Przedmiotem wynalazku jest konstrukcja pom¬ py odsrodkowej samozasysajacej.W znanych odsrodkowych pompach saonozasysa- jacych wykorzystuje sie w procesie zasysania prze plyw cieczy z komory tlocznej poprzez komora ssawna na wlot wirnika. W tym celu znane pom¬ py maja miedzy wymienionymi czesciami odpo¬ wiednie polaczenia. Niedogodnosc opisanych pomp polega na tym, ze w trakcie normalnej pracy, juz po (Zassaniu, nastepuje, wskutek znacznego prze¬ plywu cieczy z komory tlocznej do ssawnej, znacz¬ ne obnizenie ich sprawnosci, zmniejszenie ilosci przeplywajacej cieczy pogarsza zdolnosci samoza¬ sysania az do ich calkowitej utraty.Wynalazek ima na celu skonstruowanie pompy, która przy wysokiej zdolnosci samozasysania cha¬ rakteryzowalaby sie równoczesnie dobra sprawnos- sia w normalnej pracy.Wedlug wynalazku cel ten osiagnieto przez zao¬ patrzenie pompy w komore zawirnikowa utworzo¬ na miedzy sciana kierownicy a dlawnica. Komora zawirnikowa jest polaczona otworami z komora tloczna oraz ma pierscieniowy otwór w sciance od¬ dzielajacej ja od tylnej sciany wirnika. Wspomnia¬ ny pierscieniowy oitwór, o znacznym przeikroiu, jest usytuowany na srednicy mniejszej od srednicy ze¬ wnetrznej wirnika. Dalej pompa wedlug wynalazku ma otwory laczace komory ssawna ii tloczna o sred¬ nicach tak dobranych, iz przechodzi przez nie od 0,1 do 5% ogólnego natezenia przeplywu pompy. 10 15 20 25 30 Wreszcie wspomniana komora zawirnikowa ma otwory laczace ja z otworem dla walu.Dzieki opisanej konstrukcji w procesie zasysa¬ nia nastepuje równoczesnie przeplyw cieczy z ko¬ mory tlocznej poprzez komore zawirnikowa na tyl¬ na sciane wirnika i dalej do jego wylotu i kana¬ lów kierownicy oraz równoczesnie z komory tlocz¬ nej do ssawnej na wlot wirnika. Przy prawidlowym dobraniu przekrojów przeplywu i srednic otworów osiaga sie wysoka niezawodnosc dzialania pompy, krótki okres czasu samozasysania i wysoka próznie przy nieznacznych stratach na ogólnej sprawnosci w trakcie normalnej pracy po zassaniu.Wedlug dalszej korzystnej cechy wynalazku tylna sciana wirnika jest zaopatrzona w odrebne lopatki sluzace do zintensyfikowania przeplywu cieczy przez komore zawirnikowa.Pompa wedlug wynalazku moze znalezc zastoso¬ wanie w rolnictwie, budownictwie, okretownictwie i podobnych dziedzinach techniki, do przetlacza¬ nia cieczy czystych lub lekko izamieczyszczonych cialami stalymi.Wynalazek jest dokladniej objasniony na przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia pompe w przekroju wzdluz osi walu, a fig. 2 — ta sama pompe w przekroju promienio¬ wym.Jak pokazano na rysunku, pompa ma wirnik 1 osadzony na wale 2, korpus 3, kierownice 4 i dlaw- nice 5. W przedniej czesci korpusu 3 znajduje sie 112 010112 010 ssawna komora 6. Przestrzen zawarta miedzy obu¬ dowa zewnetrzina -korpusu 3a kierownica 4 stano¬ wi tloczna komore 7. Pomiedzy kierownica 4 a dlawnica 5 znajduje sie zawimikowa. komora 8.Korpus 3 jest wyposazony w dwa krócce — ssawny 9 i -tloczny 10. Ssawny króciec 9, usytuowany po¬ wyzej osi wirnika 1, laczy ssawna ikomore 6 z nie pokazanym na rysunku rurociagiem ssawnym. Tlo¬ czny króciec 10, usytuowany w górnej czesci kor¬ pusu 3, laczy tloczna komore 7 z nie pokazanym na rysunku rurociagiem tlocznym.Zawirnikowa komora 8 jest polaczona z prze¬ strzenia mieszczaca wiernik 1 za pomoca pierscie¬ niowego otworu 11. Otwór 11, o znacznym przekro¬ ju, jest usytuowany na srednicy mniejszej od sred¬ nicy zewnetrznej wirnika 1. R6wnoczesnie komora 8 za pomoca otworów 12 jest polaczona z tloczna komora 7. Komora 7 ze swej strony jest polaczo¬ na ze ssawna komora 6 za pomoca otworów 13 o srednicach tak dobranych, iz w czasie normal¬ nej pracy pompy przepuszczaja one 1,5% ogólnego natezenia przeplywu pompy. Wreszcie zawirniko¬ wa komora 8 jest polaczona za pomoca otworów 14 z otworem, w którym jest osadzony wal 2 pompy.Pompa wedlug wynalazku dziala w nastepujacy sposób. Przed uruchomieniem napelnia sie pompe ciecza do wysokosci ponad zewnetrzna srednice wirnika 1. Po uruchomieniu pompy wskutek dzia¬ lania wirnika 1 ciecz, znajdujaca sie w ssawnej ko¬ morze 6 i w wirniku 1, zostaje przetloczona do kanalów kierownicy 4 i do tlocznej komory 7.Wskutek dzialania ssawnego wirnika 1 tworzy sie mieszanina powietrza ze ssawnej komory 6 i cie¬ czy; mieszanina ta ze znaczna predkoscia, nie ze¬ zwalajaca na oddzielenie sie powietrza od cieczy, przeplywa poprzez kierownice 4 do tlocznej ko¬ mory 7. W komorze 7 mieszanina cieczy i powie¬ trza znacznie zmniejsza predkosc przeplywu, na skutek czego nastepuje oddzielenie powietrza od cieczy. Powietrze z tlocznej komory 7 przechodzi przez króciec 10 do rurociagu tlocznego, natomiast ciecz pozostaje w obiegu. Odbywa sie równoczesny przeplyw cieczy z tlocznej komory 7 poprzez otwo¬ ry 12, zawirnikowa komore 8, pierscieniowy otwór 11 na tylna sciane wirnika 1 i dalej do jego wy¬ lotu i kanalów kierownicy oraz z tlocznej komory 7 poprzez" otwory 13 i ssawna komore 6 na wlot wirnika 1. Przetlaczanie cieczy wplywajacej przez otwór 11 na tylna sciane wirnika odbywa sie przy wykorzystaniu tarcia tarczy wirnika o ciecz. Jed¬ nakze wedlug jednej z korzystnych cech wyna¬ lazku na tylnej scianie wirnika moga byc wykona¬ ne odrebne lopatki intensyfikujace wyzej opisany obieg cieczy.'Oiecz, która w niewielkich .ilosciach wyplywa z otworów 13 na wlot wirnika, zderza sie z jego lo¬ patkami, intensywnie tworzac mieszanine z po¬ wietrzem. Równoczesnie zas ciecz plynaca przez zwdrnikowa komore 8 porywa wplywajaca z wir¬ nika mieszanine powstala w komorze ssawnej, jak równiez wzmaga proces tworzenia sie tej miesza¬ niny przez uderzenie o lopatki wirnika i kierow¬ nicy. W ostatecznym efekcie nastepuje intensywne przenoszenie powietrza z komory ssawnej do tlocz¬ nej, co powoduje proces samozasysania. Proces ten trwa do chwili, gdy podcisnienie wytworzone w ru¬ rociagu ssawnym spowoduje zalanie ssawnej komo¬ ry 6 i nastepnie wypelnienie ciecza calej pompy. Od tego momentu pompa przechodzi na prace charakte¬ ryzujaca typowa pompe wirowa.Otwory 14 maja na celu uniemozliwienie zazsysa- nia powietrza zewnetrznego poprzez dlawiace. Do¬ prowadzaja one na wyjscie walu ciecz z zawirniko- wej komory 8, w której panuje cisnienie takie jak w tlocznej komorze 7.W opisanym przykladowym rozwiazaniu pomp} wedlug wynalazku osiaga sie zdolnosc ssania 9 m. sl. w. Czas zassania wynosi okolo 1,5 min., zas sprawnosc w normalnej pracy siega 56°/o.Zastrzezenia patentowe 1. Pompa odsrodkowa samozasysajaca zaopatrzo¬ na w polaczenie miedzy komorami tloczna i ssaw¬ na, znamienna tym, ze ma zawirnikowa komore (8), utworzona miedzy tylna sciana kierownicy (4) a dlawnica (5), zaopatrzona w otwory (12) laczace je z tloczna komora (7) oraz w pierscieniowy otwór (11) wykonany w sciance oddzielajacej ja od tyl¬ nej sciany wirnika (1), zas otwory (13) laczace tlo¬ czona komore (7) ze ssawna komora (6) maja la¬ czny przekrój dla przeplywu cieczy w ilosci od 0,1 do 5e/o ogólnego natezenia przeplywu pompy. 2. Pompa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze pierscieniowy otwór (11) jest usytuowany na sred¬ nicy mniejszej od srednicy zewnetrznej wirni¬ ka (1). 3. Pompa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze wirnik (1) ma na tylnej iscianie odrebne lopatki. 4. Pompa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze zawirnikowa komora (8) jest zaopatrzona w otwo¬ ry (14) laczace ja z otworem walu (2). 10 15 20 25 30 35 40 45112 010 PL