Przedmiotem wynalazku jest przenosnik tasmo¬ wy, którego tasma transporterowa przewija sie przez co najmniej dwa bebny, z których jeden jest beibnem napedowym taismy a drugi bebnem zwrotnym wyposazonym w urzadzenie do napi¬ nania tasmy.Znany jest przenosnik tasmowy, którego mecha¬ nizm .napedowy sklada sie zwykle z silnika ele¬ ktrycznego polaczonego sprzeglem elastycznym z zamknieta przekladnia zebata przenoszaca mo¬ ment obrotowy na wal beibna za posrednictwem sprzegla przegubowego.Mozna stosowac równiez elektrobejbny. Naped przenosnika poprzez silnik elektryczny z prze¬ kladnia o zmiennym przelozeniu nie zapewnia re¬ gulacji ipredLkosci itaismy przy jej malym obciaze¬ niu nadawa, zas tasma bedaca w ciaglym ruchu ma duza liczbe przegiec w jednostce czasu, co niekorzystnie wplywa na jej trwalosc. Naped prze¬ nosnika z zastosowaniem elektrojbeJbna ma maljr zakres mocy ze wzgledu na koniecznosc chlodze¬ nia silnika.Znany jest inny przenosnik tasmowy, którego mechanizm napedowy skladajacy sie z silnika hy¬ drostatycznego i pompy jest ukladem wysokoci¬ snieniowym i ze wzgledu na male moce przeno¬ szone a duze straty ciepla ma ograniczony zasieg stosowania.Znany inny przenosnik tasmowy ma mechanizm napedowy wyposazony w sprzeglo hydrokinetyczne, które spelnia role regulatora predkosci tasmy w za¬ leznosci od jej obciazenia i stosowany jest do na¬ pedu przenosników malej mocy. Przy czym prze¬ nosnik ten ze wzgledów bezpieczenstwa pracy nie 5 znalazl szerszego zastosowania w pracach dolowych.Celem wyLialaiZiku jest przeinosndik tasmowy, które¬ go predkosc zmienia sie bezstopniewo w zaleznosci od obciazenia nadawa, przy czym predkosc tasmy przenosnika wzrasta przy zwiekszonej ilosci N na- 10 dawy a maleje gdy ilosc nadawy jest mniejsza.Istota wynalazku jest przenosnik tasmowy na- peiinsiiy iprzeiklaidmiia oieirina, która :to praeklaidiniie tworza napedowy beben tasmy przenosnika i na¬ pedowe kolo, przy czym napedowe kolo ma na ob- 15 wodzie elastyczny plaszcz wypelniony plynem.Wnetrze ipliaraczia paiacjzcme jieist z urzactoniiem ziasii- lajacym, za .pomnaca któiregio zmiieiniia s^e wypelniiemie plynem eliastyczUuafio plasizczia, 'a .przez 'to zmieinia -sie promien pary ciernej a zarazem jej przelozenie. 20 Przedmiot wynalazku uwidoczniono w przykla¬ dzie wykonania na rysunku którego fig. 1 przed¬ stawia beben napedowy przenosnika w przekroju osiowym z urzadzeniem zraszajacym, fig. 2 prze¬ krój tego bebna wzdluz linii A—A, fig. 3 przed- 25 stawia przekrój osiowy bebna napedowego osadzo¬ nego na rolkach z wewnetrznym kolem napedo¬ wym przekladni ciernej, fig. 4 przedstawia przekrój bebna napedowego z wewnetrznymi kolami nape¬ dowymi o róznej srednicy, fig. 5 przedstawia prze- 30 krój bebna napedowego o stozkowej powierzchni 112 719112 719 wewnetrznej, fig. 6 przedstawia tenze foejben na¬ pedzany parami ciernymi o dwustopniowym za¬ silaniu, fig. 7 przedstawia przesuwany beben na¬ pedowy z zewnetrznym kolem napedowym, a fig. 8 beben napedowy z zewnetrznym, przesuwnym ko¬ lem napedowym.Przenosnik tasmowy wedlug wynalazku ma be¬ ben napedowy 7 osadzony na wale napedowym 1, który przenosi moment obrotowy z silnika na be¬ ben poprzez co najmniej jedno kolo napedowe 2.Kolo napedowe 2 przymocowane do tarczy 8 osa¬ dzonej na wale 1 i beben napedowy 7 tworza pare ti<£rnCr -Kolo^napedowe 2 ma na obwodzie ela¬ styczny plaszcz 3 wypelniony plynem. Wnetrze plaszcza 3 polaczone jest z uirzadizeniem zaisiilaja- oym 10, za pomoca którego zmienia sie promien R pary ciernej a zarazem jej przelozenie. Miedzy plaszczem elastycznym 3 a urzadzeniem zasilaja¬ cym jest uklad sterujacy 11 wielkosc cisnienia w' plaszczu w zaleznosci od obciazenia tasmy m 9, polaczony z kolektorem cisnienia 6, i dalej z ka¬ nalem 4 przechodzacym przez wal 1. Wal 1 wyko¬ nany w postaci wydrazonej rury jednostronnie zamknietej od strony silnika. Drugi jej koniec jest uszczelniony w kolektorze cisnienia 6.Elastyczny plaszcz 3 kola napedowego 2 zasilany jest w sposób ciagly plynem o okreslonym cisnie¬ niu p, a tym samym w sposób ciagly regulowana jest predkosc tasmy 9 przenosnika w zaleznosci od jej obciazenia madawa.Kolo napedowe 2 sklada sie z zew. opony i wew. detki. Zmiana cisnienia plynu w elastycznym pla¬ szczu 3 pociaga za soba zmiane promienia R kola napedowego 2 pary ciernej, a tym samym zmienia sie predkosc obrotowa plaszcza 5 bebna napedo¬ wego 7 przy nie zmienionej predkosci obrotowej walu napedowego 1.Moment napedowy z walu 1 (przenoszony jest na plaszcz 5 bebna napedowego 7 przez co najmniej jedno kolo napedowe 2 pary ciernej, plaszcz 5 wraz z bebnem 7 obraca sie i wprawia w ruch tasme 9 transporutjaca urobek. Zwiekszenie wzgle¬ dnie zmniejszenie predkosci ruchu tasmy 9 regu¬ luje uklad sterujacy 11 w zaleznosci od aktualnych warunków pracy przenosnika.Jak pokazano na fig. 3 przenosnik tasmowy ma beben napedowy 7 osadzony na rolkach 13 zamo¬ cowanych do kadluba przenosnika i stykajacych sie z wewnetrzna powierzchnia tego bebna. Wal na którym osadzone sa kola napedowe 2 jest przesu¬ wany w plaszczyznie przenosnika i zaopatrzony w urzadzenie dociskowe 14 dla uzyskania pary cier¬ nej pomiedzy wewnetrzna powierzchnia plaszcza bejbna napedowego 7 i elastycznym plaszczem kola napedowego 2.Przenosnik tasmowy wedlug fig. 4 ma co naj¬ mniej dwie pary kól napedowych 2, przy czym poszczególne pary kól maja rózne srednice. We¬ wnetrzna para kól .jiapedowych 2 osadzona jest sztywno na wale 1, zas druga para zewnetrznych kól napedowych 2 osadzona jestT przesuwnie na tym samym wale.Elastyczny plaszcz 3 wewnetrznych kól napedo¬ wych 2 zasilany jest z urzadzenia zasilajacego po¬ przez kanal 4 przechodzacy jpnziez wial napedowy tego kola napedowego, zas elastyczny plaszcz 3 zewne¬ trznych kól napedowych 2 zasilany jest kanalem -4, z urzadzenia zasilajacego.Na fig. 5 przedstawiono przenosnik tasmowy, 5 którego kola napedowe 2 sa przesuwne wzdluz walu napedowego i stykaja sie powierzchnia ela¬ stycznego plaszcza z zewnetrzna powierzchnia plaszcza 5 bebna napedowego 7. Wewnetrzny plaszcz 5 ma co najmniej w czesci powierzchnie io stozkowe 16 od strony krawedzi bejbna napedo¬ wego 7.Przenosnik tasmowy wedlug fig. 6 ma na wale napedowym 1 osadzone kola napedowe 2', tworza¬ ce pare cierna z bebnem ciernym 15, z którym 15 ma polaczone wspólosiowo kola napedowe 2 two¬ rzace pare cierna z bebnem napedowym 7, Beben napedowy 7 osadzony jest luzno na kolach nape¬ dowych 2 i kolach ntapedloiwych 2', z bebniamii cier¬ nymi 15, zas wal napedowy 1, na którym osadzo- 20 ne sa kola napedowe 2 i 2* jest przesuwny w pla¬ szczyznie przenosnika. Kola napedowe 2' tworzace pare cierna z bebnem ciernym 15 maja odrebne zasilanie elastycznego plaszcza 3 od zasilania kól napedowych 2 tworzacych pare cierna z Ibejbnem 25 napedowym 7.Na fig. 7 i 8 przedstawiono przenosnik tasmo¬ wy, którego kolo napedowe 2 usytuowane na ze¬ wnatrz bebna napedowego 7 tworzy z jego ze¬ wnetrzna powierzchnia pare cierna. W pierwszym 30 wypadku beben napedowy 7 osadzony jest prze¬ suwnie w plaszczyznie przenosnika, a kolo nape¬ dowe 2 osadzone jest sztywnie na wlasnej osi.Takie osadzenie bebna pociaga za soba koniecznosc rozszerzenia ukladu o urzadzenie niwelujace wiel- 35 kosc napiecia w tasmie 9.W drugim wypadku beben napedowy 7 osadzo¬ ny jest sztywno a kolo napedowe 2 jest przesuwne w plaszczyznie przenosnika i zaopatrzone jest w urzadzenie dociskowe 14. Urzadzenie dociskowe 14 40 które stanowi sprezyna jednostronnie sztywno za¬ mocowana, ma za zadanie ograniczenie przesuwa¬ nia sie kola napedowego 2, w kierunku zmniej¬ szenia napiecia tasmy oraz warunkuje pare cier¬ na pomiedzy stykajacymi sie powierzchniami ze- 45 ,wnetrznymi bejbna 7 i kola 2.W przenosniku tasmowym wedlug wynalazku wykorzystano zasade proporcjonalnej zmiany cis¬ nienia zasilania p elastycznego plaszcza 3 do cia¬ glej bezstopniowej zmiany predkosci tasmy 9 prze- 50 nosnika w zaleznosci od ilosci nadawy na tasmie.Przenosnik wedlug wynalazku ma szereg zalet sposród których imailezy wymiiiantic skrócenie cziaisoi rozruchu przenosnika^ zmniejszenie oddzialywania sil dynamicznych w przypadku uruchomienia prze- 55 nosnika nadawa jak i plynne hamowanie silni¬ kiem przenosników pracujacych na upadach.Ponadto znacznie wydluza sie zywotnosc elemen¬ tów konstrukcyjnych przenosników, a w szczegól¬ nosci tasmy i krazników. 60 Zastrzezenia pat en t o w e 1. Przenosnik tasmowy, którego tasma transpor¬ towa przewija sie przez co najmniej dwa bebny, 65 z których jeden jesit bebnem napedowym tasmy,112 719 6 a drugi bebnem zwrotnym wyposazonym w urza¬ dzenie do napinania tasmy, znamienny tym, ze ma co- najmniej jedno napedowe kolo (2) tworzace pa¬ re cierna z powierzchnia bebna napedowego (7), przy czym kolo napedowe (2) ma na obwodzie szczeliny elastyczny plaszcz (3) wypelniony ply¬ nem. 2. Przenosnik tasmowy wedlug zastrz. 1, zna¬ mienny tym, ze ma co najmniej jedno kolo nape¬ dowe (2) tworzace pare cierna z wewnetrzna po¬ wierzchnia bejbna napedowego (7). 3. Przenosnik tasmowy wedlug zastrz. 1, zna¬ mienny tym, ze ma co najmniej jedno • kolo na¬ pedowe (2) tworzace pare cierna z zewnetrzna powierzchnia bebna napedowego (7). 4. Przenosnik tasmowy wedlug zastrz. 2, zna¬ mienny tym, ze wnetrze elastycznego plaszcza (3) kazdego kola napedowego (2) jest polaczone ka¬ nalem (4) przechodzacym przez wal (1) tego kola z urzadzeniem zasilajacym (10) plynem wnetrze plaszcza. 5. Przenosnik tasmowy wedlug zastrz. 4, zna¬ mienny tym, ze ma miedzy urzadzeniem zasilaja¬ cym (10) a elastycznym plaszczem ' (3) uklad (11) sterujacy wielkosc cisnienia w elastycznym plaszczu (3) w zaleznosci od ilosci nadawy na tasmie (9). 6. Przenosnik tasmowy wedlug zastrz. 5, zna¬ mienny tym, ze beben napedowy (7) jest osadzony na rolkach (13) umocowanych do kadluba przeno¬ snika i stykajacych sie z wewnetrzna powierzchnia tego bebna, a wal ,na którym osadzone sa kola napedowe (2) jest przesuwny na plaszczyznie prze¬ nosnika i zaopatrzony w urzadzenie dociskowe (14). 7. Przenosnik tasmowy wedlug zastrz. 6, zna¬ mienny tym, ze kolo napedowe (2) ma elastyczny plaszcz (3) skladajacy sie z zewnetrznej opony i wewnetrznej detki. 8. Przenosnik tasmowy wedlug zastrz. 3, zna¬ mienny tym, ze kolo napedowe (2) ma wnetrze elastycznego plaszcza (3) polaczone kanalem (4) przechodzacym przez wal (1) tego kola z urza¬ dzeniem (10) zasilajacym plynem wnetrze plasz¬ cza (3). 9. Przenosnik tasmowy wedlug zastrz. 8, zna¬ mienny tym, ze ma miedzy urzadzeniem zasila¬ jacym (10) a plaszczem elastycznym (3) uklad sterujacy wielkosc cisnienia w elastycznym plasz¬ czu (3) uklad sterujacy wielkosc cisnienia w ela¬ stycznym jplaisizicau (3) w zaleznosci od ilosci nada- wy na tasmie. 10. Przenosnik tasmowy wedlug zastrz. 9, zna- 5 mienny tym, ze ma beben napedowy (7) osadzony na rolkach (13) umocowanych do kadluba przeno¬ snika i stykajacych sie z wewnetrzna powierz¬ chnia tego bebna, a wal na którym osadzone sa kola napedowe (2) jest przesuwny w plaszczyznie io przenosnika i zaopatrzony w urzadzenie docisko¬ we (14)" 11. Przenosnik tasmowy wedlug zastrz. 4 albo 5 albo 6 albo 7, znamienny tym, ze ma napedowe kola (2) przesuwne wzdluz walu, a wewnetrzna 15 powierzchnia bebna napedowego (7) ma co najmniej w czesci powierzchnie stozkowe (16) od strony krawedzi bebna napedowego (7). 12. Przenosnik tasmowy wedlug zastrz. 4 albo 5 albo 6 albo 7, znamienny tym, ze ma co najmniej 20 dwie pary kól .napedowych (2), przy czym poszcze¬ gólne pary kól maja rózne srednice i sa przesu¬ wne wzdluz. 13. Przenosnik tasmowy wedlug zastrz. 4 albo 5 albo 6 albo 7, znamienny tym, ze na wale nape- 25 dowym (1) ma osadzone kola napedowe (2*) two¬ rzace pare cierna z bebnem ciernym (15), z któ¬ rym ma polaczone wspólosiowo kolo napedowe (2) tworzace pare cierna z bebnem napedowym (7), przy czym kola napedowe (2l) tworzace pare cier- 30 na z bebnem ciernym (15) maja odrebne zasilanie elastycznego plaszcza (3) od zasilania kól napedo¬ wych (2) tworzacych pare cierna z bebnem nape¬ dowym (7). 14. Przenosnik tasmowy wedlug zastrz. 8 albo 9 35 albo 10, znamienny tym, ze kolo napedowe (2) ma elastyczny plaszcz (3) skladajacy sie z zewnetrznej opony i wewnetrznej detki. 16. Przenosnik tasmowy wedlug zastrz. 8 albo 9 albo 10, znamienny tym, ze ma 'beben napedowy 40 (7) przesuwany w iplaisaczyzniLe przeiniosinlikia, a jego zewnetrzna powierzchnia styka sie z kolem nape¬ dowym (2) pary ciernej. 16. Przenosnik tasmowy wedlug zastrz. 8 albo 9 albo 10, znamienny tym, ze ma napedowe kolo (2) 45 przesuwne w plaszczyznie przenosnika i zaopatrzo¬ ne w urzadzenie dociskowe (14), które to kolo styka sie z zewnetrzna powierzchnia bebna nape¬ dowego (7) o stalej osi.112 719 B-B 17 2 9 5 8 3 IW M _a \ .^^^^^K,^HX^^V^.^^^^- I kr^-4 \K M Sl_ ¦» M 10 i\ HT2- flP Urzaczgnie zasilajace Uktad sterujacy rigj A-A % 2112 719 vvv w x w vvvvv^ t) O LUI tP ¦lAAyJyy^yyyyyyyWW^^^r' fy4fig. 5 fig. 6 fig. 7 L VL \L fig.8 JL /4 RSW Zakl. Graf. W^wa, Srebrna 16, z. 393-^1/0 — 105 + 20 egz.Cena 45 zt PL