Wynalazek niniejszy dotyczy nasrub- ków zamocowywujacych sie, zwlaszcza zabezpieczonych przed odkrecaniem sie.W odróznieniu od nasrubków nieodkreca- jacych sie, w których srodki, zabezpiecza¬ jace polaczenie srubowe przed odkreca¬ niem sie, sa umieszczane poza obrebem wlasciwego nasrubka, nasrubek wedlug wynalazku jest wykonany tak, iz po zamo¬ cowaniu nasrubka obluzowanie go z jakie¬ gokolwiek powodu jest niemozliwe.Przy zastosowaniu wynalazku niniej¬ szego do nasrubków, nasrubek moze po¬ siadac takiez ksztalty, takiez wymiary i takiz wyglad zewnetrzny, co i znane po¬ wszechnie nasrubki. Nasrubki te moga byc kwadratowe, szesciokatne, wieloboczne lub walcowe, wreszcie skrzydelkowe lub ja¬ kiekolwiek inne; nastepnie nasrubki te mo¬ ga posiadac dowolne wymiary i byc zao¬ patrzone w gwint dowolnego ksztaltu i kata zbieznosci lub wysokosci.Wynalazek moze byc zastosowany równiez i do innych przedmiotów, laczo¬ nych ze soba za posrednictwem gwintu, np. oprawek do lamp elektrycznych, korków do przewodów gazowych lub wodnych, czopów do beczek, zlacz czopowych i tym podobnych polaczen.Nasrubek nieodkrecajacy sie, sklada¬ jacy sie z nagwintowanego od wewnatrz rdzenia, przecietego w kierunku podluz¬ nym i posiadajacego stozkowa powierzch¬ nie zewnetrzna, oraz zewnetrznej oslony,posiadajacej stozkowa powierzchnie we- wnetrana, jest znamienny w mysl wyna¬ lazku' niniejszego przedewszystkiem tefii, ze rdzcn jest trwale polaczony z oslona zapomoca zatyczki lub tej podobnego na¬ rzadu lacznikowego.Inna ceche wynalazftu stanowi ta oko¬ licznosc, ze zatyczka, sprzegajaca rdzen z oslona, znajduje sie w miejscu, dzielacem rdzen na dwie niejednakowe czesci, z któ¬ rych mniejsza znajduje sie poza przecie¬ ciem rdzenia, w kierunku odwrottaym do biegu zwojów gwintu nasrubka.Opisane powyzej czesci, tworzace ca¬ losc, mianowicie rdzen i oslona, zostaja nakrecone na sworzen sruby lub inny pfzec&niot nagwintowany, tak, ze koniec oslony, posiadajacy otwór wewnetrzny o mniejszej srednicy, jest zwrócony ku przedmiotowi,, do którego nasrubek zosta¬ je docisniety.Podczas nakrecania nasrubka, usku¬ tecznianego zapomoca pokrecania oslony, stozkowa jego czesc wewnetrzna- przesuwa sie w kierunku podluznym, poniewaz jest zabezpieczona przed obracaniem sie Wzgle¬ dem czesci zewnetrznej, i stopniowo za¬ glebia sie w stozkowem wydrazeniu cze¬ sci zewnetrznej, w którem wreszcie zakle- sz£z& sie,' praczem gwint czesci we- wnetezn€jv dzieki jej sprezynowaniu wskutek przeGiiecia, dociska sie do gwintu sruby? lub tej? ptfdobnego przedmiotu na¬ gwintowanego*.Powyzsze sprzezenie gwintów zacho¬ dzi nietylko n& dolnej powierzchni zwo¬ jów gwintu,, jak to ma miejsce w nasrub- k&ob? zwyklych-, lecz* uskutecznia sie rów¬ niez i- na gdnfiej ich powierzchni, wobec czego Wszystkie powierzchnie zwojów, wspóldzialajacych ze soba, sa mocno doci¬ skane do siebie podczas tego sprzezenia.W razie umieszczenia zatyczki we¬ dlug wynalazki niniejszego rdzen bedzie sluzyc jako ham&lec w razie obmacania na- srubk-a w' kiesunkur jego obluzowania i be¬ dzie przeciwstawiac pewien opór temu od¬ krecaniu nasrubka.Na rysunku uwidoczniono, jedynie ty¬ tulem przykladu, zastosowanie wynalazku do* nasrubka, nakreconego na sworzen sruby.Fig. 1 jest przekrojem podluznym na¬ srubka, nakreconego na sworzen sruby, fig. 2 — jest widokiem zboku w mniejszej skali zatyczki lub tej podobnego narzadu, który trwale sprzega czesc zewnetrzna, czyli oslbne nasrubka, z cz%sbia wewnetrz¬ na, czyli rdzeniem, w ten sposób, iz oby¬ dwie te czesci moga wykonywac wzgledem siebie przesuw w kierunku osiowym, lecz w zadnym razie nie moga wzgledem siebie pokrecac sie, fig. 3 jest widokiem perspek¬ tywicznym, wykonanym w tejze skali, co i fig. 2, rdzenia nasrubka, przecietego w kie¬ runku podluznym, fig. 4 jest widokiem perspektywicznym, wykonanym w tejze skali, szesciokatnej oslony, wyposazonej w stozkowe wydrazenie, w którem miesci sie vd&en nttsrubka, fig. 5 jest widokiem konca sworznia sruby, zaopatrzonego w gwint, na który nakreca sie nasrubek, zlo¬ zony z czesci, uwidocznionych na fig. 2, 3 i 4, a fig 6—przekrojem wzdluz linji VII— VII fig. 5.Jak to wynika z rysunku, nasrubek, wykonany wedlug wynalazku niniejszego, sklada sie z dwóch czesci glównych* mia¬ nowicie: czesci wewnetrznej, czyli rdze¬ nia, oraz czesci zewnetrznej, czyli oslony 2, o szesciokatnym lub innym ksztalcie ze¬ wnetrznym.Rdzen, przewiercony i zaopatrzony od wewnatrz w gwint pozadanych ksztaltu i wysokosci, posiada stozkowa powiferzch- nie zewnetrzna o nieznacznej zbieznosci.Rdzen jest w miejscu 3 przeciety na calej swej wysokosci tak, iz krawedzie przecie¬ cia zblizaja sie przy wywieraniu nacisku na zewnetrzna powierzchnie rdzenia ku sobie, wskutek czego zmniejsza sie we¬ wnetrzna srednica rdzenia. Na zewnetrz* — 2 —tiym obwodzie rdzenia / w odpowiednio obranem miejscu znajduje sie zlobek 4, wykonany wzdluz jednej z linji tworza¬ cych powierzchni stozkowej; zlobek ten jest dopasowany do odpowiedniego zlobka 4', wycietego w oslonie 2, przyczem oby¬ dwa te zlobki tworza lacznie kanalik, w którym osadza sie zatyczke sprzegajaca 5 lub tej podobny narzad (fig. 1, 2). Za- tyczka sprzegajaca lub tej podobny na¬ rzad sluzy do zapewnienia obracania sie rdzenia 1 wraz z oslona 2 oraz umozliwia pewien przesuw osiowy rdzenia wzgledem oslony.Oslona 2, która jest zaopatrzona w stozkowy otwór wewnetrzny, dostosowa¬ ny do umieszczenia w nim rdzenia 1, po¬ siada zewnetrzne ksztalt i wielkosc na- srubka zwyklego i moze byc wskutek tego szesciokatna, jak to przedstawiono na ry¬ sunku. Oslona moze jednak posiadac do¬ wolny inny ksztalt.Srednice otworu stozkowego, wytoczo¬ nego w czesci zewnetrznej lub pierscieniu 2, oraz wymiary zewnetrznej powierzchni stozkowej rdzenia sa dobrane tak, ze po¬ miedzy dolna powierzchnia czolowa oslo¬ ny a dolna powierzchnia czolowa rdzenia wytwarza sie po umieszczeniu rdzenia w oslonie wolna przestrzen 6, wskutek cze¬ go jest umozliwione przesuwanie sie rdze¬ nia wzgledem oslony ku dolowi podczas nakrecania zespolu nasrubka na sworzen sruby. Jak to juz zaznaczono powyzej, o- bydwie czesci nasrubka tworza podczas nakrecania go na sworzen sruby niemal jednolity zespól, poniewaz czesci te sa sprzezone ze soba za posrednictwem za- tyczki lub tej podobnego narzadu 5, który umozliwia jednak wzgledne przesuwanie sie czesci 1 i 2 w kierunku podluznym.Zamocowywanie nasrubka moze byc u- skuteczniane w sposób zwykly zapomoca klucza, nakladanego na oslone nasrubka, nakrecanego na nagwintowany koniec 7 sworznia sruby.Dzieki temu, ze obydwie czesci nasrub¬ ka sa sprzezone ze soba zapomoca zatycz- ki 5, nasrubek moze byc nakrecany na sworzen sruby bez zbednego wysilku az do chwili, w której dolna powierzchnia czo¬ lowa 8 oslony 2 zetknie sie z zewnetrzna, czyli górna powierzchnia 9 podkladki lub przedmiotu laczonego (fig. 1). Od tej chwili rozpoczyna sie zamocowywanie na¬ srubka, poniewaz oslona 2 nie moze juz nasuwac sie wiecej wdól na sworzen sruby 7, lecz, dzieki temu, ze obydwie czesci na¬ srubka obracaja sie jako calosc, rdzen 1 dociska sie do gwintu sruby, przesuwajac sie ku dolowi w kierunku podluznym.Wskutek tego przesuwania sie we¬ wnetrzna czesc nasrubka zakleszcza sie stopniowo coraz mocniej w oslonie, przy¬ czem srednica rdzenia staje sie wskutek zwezania sie szczeliny 3 stopniowo coraz mniejsza i nasrubek zaciska sie stopnio¬ wo coraz mocniej na calej powierzchni gwintu, ochwytywanego przez nasrubek.Po zamocowaniu w sposób, opisany po¬ wyzej, nasrubek moze byc obluzowany je¬ dynie przy zastosowaniu znacznego wysil¬ ku, majacego na celu pokrecanie oslony 2 w kierunku odkrecania nasrubka, która to sila w zadnym wypadku nie moze wy¬ tworzyc sie wskutek wstrzasów lub tym podobnych zjawisk, poniewaz w razie od¬ krecania oslony rdzen dziala jako hamulec.Kat zbieznosci otworu zewnetrznej cze¬ sci oraz stozkowej powierzchni czesci we¬ wnetrznej okresla sie w dowolny sposób odpowiedni w zaleznosci od zastosowania wynalazku.Jak to zaznaczono juz powyzej, nasru¬ bek, opisany powyzej i przedstawiony na rysunku, stanowi tylko jeden z przykla¬ dów wykonania wynalazku. W ramach wy¬ nalazku niniejszego sa mozliwe liczne in¬ ne odmiany wykonania, podczas gdy zakres zastosowania wynalazku obejmuje wszel¬ kie polaczenia srubowe, w których wynala¬ zek ten moze byc stosowany. 3 PL