Przedmiotem wynalazku jest sposób szczelinowania odwiertów.Szczelinowanie jest dokonywane za pomoca cisnienia gazów, które penetruja w zloze i zwiekszaja droznosc kanalów w strefie przyodwiertowej. Znane sa dwa spo¬ soby szczelinowania. W jednym z nich do generacji gazu uzywane sa porcelanowe komory wypelnione wewnatrz rulonem z cienkiej folii prochowej, zas w drugim stosuje sie gazogeneratory w obudowie metalowej, ajako paliwo sluza ladunki prochowe lub pirotechniczne. W pier¬ wszym z wymienionych sposobów gazogenerator ulega zniszczeniu po jednorazowym uzyciu, zas w drugim — metalowa komora moze bycponownie uzyta po wyjeciu z odwiertu i zaelaborowaniu paliwem.Wada sposobu z uzyciem gazogeneratorów porcelano¬ wych jest ograniczona glebokosc stosowania ze wzgledu na mala wytrzymalosc rury porcelanowej, zas wada spo¬ sobu z uzyciem gazogeneratorów metalowych jest ogra¬ niczona ilosc paliwa, a tym samym skutecznosc stosowania na wiekszych glebokosciach. Zwiekszenie ilosci paliwa przez wydluzenie tego generatora jest wprawdzie mozliwe, ale niebezpieczne ze wzgledu na nieregularne spalanie paliwa, co moze spowodowac roz¬ decie gazogeneratora w trakcie szczelinowania i jego zakleszczenie w odwiercie, co zamiast szczelinowania moze spowodowac rozdecie gazogeneratora w trakcie szczelinowania i jego zakleszczenie w odwiercie, co za¬ miast szczelinowania moze spowodowac zamkniecie istniejacych kanalów.Sposób szczelinowania wedlug wynalazku nie ma tych wad. Polega on na wprowadzeniu do odwiertu, a nastep¬ nie spaleniu specjalnie przygotowanego ladunku procho¬ wego w niehermetycznej obudowie np. w rurze blaszanej stanowiacej pojemnik do transportu ladunków na wyma¬ gana glebokosc.Ladunek zlozony jest z porowatych zapalaczy wyko¬ nanych z drobnoziarnistego prochu, zawierajacych glówki zapalcze oraz z ziarn paliwowych prochowych lub pirotechnicznych o dowolnie regulowanej dlugosci i gru¬ bosci warstwy palnej.Postepujac sposobem wedlug wynalazku uzyskuje sie rozplomienienie zapalaczy i gwaltowny wzrost cisnienia gazów w strefie, w której znajduje sie ladunek prochowy.Ciecz wypelniajaca odwiert pomiedzy zapalaczami zos¬ taje wycisnieta, co powoduje odsloniecie powierzchni spalania podstawowego ladunku prochowego. Ladunek ten ulega zapaleniu sie i dalszy proces spalania przebiega w utworzonej „poduszce" gazowej. W takiej sytuacji komore generatora cisnienia stanowi czesc odwiertu.W sposobie wedlug wynalazku uzyskuje sie wysokie cisnienie, zdolne do szczelinowania, bez pozostawiania w odwiercie czesci starych, co ma miejsce w przypadku stosowania gazogeneratora porcelanowego. Odpada tez operacja wyjmowania metalowej komory,jak przy szcze¬ linowaniu za pomoca gazogeneratora w obudowie metalowej.Przyklad I. Szczelinowanie przeprowadzono na glebokosci 1700 m. W tym celu wprowadzono do3 112 552 4 odwiertu rure blaszana zawierajaca ladunek prochu nitroglicerynowego zlozony z 11 zapalac/y o lacznym ciezarze 7,7 kG. Poszczególne zapalacze zostaly otrzy¬ mane przez sprasowanie plytek z prochu nitrogliceryno- wego 2X2X0.2 min pod cisnieniem 10 kG/cnr, ogrzanych do temperatury 80°C. Porowatosc zapalaczy wynosila 17% objetosci. Zapalacze zawieraly glówki zapalcze.Zaplon uzyskano na drodze elektrycznej. Odpalenie ladunku zostalo zasygnalizowane wyrzuceniem pluczki z odwiertu, cv dowodzi, ze w odwiercie powstaly gazy o wysokim cisnieniu. Po próbie szczelinowania wzrosla wydajnosc odwiertu.Przyklad II. Szczelinowanie przeprowadzono na glebokosci 2300 m. Do odwiertu wprowadzano umie¬ szczony w rurze blaszanej ladunek prochowy o.ksztalcie rury, na której koncach umieszczone byly zapalacze wymienione w przykladzie I. Laczny ciezar ladunku (zapalaczy i rury) wynosil 12,4 kG, Odpalenie ladunku spowodowalo wrzucenie pluczki z odwiertu, co dowodzi spalenia sie paliwa i powstania gazów o duzym cisnieniu.Przykladni. Wprowadzono ponownie do odwiertu wedlug wynalazku II ladunek prochowy zlozony na prze¬ mian z 3 zapalaczy i dwu rur. (zapalacze jak w przykla¬ dzie I; rury jak w przykladzie II). Laczny ciezar paliwa 24,10 kG. Odpalenie ladunku spowodowalo wyrzucenie pluczki w wiekszej ilosci w porównaniu z iloscia zaobser¬ wowana w przykladzie II. Wzrosla równiez wydajnosc odwiertu.Zastrzezenie patentowe Sposób szczelinowania odwiertów ropnych, gazowych i wodnych, znamienny tym, ze do odwiertu w prowadza sie w niehermetycznej oslonie i spala ladunek prochowy zlo¬ zony z zapalaczy wykonanych z drobnoziarnistego pro¬ chu, zawierajacych glówki zapalcze oraz z ziarn paliwowych prochowych lub pirotechnicznych o dowol¬ nie regulowanej dlugosci i grubosci warstwy palnej.Prac. Poligr. UP PRL. Naklad 120 + 18 egz.Cena 45 zl. PLThe subject of the invention is a method of fracturing wells. The fracturing is carried out by means of the pressure of gases that penetrate into the deposit and increase the permeability of channels in the zone near the well. Two methods of fracturing are known. In one of them, porcelain chambers filled with a roll of thin powder foil inside are used, while in the other one gas generators in a metal casing are used, and the fuel is used for powder or pyrotechnic charges. In the first of these methods, the gas generator is destroyed after a single use, while in the second - the metal chamber can be reused after removing from the borehole and adding fuel. The disadvantage of the method with the use of porcelain gas generators is limited depth of use due to the low strength of the porcelain pipe In fact, a disadvantage of the metal gasifier process is the limited amount of fuel, and hence the efficiency of use at greater depths. Increasing the amount of fuel by extending this generator is possible, but it is dangerous due to irregular combustion of the fuel, which may cause the breakdown of the gasifier during fracturing and its jamming in the wellbore, which, instead of fracturing, may cause the gas generator to rupture during fracturing and its jamming the wellbore, which instead of fracturing may close the existing channels. The method of fracturing according to the invention does not have these disadvantages. It consists in introducing into a borehole and then burning a specially prepared powder charge in a non-hermetic casing, e.g. in a sheet metal pipe which serves as a container for transporting cargo to the required depth. The charge is composed of porous lighters made of fine-grained powder, containing lighters and fuel grains of powder or pyrotechnics of freely adjustable length and thickness of the combustible layer. By following the method according to the invention, the igniters are melted and the pressure of gases in the zone where the powder charge is located rapidly increases. Liquid filling the borehole between the firestones. The ¬ is pressed out, exposing the combustion surface of the primary powder charge. This charge is ignited and the further combustion process takes place in the created gas "cushion". In this situation, the pressure generator chamber forms part of the borehole. In the method according to the invention, a high pressure, capable of fracturing, is obtained, without leaving old parts in the well, which occurs In the case of using a porcelain gas generator, the operation of removing the metal chamber is also omitted, as in the case of fracturing with a gas generator in a metal casing. Example I. The fracturing was carried out at a depth of 1700 m. For this purpose, a sheet metal pipe containing a charge of nitroglycerin powder was introduced into the well. Composed of 11 igniters with a total weight of 7.7 kg. The individual igniters were obtained by pressing plates of nitroglycerin powder 2X2X0.2 minutes at a pressure of 10 kg / cnr, heated to 80 ° C. The porosity of the lighters was 17%. The igniters contained igniter heads. The ignition was electrically ignited Losing the load was signaled by the ejection of the slurry from the borehole, cv proving that high pressure gases were produced in the borehole. The performance of the well increased after the fracturing test. Example II. The fracturing was carried out at a depth of 2300 m. A gunpowder charge in the shape of a tube was introduced into the borehole, at the ends of which were placed the lighters mentioned in example I. The total weight of the charge (lighters and pipes) was 12.4 kg, Ignition of the charge caused a borehole to be thrown, demonstrating the combustion of the fuel and the formation of high pressure gases. According to the invention II, a powder charge was reintroduced into the borehole, consisting alternately of 3 lighters and two pipes. (igniters as in example I; tubes as in example II). Total fuel weight 24.10 kg. Ignition of the charge resulted in a larger amount of flushing being ejected compared to the amount observed in Example II. The borehole efficiency also increased. powder or pyrotechnic fuel with freely adjustable length and thickness of the combustible layer. Polygr. UP PRL. Mintage 120 + 18 copies Price PLN 45. PL