Przedmiotem wynalazku jest uklad omomierza elektronicznego.Stan techniki. Znany jest z podrecznika „Podsta¬ wy miernictwa elektrycznego dla elektroników" czesc I PWN 1969 str. 239—240, uklad omomierza elektronicznego w sklad którego wchodza szerego¬ wo .polaczone rezystor badany i rezystor wzorcowy, które polaczone sa z zródlem napiecia zasilajacego.Równolegle do rezystora wzorcowego wlaczony jest wskaznik magnetoelektryczny, który wyskalowany jest wskaznik rezystancji mierzonej. Jednakze za¬ kres mierzonych rezystancji ograniczony jest rezy¬ stancja wejsciowa wskaznika. Podzialka takiego omomierza jest odwrócona i zawiera sie w grani¬ cach od 0 do nieskonczonosci.Duza rezystancja wejsciowa woltomierza uzyski¬ wana jest przez zalaczenie liniowego wzmacniacza elektronicznego miedzy rezystorem wzorcowym a wskaznikiem.Wykres wzglednych bledów pomiaru omomierzy w funkcja dlugosci podzialki przedstawia krzywa tzw. „siokllawa" o wartosciach bledów pomiaru ros¬ nacych do nieskonczonosci na obu krancach podzial¬ ki.Wada takiego ukladu jest to, ze ze wzgledu na podzialke w zakresie od 0 do nieskonczonosci, po¬ dzialka taka jest zageszczona, zas odczyt na brze¬ gach podzialki obarczony jest znacznymi bledami.Znany jest równiez z polskiego opisu patentowe¬ go nr 70 943 uklad polaczen omomierza z liniowa 20 25 skala miernika wychylowego w liniowy róznicowy wzmacniacz operacyjny, którego wyjscie jest pola¬ czone z punktem o potencjale zerowym oraz z pier¬ wszym zaciskiem wejsciowym i przez szeregowy re¬ zystor z pierwsrzym zaciskiem miernika wychylo¬ wego. Wejscie wzmacniacza o wzmocnieniu dodat¬ nim jest polaczone z drugim zaciskiem wejsciowym i poprzez rezystor wzorcowy z dodatnim biegunem zródla napiecia wizorcowego. Natomiast wejscie wzmacniacza o wzmocnieniu ujemnym jest polaczo¬ ne z koncówka zbiorcza potencjometru, przy czym drugi zacisk jest polaczony z pierwsza koncówka potencjometru oraz z ujemnym biegunem zródla napiecia wzorcowego i z ujemnym biegunem pier¬ wszego zródla zasilania oraz z dodatnim biegunem drugiego zródla zasilania. Dodatni biegun pierwsze¬ go zródla zasilania jest polaczony z druga konców¬ ka .potencjometru i z obwodem dodatniego wzmoc¬ nienia wzmacniacza, zas ujemny biegun drugiego zródla napiecia zasilania jest polaczony z obwodem ujemnego wzmocnienia wzmacniacza.Liniowa podzialka omomierza uzyskana jest wsku¬ tek zastosowanych sprzezen zwrotnych.Wada tego ukladu jest koniecznosc stosowania co najmniej dwóch ogniw zasilajacych.Istota wynalazku. Zgodnie z wynalazkiem równo¬ legle do wzorcowego rezystora dzielnika napiecia wlaczony jest wzmacniacz o charakterystyce progo¬ wej pradowo-napieciowej. Wzmacniacz ten stanowi nieliniowe zródlo pradowe sterowane napieciowo o 111 994111 994 3 charakterystyce pradowo-napieciowej zlozonej z dwóch odcinków ulozonych tak, ze dla napiecia wejsciowego mniejszego od przyjetej wartosci na¬ piecia progowego prad wyjsciowy jest równy zeru, a powyzej tego napiecia progowego prad wyjsciowy rosnie wraz ze wzrostem napiecia wejsciowego.Korzystne skutki techniczne wynalazku. Uklad wedlug wynalazku dzieki zastosowaniu wzmacnia¬ cza o charakterystyce progowej, umozliwia uzyska¬ nie ograniczonego do wybranej wartosci zakresu pomiarowego, a tym samym przy stalej dlugosci po¬ dzialki rozciagniecie podzialki miernika, przez co uzyskano podzialke zblizona do liniowej, co znacz¬ nie zwieksza dokladnosc pomiaru.Objasnienie rysunku. Przedmiot wynalazku jest# uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysun¬ ku, który na fig. 1 przedstawia schemat blokowo- -funkcjonalny omomierza elektronicznego, zas fig. 2 charakterystyke progowa wzmocnienia wzmacnia¬ cza elektronicznego, który jest nieliniowym zródlem pradowym sterowanym napieciowo, natomiast fig. 3 zestawiona charakterystyka progowa pradowo-na- pieciowa wzmacniacza z charakterystyka zaleznosci napiecia wejsciowego do wzglednej wartosci rezy¬ stancji mierzonej.Przyklad wykonania. Jak uwidoczniono na fiig. 1 rysunku, omomierz elektroniczny zawiera zródlo 1 napiecia stalego do zacisków którego jest wlaczony dzielnik napiecia zlozony z szeregowo polaczonego rezystora mierzonego 2 i rezystora wzorcowego 3.Równolegle do rezystora wzorcowego 3 wlaczony jest wzmacniacz 4 o charakterystyce progowej wzmocnienia, który stanowi nieliniowe zródlo pra¬ dowe sterowane napieciowo, w którego obwodzie wyjsciowym jest miernik 5 pradu stalego.' Wejscie wzmacniacza 4 stanowi zlacze baza-emi¬ ter tranzystora T, którego emiter polaczony jest z dioda DZ Zenera i rezystorem R.Obwód wyjsciowy wzmacniacza 4 stanowi kolek¬ tor tTanlzytstora T i dodatni.zacisk zródla 1 napie¬ cia stalego., W uwidocznionej na fig. 2 rysunku, ckarajtteryisty¬ ka., praclowoHnapieciowa zlozona jest z dwóch od¬ cinków uzlozonych w ten sposób, ze dla napiec wej¬ sciowych Uwej mniejszych od przyjetej wartosci progowej Uprog prad wyjsciowy..Iwyj jest równy zeru, a powyzej tego napiecia progowego prad Iwyj wyjsciowy rosnie wraz ze wzrostem napiecia Uwej wejsciowego* .; : ? Jak uwidoczniono na-fig. 3 rysunku skojarzono zesoiba dwie charakterystyki, to jest charafcterysty¬ ke napiecia Uwej wejsciowego wzmacniacza 4 w Rx Rw zaleznosci ód wartosci wzglednej rezystancji maerzonej* gdzie — rezystancja Wzorcowa, z: charakterystyka progo¬ wa Wzmacniacza 4 bedacej zaleznoscia pradu Iwyj wyjsciowego od napiecia Uwej Wejsciowego, okres¬ laj 4 potizialke. omomierza elektronicznego zblizona dor liniowej podzialki. Przy wartosci rezystancji mierzonej Rx=0 napiecie Uwej wejsciowe wzmac¬ niacza osiaga wartosc napiecia zasilajacego ze zród¬ la 1, a prad wyjsciowy Iwyj przeplywajacy przez miernik 5 osiaga wartosc znamionowa In, dla któ¬ rej na podzialce oznaczono punkt Rx=0. Koncowy punkt podzialki odpowiada wartosci rezystancji Rx max, przy której napiecie Uwej zrównuje sie z s napieciem Uprog progowym, co odpowiada punkto¬ wi A na wykresie. Posrednie punkty podzialki wy¬ znaczone sa przez rzutowanie odpowiednich wartos¬ ci obu charakterystyk.Uklad dziala w sposób nizej opisany. Rezystor 10 mierzony 2 i rezystor wzorcowy 3 tworza dzielnik napiecia. Przy stabilnym napieciu zródla 1 zasila¬ jacego, napiecie wyjsciowe z dzielnika na rezysto¬ rze wzorcowym 3 jest okreslona funkcja rezystan¬ cji rezystora mierzonego 2. Napiecie to, przy war- 15 tosciach rezystancji mierzonych wiekszych od wy¬ branej wartosci krancowej zakresu pomiarowego jest mniejsze od napiecia Uprog progowego wzmac¬ niacza 4, wówczas miernik 5 pradu stalego wska¬ zuje wartosc zero pradu. 20 Zmiana mierzonych rezystancji od wartosci kran¬ cowej zakresu do zera powoduje zmiane napiecia wejsciowych wzmacniacza 4 od wartosci progowej do wartosci napiecia zródla 1 i jednoczesnie zmiane pradu w mierniku 5 pradu stalego od zera do war- 23 tosci znamionowej.Charakterystyka progowa pradowo-napieciowa wzmacniacza 4 uzyskiwana jest w wyniku napiecia UfiE zlacza baza-emiter tranzystora T oraz napie¬ cia UD diody Zenera, których suma stanowi na- 30 piecie Uprog wedlug zaleznosci: Uprog=UBE+UD Przy napieciu Uwej wejsciowym wzmacniacza 4 mniejszym od napiecia Uprog progowego prad ^ wyjsciowy Iwyj równy jest zero.Wzrost napiecia Uwej wejsciowego powyzej war¬ tosci Uprog powoduje pojawienie sie we wzmacnia¬ czu 4 pradu Iwyj wyjsciowego, którego wartosc za¬ lezy od napiecia Uwej wejsciowego, a tym samym 40 od rezystora 2 mierzonego.Podzialka miernika 5 pradu stalego opisana jest w jednostkach mierzonej rezystancji.Krancowa wartosc mierzonej rezystancji, przy której napiecie wejsciowe wzmacniacza 4 osiaga 45 wartosc progowa, jest regulowana przez dobór war¬ tosci napiecia zródla 1 zasilajacego, napiecia progo¬ wego wzmacniacza 4 i rezystora wzorcowego 3.Przy zastosowaniu kilku przelaczanych rezysto¬ rów wzorcowych 3 uzyskiwany jest omomierz 50 o wiekszej liczbie zakresów pomiarowych przy zwiekszonej dokladnosci pomiaru.Zastrzezenie patentowe 55 Uklad omomierza elektronicznego, zawierajacy dzielnik napiecia skladajacy sie z rezystora mierzo¬ nego i rezystora wzorcowego do którego równolegle wlaczony jest wzmacniacz elektroniczny z mierni- eo kiem pradu, znamienny tym, ze równolegle do wzorcowego rezystora (3) dzielnika napiecia wlaczo¬ ny jest wzmacniacz (4) o charakterystyce progowej pradowo-napieciowej, który - stanowi nieliniowe zródlo pradowe sterowane napieciowo o charakte- 65 rystyce pradowo-napieciowej zlozonej z dwóch-od-5 111 994 6 cinków ulozonych tak, ze dla napiecia (Uwej) wej¬ sciowego mniejiszego od przyjetej wartosci napiecia (Uprog) progowego, prad (Iwyj) wyjsciowy jest rów¬ ny zeru, a powyzej tego napiecia (Uprog) progowe¬ go prad (Iwyj) wyjsciowy rosnie wraz ze wzrostem napiecia (Uwej) wejsciowego. dJ wyj FIG. 1 Uprog ¦"Uwej FIG. 2111 994 Fig. 3 Bltk 1227/81 100 egz. A4 Cena 45 zl PL