Przedmiotem wynalazku jest uklad sekwencyjny do sterowania przelaczania swiatel grupy sygnalizacyjnej sygnalizacji ulicznej.Znane jest z opisu patentowego PRL nr 45 763 urzadzenie elektroniczne, które ma wspólny nadajnik impulsów czasowych zliczanych w liczniku binarnym polaczonym z rozdzielaczem, przy czym jego wyjscia sa polaczone z wejsciami wlaczania i wylaczania rejestrów grupowych przynaleznych do kazdej grupy sygnalizacyj¬ nej. Wada tego urzadzenia jest koniecznosc znacznej rozbudowy rejestrów grupowych przez przyporzadko¬ wanie elementów pamieciowych kazdej lampie poszcze¬ gólnego koloru w grupie sygnalizacyjnej. Urzadzenie to pozwala tylko na regulacje stalookresowa.Znanyjest inny uklad wedlug opisu patentowego RFN nr 1278 298, w którym podstawowym zespolem jestjed¬ nostka sterujaca grupa sygnalizacyjna realizujaca cykl przelaczania swiatel danej grupy sygnalizacyjnej. W ukladzie tym realizowanyjest jedyniejeden cykl swiatel: zielony — zólty — czerwony, natomiast czas trwania poszczególnych swiatel moze byc rózny i w kazdej chwili zmieniany przez nadrzedna jednostke sterujaca. Kazda jednostka grupy sygnalizacyjnej ma rejestry, w których wpisane sa dlugosci czasów trwania poszczególnych swiatel, realizowanych przez licznik, do którego kazdo¬ razowo przesyla sie zawartosc odpowiedniego rejestru i impulsy taktujace. Wymaga to uzycia znacznej liczby elementów pamieciowych przy jednym cyklu swiatel.Istota rozwiazania wedlug wynalazku polega na tym, ze wyjscie bramki AND-OR-NOT ukladu wejsciowego polaczone jest z licznikiem czasu, to jest z wejsciami R pierwszego i drugiego przerzutnika D oraz z wejsciem S trzeciego przerzutnika D i równoczesnie zjednym zwejsc 5 bramki NAND ukladu wyjsciowego. W liczniku czasu wyjscia Q drugiego i trzeciego przerzutnika D polaczone sa z wejsciami bramki NAND dekodera, zas wyjscie Q pierwszego przerzutnikaD polaczonejest zjednym wejs¬ ciem bramki AND-OR-NOT dekodera, równoczesnie 10 wyjscia Q drugiego i trzeciego przerzutnika D sa pola¬ czone poprzez klucz z drugim wejsciem bramki AND-OR-NOT dekodera. Wejscie ekspandujace bram¬ ki AND-OR-NOT ukladu wejsciowego poprzez tranzy¬ stor i szeregowy rezystor polaczone jest ze zwartymi ze 15 soba wejsciami drugiej bramki AND-OR-NOT deko¬ dera, która polaczona jest z przewodem sterujacym, na który podawany jest zewnetrzny sygnal ustawiajacy swiatlo czerwone, z tym samym przewodem sterujacym polaczone jest wejscie T przerzutnika D stanowiacego 20 komórke pamieci. Wyjscie bramki NAND dekodera polaczone jest z wyjsciem S przerzutnika D komórki pamieci, zas wyjscie bramki AND-OR-NOT dekodera polaczonejest zwyjsciem R tego samego przerzutnika D, natomiast jego wyjscie jest zarazem wyjsciem dla swiatel 25 czerwonych i polaczone jest z jednym z wejsc pierwszej bramki AND-OR-NOTukladu wejsciowego. Wyjscie Q przerzutnika D komórki pamieci polaczonejest zjednym z wejsc drugiej bramki AND-OR-NOT ukladu wejscio¬ wego i równoczesnie z jednym z wejsc bramki NAND ukladu wyjsciowego, przy czym wejscieT trzeciego prze-3 112160 4 rzutnika D w liczniku czasu polaczonejest z przewodem doprowadzajacym sygnal zegarowy, z którym równiez polaczone jest drugie wejscie bramki NAND poprzez klucz. Wyjscie bramki NAND ukladu wyjsciowego jest polaczone z drugim wejsciem bramki NAND i stanowi równoczesnie wyjscie dla swiatel zóltych.Uklad wedlug wynalazku umozliwia realizacje róz¬ nych cykli przelaczania swiatel dla róznych grup sygnali- ' zacyjnych przykladowo samochodowych, tramwajów oraz pieszych, bez dodatkowej rozbudowy. Cechuje go prostota budowy oraz minimalizacja liczby elementów, z których jest skonstruowany.Umozliwia zwlaszcza stoso¬ wanie w systemach wielopoziomowych sterowania ruchem ulicznym, gdyzzalaczanie dowolnej grupy sygna¬ lizacyjnej w dowolnym momencie czasowym wymaga uwzglednienia tylko momentu rozpoczecia cyklu przela¬ czania swiatel, który dalej juz odbywa sie samoczynnie w ukladzie wedlug wynalazku. Mozliwosc programowania dekodera zapewnia wymagany czas trwania sekwencji swiatel przelaczajacych grupy sygnalizacyjnej.Wynalazek w przykladowym wykonaniu uwido¬ czniono na rysunku, który przedstawia schemat ideowy.Uklad sklada sie z: ukladu wejsciowego 1 zbudowa¬ nego na bramce 2 AND—OR—NOT i bramce 3 NAND, licznika czasu 4 zbudowanego z przerzutników D 5,6,7, dekodera 8 stanów licznika zbudowanego na bramce 9 AND—OR—NOT i bramce 10 NAND oraz komórki pamieci stanów grupy sygnalizacyjnej stanowiacej prze- rzutnik Dli oraz ponadto ukladu wyjsciowego 12 zbu¬ dowanego na bramkach 13 i 14 NAND. Przerzutniki D 5, 6, 7 polaczone sa w uklad licznika binarnego. Wyjscie bramki 2 AND—OR—NOT ukladu wejsciowego 1 pola¬ czone jest z wejsciami R przerzutników D 5 i 6 oraz z wejsciem S przerzutnika D 7stanowiacych licznik czasu 4 oraz równoczesnie z jednym z wejsc bramki 14 NAND ukladu wyjsciowego 12. Wyjscia Q przerzutników D 6i 7 polaczone sa z wejsciami bramki 10 NAND dekodera 8, zas wyjscie Q przerzutnika D 5 polaczone jest z jednym wejsciem bramki 9 AND—OR—NOT, równoczesnie wyjscia Q przerzutników D 6 i 7 polaczone sa poprzez klucz 15z drugim wejsciem bramki 9AND—OR—NOT.Zwarte ze soba wejscia drugiej bramki 9 AND—OR— NOT polaczone sa poprzez rezystor 16 i tranzystor 17 z wejsciami ekspandujacymi bramki 2 AND—OR—NOT, równoczesnie ze zwartymi wejsciami bramki 9 AND— OR—NOT polaczony jest przewódsterujacy 18, na który podawany jest zewnetrzny sygnal ustawiajacy swiatlo czerwone, z tym samym przewodem sterujacym 18pola¬ czonejest wejscieTprzerzutnika D11. Wyjscie bramki 10 NAND dekodera 8 pouczonejest z wyjsciem Sprzerzut¬ nika D 11, zas wyjscie bramki 9 AND—OR—NOTdeko¬ dera polaczone jest z wyjsciem ,R tego samego przerzutnika D 11. Wyjscie Q przerzutnika D 11 jest wyjsciem dla sygnalu swiatel czerwonych, a zarazem polaczone jest z jednym z wejsc pierwszej bramki 2 AND—OR—NOT ukladu wejsciowego 1. Wyjscie prze¬ rzutnika D 11 polaczone jest z masa ukladu. Wyjscie Q przerzutnika D11 polaczonejest zjednym zwejscdrugiej bramki 2 AND—OR—NOT ukladu wejsciowego 1 i rów¬ noczesnie z jednym z wejsc bramki 13 NAND ukladu wyjsciowego 12, przy czym wyjscie tej bramki 13 NAND jest wyjsciem sygnalu swiatel zielonych G. Wejscie T przerzutnika D 7 polaczone jest z przewodem 19 dopro¬ wadzajacym sygnal zegarowy, z którym równiez pola- 5 czonejest drugie wejscie bramki 14NAND poprzez klucz 20. Wyjscie bramki 14 NAND ukladu wyjsciowego 12 jest polaczone z drugim wejsciem bramki 13 NAND i stanowi równoczesnie wyjscie sygnalu swiatel zóltych Y.W momencie rozpoczecia pracy ukladu naprzewodzie 10 18 pojawia sie wejsciowy sygnal ustawiajacy odpowiada¬ jacy „r logicznej, który powoduje pojawienie sie „0" logicznego na wyjsciach bramek AND—OR—NOT 2i 9.Dzieki temu przerzutnik D 11 ustawia sie w stanie odpo¬ wiadajacym swieceniu swiatla czerwonego, „0" na wyjs- 15 ciu Q przerzutnika D 11, a przerzutniki D 5,6 i 7 zostaja ustawione w stan poczatkowy, „0" logiczne na wyjsciach O przerzutników 5 i 6 oraz „lu logiczne na wyjsciu prze¬ rzutnika D 7. Nalezy rozpatrzyc teraz dwa przypadki.Jezeli po zdjeciu impulsu ustawiajacego, „0" logiczne na 20 przewodzie 18, na przewodzie 21 znajdujesie „0" logiczne to stan ukladu nie ulega zmianie. Natomiast gdy na prze¬ wodzie 21 znajduje sie „ T logiczne, co odpowiada wymu¬ szeniu swiatla zielonego, na wyjsciu bramki 3 NAND pojawia sie „(T logiczne, na wyjsciu bramki AND— 25 OR—NOT Ju logiczna. Licznik czasu 4 zaczyna wtedy zliczac impulsy taktujace, a na wyjsciu bramki 14NAND pojawia sie „0" logiczne co odpowiada swieceniu swiatla zóltego. Po odliczeniu dwóch sekund na wyjsciach Q przerzutników D 6 i 7 pojawia sie „T logiczne co spowo- 30 duje pojawienie sie JF logicznego na wyjsciu bramki 10 NAND, a w konsekwencji ustawienie przerzutnika D 11 w stan odpowiadajacy swieceniu swiatla zielonego, „0" logiczne na wyjsciu Q przerzutnika D 11 i„1" logiczna na wyjsciu Q przerzutnika D U. Powoduje to pojawienie sie 35 „0" logicznego na wyjsciu bramek 2 AND—OR—NOT oraz pojawienie sie „1" logicznej na wyjsciu bramki 14 NAND jak równiez pojawienie sie "O" logicznego na wyjsciu bramki 13 NAND, co odpowiada swieceniu swiatla zielonego. Uklad pozostaje w tym stanie tak 40 dlugo, jak dlugo na przewodzie 21 znajduje sie „1" logi¬ czna. W momencie gdy nastapi tam zmiana na „0" logi¬ czne na wyjsciu bramki 2 AND—OR—NOT pojawi sie „1" logiczna, a licznik czasu 4 zaczyna liczyc, natomiast na wyjsciu bramki 14 NAND pojawia sie „0" logiczne, co 45 odpowiada zapaleniu swiatla zóltego. Na wyjsciu bramki 13 NAND pojawiasie „1" logiczna,coodpowiada zgasze¬ niu swiatla zielonego. Jesli w kluczu 15 punkt PI pola¬ czony jest z punktem P3, to swiecenie swiatla zóltego trwa 4 sekundy.Jezelipunkt PIjestpolaczony zpunktem 50 P2 to swiatlo zólte swieci przez 5 sekund. Jesli punkt PI niejest polaczony z punktem P2ani zpunktem P3to po 3 sekundach pojawi sie „0" logiczne na wyjsciu bramek 9 AND—OR—NOT, co spowoduje ustawienie przerzut¬ nika D 11 w stan odpowiadajacy swieceniu swiatla czer- 55 wonego, co konczy proces przelaczania swiatel.W przypadku gdy uklad masterowacgrupa sygnaliza¬ cyjna samochodowa w kluczu 20 punktu P4 nie nalezy laczycz punktami P5 i PÓ. Dajeto nastepujaca sekwencje swiatel grupy: czerwone, czerwono-zólte, zielone, zólte, 6# czerwone. Gdy uklad ma sterowac grupa sygnalizacyjna5 112160 6 dla pieszych w kluczu 20 punkt P4 nalezy polaczyc z punktem Pó. Wówczas swiatlo zielone blokowane jest okresowo impulsami taktujacymi, co daje nastepujaca sekwencje swiatel przelaczajacych: czerwone, zielone, zielone migajace, czerwone. Zas polaczenie punktu P4 z 5 punktem PS w kluczu 20 daje nastepujaca sekwencje swiatel: czerwone-zielone-czerwone.Zastrzezenie patentowe Uklad sekwencyjnydo sterowania przelaczaniem swia- 10 tel grupy sygnalizacyjnej sygnalizacji ulicznej posiada¬ jacy uklad wejsciowy zbudowany z bramki NAND i bramki AND—OR—NOT, na który podawany jest syg¬ nal sterujacy wymuszajacy swiatlo czerwone lub zielone, licznik czasu zbudowany z trzech przerzutników typu 13 (D), dekoder stanów licznika zbudowany z bramki NAND i bramki AND—OR—NOT oraz komórke pamieci stanu grupy sygnalizacyjnej, która stanowi prze- rzutnik typu (D) i uklad wyjsciowy skladajacy sie z dwóch bramek NAND, znamienny tym, ze wyjscie bramki (2) 20 AND—OR—NOT ukladu wejsciowego polaczone jest z wyjsciami (R) przerzutników (D 5, 6) oraz wejsciem (S) przerzutnika (D 7) stanowiacych licznik czasu (4) oraz równoczesnie z jednym z wejsc bramki (14) NAND ukladu wyjsciowego (12), natomiast wyjscia (Q) prze- 25 rzutników (D 6i 7) polaczone sa z wejsciem bramki (10) NAND dekodera (8), zas wyjscie (Q) przerzutnika (D 5) polaczone jest z jednym wejsciem bramki (9) AND— OR—NOT dekodera (8), równoczesnie wyjscia (Q) prze¬ rzutników (D 6 i 7) sa polaczone poprzez klucz (15) z 30 drugim wejsciem bramki (9) AND—OR—NOT deko¬ dera (8), zas wejscie ekspandujace bramki (2) AND— OR—NOT ukladu wejsciowego (1) poprzez rezystor (16) i tranzystor (17) polaczonejest ze zwartymi ze soba wejs¬ ciami drugiej bramki (9) AND—OR—NOT dekodera (8), która polaczonajestzprzewodem sterujacym (18), na który podawany jest zewnetrzny sygnal ustawiajacy swiatlo czerwone, równoczesnie z tym samym przewo¬ dem sterujacymf8) polaczone jest wejscie (T) przerzut¬ nika (D 11) komórki pamieci, a wyjscie bramki (10) NAND dekodera (8) polaczone jest z wyjsciem ( S) prze¬ rzutnika (D 11), zas wyjscie bramki (9) AND—OR— NOT dekodera (8) polaczone jest z wyjsciem (R) tego samego przerzutnika (D 11), natomiast wyjscie (Q) prze¬ rzutnika (D11) jest wyjsciem dla sygnalu swiatel czerwo¬ nych (R) a zarazem polaczone jest z jednym z wejsc pierwszej bramki ( 2) AND—OR—NOT ukladu wejscio¬ wego (1), zas wyjscie (Q) przerzutnika (D 11) polaczone jest z jednym z wejsc drugiej bramki (2) AND—OR— NOT ukladu wejsciowego (1) i równoczesnie z jednym z wejsc bramki (13) NAND ukladu wyjsciowego (12), przy czym wyjscie tej bramki (13) NAND jest wyjsciem syg¬ nalu swiatel zielonych (G), przy czym wejscie (T) prze¬ rzutnika (D 7) licznika czasu (4) polaczone jest z przewodem (19) doprowadzajacym sygnal zegarowy, z którym równiez polaczonejest drugie wejscie bramki (14) NAND poprzez klucz (20), natomiast wyjscie bramki (14) NAND ukladu wyjsciowego (12) jest polaczone z drugim wejsciem bramki (13) NAND i stanowi równo¬ czesnie wyjscie sygnalu swiatel zóltych (Y). fAM \ Pi ^ ^ ! \Il ilL \9. PL