprzezenia zwrotnego, która laczy ten punkt z wejsciem odwracajacym wzmacniacza operacyjnego, a wejscie odwracajace ukladu porównujacego jest polaczone z bazami tranzystorów.Zaleta detektora wedlug wynalazku jest wykrywanie ekstremów przebiegów napieciowych o wartosciach dodatnich i wartosciach ujemnych, dzieki zastosowaniu pary tranzystorów o przeciwnym typie przewodnictwa oraz mozliwosc wykrywania wszystkich kolejnych, lokalnych wartosci ekstremalnych przebiegu wejsciowego zjednoczesnym zapamietaniem ich wartosci przez okres czasu zalezny od czestotliwosci sygnalu wejsciowego na skutek plynnie zmieniajacej sie stalej czasowej obwodu ladowania kondensatora, zaleznej od szybkosci i kierun¬ ku zmian sygnalu wejsciowego.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, który przedstawia schemat ideowy detektora ekstremów przebiegów napieciowych.Do zacisku wejsciowego 1 detektora jest doprowadzony sygnal napieciowy o wartosciach zmieniajacych sie w funkcji czasu. Zacisk wejsciowy 1 jest polaczony bezposrednio z nieodwracajacym wejsciem 2 wzmacniacza operacyjnego 3. Wyjscie 4 wzmacniacza operacyjnego 3 jest polaczone bezposrednio z wspólnie polaczonymi bazami tranzystora 5 zasilanego z dodatniego zródla napiecia stalego 6 i tranzystora 7 zasilanego z ujemnego zródla napiecia stalego 8. Do wspólnie polaczonych emiterów tranzystorów 5, 7 jest dolaczony rezystor 9, którego drugi koniec jest polaczony: poprzez petle sprzezenia zwrotnego z odwracajacym wejsciem 10 wzmac¬ niacza operacyjnego 3, bezposrednio z nieodwracajacym wejsciem 11 ukladu porównujacego 12 i z jedna oklad¬ ka kondensatora 13, którego druga okladka jest polaczona z masa ukladu 14. Odwracajace wejscie 15 ukladu porównujacego 12 jest polaczone bezposrednio z bazami tranzystorów 5, 7. Sygnal wyjsciowy zbiera sie z wyjscia 16 ukladu porównujacego 12.Dzialanie detektora wedlug wynalazku jest nastepujace. Podlegajacy detekcji sygnal napieciowy o warto¬ sciach zmieniajacych sie w funkcji czasu jest doprowadzony do zacisku wejsciowego 1 wzmacniacza operacyjnego 3, powodujac jego wysterowanie i prace tranzystorów 5, 7.Kondensator 13 jest ladowany pradem emitera tranzystora 5 zasilanego z zródla dodatniego napiecia stalego lub pradem emitera tranzystora 7 zasilanego z zródla ujemnego napiecia stalego, w zaleznosci od kierun¬ ku zmian sygnalu wejsciowego, poprzez rezystor 9. Napiecie na kondensatorze 13 jest sygnalem ujemnego sprzezenia zwrotnego dla wzmacniacza operacyjnego 3, który jest podawany na jego wejscie odwracajace 10.Wzmacniacz operacyjny 3, z tranzystorami 5,7 oraz z rezystorem 9 tworza wtórnik napieciowy.Wzmacniacz operacyjny 3 wzmacnia róznice pomiedzy wejsciowym sygnalem napieciowym i napieciem, do którego naladuje sie kondensator 13, okreslajac w ten sposób stan swego wyjscia 4, przy czym dla zwiekszaja¬ cej sie wartosci sygnalu wejsciowego, napiecie na kondensatorze 13 jest nieco mniejsze od wartosci napiecia sygnalu wejsciowego, a dla zmniejszajacej sie wartosci sygnalu wejsciowego, napiecie na kondensatorze 13 jest nieco wieksze od wartosci napiecia sygnalu wejsciowego, co wynika z inercyjnego charakteru obwodu ladowania kondensatora 13. W momencie, gdy róznica bezwzgledna pomiedzy sygnalem napiecia wejsciowego i napieciem, do którego naladuje sie kondensator 13 staje sie równa zero, nastepuje skok napiecia na wyjsciu 4 wzmacniacza operacyjnego 3. Kierunek skoku napiecia jest zalezny od znaku pochodnej sygnalu napiecia wejsciowego w mo¬ mencie poprzedzajacym moment wystapienia ekstremum. Wartosc napiecia na kondensatorze 13 oraz wartosc napiecia na wyjsciu 4 wzmacniacza operacyjnego 3 jest porównywana poprzez uklad porównujacy 12, który skokiem dodatnim na swym wyjsciu 16 sygnalizuje wystapienie maksimum sygnalu napiecia wejsciowego, a sko¬ kiem ujemnym sygnalizuje wystapienie minimum sygnalu napieda wejsciowego. Wartosc ekstremalna wykrywa¬ na przez detektor jest pamietana przez kondensator 13 przez okres czasu zalezny od czestotliwosci sygnalu wejsciowego oraz od wlasciwosci wzmacniacza operacyjnego 3, od których równiez zalezy dokladnosc zatrzymy¬ wanych wartosci ekstremalnych.113319 3 Zastrzezenie patentowe Detektor ekstremów przebiegów napieciowych, wyposazony na wejsciu we wzmacniacz operacyjny, którego nieodwracajace wejscie jest polaczone ze zródlem napiecia wejsciowego, znamienny tym, ze wyjscie (4) wzmacniacza operacyjnego (3) jest polaczone bezposrednio z wspólnie polaczonymi bazami tranzy¬ storów (5), (7), których kolektory sa przylaczone do zródel napiecia stalego (6), (8) o przeciwnej polaryzacji, zas wspólnie polaczone emitery tranzystorów (5), (7) sa przylaczone poprzez rezystor (9) i kondensator (13) do masy ukladu (14), przy czym do punktu wspólnego kondensatora (13) i rezystora (9)jest dolaczone nieodwraca¬ jace wejscie (11) ukladu porównujacego (12) i petla ujemnego sprzezenia zwrotnego, która laczy ten punkt z wejsciem odwracajacym (10) wzmacniacza operacyjnego (3), a wejscie odwracajace (15) ukladu porównujacego (12) jest polaczone z bazami tranzystorów (5), (7). PL