Przedmiotem wynalazku jest sposób i urzadzenie do pomiarów podatnosci, bezwladnosci i opornosci ukladu oddechowego.Dotychczasowe sposoby pomiaru mechanicznych parametrów ukladu oddechowego, a w szczególnosci podatnosci (elastycznosci) wymagaly stosowania pletyzmografu lub balonika przelykowego. Pletyzmograf jest szczelna kabina, wewnatrz której umieszczony jest pacjent. Z zewnatrz do kabiny doprowadzona jest rura, umozliwiajaca oddech pacjentowi. Wylot tej rury zaopatrzony jest w przerywacz przeplywu powietrza. Pletyz¬ mograf wyposazony jest w zespól mierników cisnienia i przeplywu powietrza. Sposób pomiaru polega na wyko¬ naniu kilku cykli oddechowych przez pacjenta z jednoczesnym czestym przerywaniem przeplywu powietrza i rejestracji zmian cisnienia i przeplywu. Z otrzymanych zapisów mozna odczytac wielkosci umozliwiajace obli¬ czenie opornosci i podatnosci ukladu oddechowego. Inny z dotychczasowych sposobów wymagal zastosowania cienkiego balonika umocowanego na wylocie drenu wprowadzonego do przelyku oraz przetworników do pomia¬ ru przeplywu i cisnienia w jamie ustnej. Urzadzenie moze byc wyposazone w rejestrator lub elektroniczny uklad przeliczajacy. Przed pomiarem balonik nalezy umiescic w przelyku pacjenta. Pomiar polega na wykonaniu kilku cykli oddechowych przez paqenta i rejestracji otrzymanych zmian przeplywu i cisnienia w jamie ustnej i w przelyku. Urzadzenie wyposazone w uklad przeliczajacy bezposrednio pokazuje wynik pomiaru opornosci lub podatnosci. W przypadku stosowania rejestratora wyniki oblicza sie na podstawie wartosci odczytanych z uzys¬ kiwanych zapisów.Celem wynalazku jest miedzy innymi umozliwienie pomiaru dynamicznej wartosci parametrów, a po¬ nadto zmniejszenie koniecznosci wspólpracy z pacjentem.Cel ten zostal osiagniety przez opracowanie sposobu polegajacego na tym, ze dokonuje sie wielokrot¬ nie pomiaru modulu impedancji ukladu oddechowego przy róznych czestotliwosciach w jamie ustnej jako stosunek amplitudy cisnienia do amplitudy wymuszonego przeplywu i z otrzymanych par czestotliwosci — impedancja wyznacza sie na drodze obróbki matematycznej wartosci opornosci, podatnosci i bezwladnosci ukladu oddechowego.2 112 996 Urzadzenie sklada sie z glosnika przymocowanego do komory wyrównawczej, natomiast do tej komory przymocowana jest rura impedacyjna oraz staly opór przeplywu, a za nim ustnik. Glosnik przylaczony jest do wyjscia wzmacniacza mocy sterowanego z przestrajanego generatora napiecia sinusoidalnego, natomiast do wejscia przestrajanego generatora dolaczony jest przelacznik czestotliwosci. Opór przeplywu polaczony jest pneumatycznie z przetwornikiem cisnienia i róznicowym przetwornikiem cisnienia, natomiast za przetworni¬ kami znajduja sie czlony filtrujaco-wzmacniajace, do których przylaczone sa odpowiednio detektor amplitu¬ dy przeplywu i detektor amplitudy cisnienia, których wyjscia polaczone sa z ukladem dzielacym, który z kolei dolaczony jest do jednego z wejsc bloku obróbki matematycznej danych, natomiast do drugiego wejscia tego bloku doprowadzony jest sygnal z przelacznica czestotliwosci.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania pokazanym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat elektryczny ukladu pneumatycznego, a fig. 2 — schemat blokowy urzadzenia.Sposób pomiaru przy pomocy urzadzenia polega na tym, ze uklad przedstawiony na fig. 1 jest zasilany dwoma generatorami: wolnozmiennym o czestotliwosci F, wymuszajacym przeticg fizjologiczny oraz o cze¬ stotliwosci f okolo rzad wyzszej i rezystancji wewnetrznej RW, reprezentujacym wymuszone oscylacje cis¬ nienia podawane do ukladu oddechowego. Modul impedancji Z tego ukladu jest geometryczna suma sklado¬ wych R, 2Ilf L i 2ITfC. Zmierzyc go mozna w jamie ustnej jako stosunek amplitudy cisnienia do amplitudy wymuszonego przeplywu. Powtarzajac wielokrotnie pomiar przy róznych czestotliwosciach otrzymuje sie zbiór par czestotliwosc impedancji umozliwiajacy wyznaczenie wartosci R, L, C. Obróbka matematyczna moze polegac np. na analitycznym rozwiazywaniu ukladu równan nieliniowych lub przeprowadzaniu krzywej regresji przez zbiór punktów pomiarowych. Urzadzenie do pomiarów podatnosci, bezwladnosci i opornosci ukladu oddechowego wedlug wynalazku sklada sie z glosnika 4 przymocowanego do komory wyrównawczej 5. Do wylotów komory 5 przymocowana jest rura impedancyjna 6 oraz staly opór przeplywu 7, a za nim ustnik 8. Glosnik 4 przylaczony jest do wyjscia wzmacniacza mocy 3 sterowanego z przestrajanego generatora napiecia sinusoidalnego 2. Do wejscia przestrajania generatora 2 dolaczony jest przelacznik czestotliwosci 1. Opór prze- .plywu 7 polaczony jest pneumatycznie z przetwornikiem cisnienia 10 i róznicowym przetwornikiem cisnienia 9.Za przetwornikami 9 i 10 znajduja sie czlony filtrujaco-wzmacniajace 11 i 12 o dobranej w celu eliminacji skladowej stalej i zaklócen charakterystyce czestotliwosciowej. Za czlonami 11 i 12 przylaczone sa odpowied¬ nio detektor amplitudy przeplywu 13 i detektor amplitudy cisnienia 14.Dzialanie urzadzenia polega na generowaniu przez przelacznik 1 sygnalów powodujacych zmiane czesto¬ tliwosci generatora 2 sterujacego wzmacniacz mocy 3. Czestotliwosci te sa o okolo rzad wyzsze od czestotliwosci oddechu fizjologicznego. Sygnal ze wzmacniacza mocy 3 zasila glosnik 4 wytwarzajacy w komorze wyrównaw¬ czej 5 sinusoidalne zmienne cisnienie. Cisnienie to wymusza poprzez staly opór przeplywu 7 i ustnik 8 sinuso¬ idalnie zmienny przeplyw powietrza do ukladu oddechowego pacjenta. Oddech fizjologiczny pacjenta mozliwy jest poprzez rure impedancyjna 6, stanowiaca jednoczesnie duza impedancje dla zmian cisnienia o czestotliwosci wymuszanej przez glosnik 4. Przeplyw powietrza w ukladzie oddechowym pacjenta wywoluje proporcjonalne spadki cisnienia na stalym oporze przeplywu 7. Róznicowy sygnal cisnienia przetwarzanyjest na sygnal elektry¬ czny przez przetwornik 9, wzmacniany i filtrowany przez uklad 11 i poddawany detekcji szczytowej w detekto¬ rze 13. Sygnal cisnienia w jamie ustnej pacjenta poddawany jest analogicznej obróbce w blokach 10, 12 i 14.Wartosci szczytowe wymuszonego przeplywu i cisnienia doprowadzone sa do wejsc ukladu dzielacego 15, na którego wyjsciu pojawia sie wartosc modulu impedancji. Wartosci modulu impedancji oraz czestotliwosci, przy których je mierzono (dostarczane przez uklad 1), sa wielkosciami wejsciowymi dla bloku obróbki matematycz¬ nej, którego zadaniem jest zapamietywanie kolejno naplywajacych danych i po zakonczeniu pomiaru wykonania obliczen wedlug ustalonego alogarytmu. Na wyjsciu bloku obróbki matematycznej otrzymuje sie bezposrednio wartosci opornosci R, podatnosci C i bezwladnosci I ukladu oddechowego.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób pomiarów podatnosci, bezwladnosci i opornosci ukladu oddechowego, znamienny tym, ze dokonuje sie wielokrotnie pomiaru modulu impedancji ukladu oddechowego przy róznych czestotliwosciach w jamie ustnej jako stosunek amplitudy cisnienia do amplitudy wymuszonego przeplywu i z otrzymanych par czestotliwosci — impedancja, wyznacza sie na drodze obróbki matematycznej wartosci opornosci, podatnosci i bezwladnosci ukladu oddechowego. 2. Urzadzenie do pomiarów podatnosci,bezwladnosci i opornosci ukladu oddechowego, znamienne tym, ze sklada sie z glosnika (4) przymocowanego do komory wyrównawczej (5), natomiast do jej wylotów przymocowana jest impedancyjna rura (6) oraz staly opór przeplywu (7), a za nim ustnik (8), przy czym glos¬ nik (4) przylaczony jest do wyjscia wzmacniacza mocy (3) sterowanego z przestrajanego generatora (2) napiecia sinusoidalnego, natomiast do wejscia przestrajanego generatora (2) dolaczony jest przelacznik czestotliwosci112 996 3 U), przy czym opór przeplywu (7) polaczony jest pneumatycznie z przetwornikiem cisnienia (10) i róznicowym przetwornikiem cisnienia (9), natomiast za przetwornikami (10) i (9) znajduja sie czlony filtrujaco-wzmacniajace (11) i (12) do których przylaczone sa odpowiednio detektor amplitudy przeplywu i detektor amplitudy cisnie¬ nia, których wyjscia polaczone sa z ukladem dzielacym (15), który z kolei dolaczany jest do jednego z wejsc bloku obróbki matematycznej danych, natomiast do drugiego wejscia tego bloku doprowadzony jest sygnal z przelacznika czestotliwosci (1).PVNKT POHUM Rs 1412 996 <: u*Im* *d««*~m rlQ.2 Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 45 zl PL