Przedmiotem wynalazku jest uklad multiwibratora do wydluzania impulsów -elektrycznych przeznaczony glów- -iiie do uzycia w szybkich systemach cyfrowych.Znane sa multiwibratory do wydluzania impulsów elektrycznych zbudowane w oparciu o tranzystory lub ^uklady scalone, których wspólna cecha jest wprowadza¬ nie czasu propagacji pomiedzy zboczem impulsu wej¬ sciowego, zapoczatkowujacym generacje wydluzonego im¬ pulsu i przjdnim zboczem wydluzonego impulsu. Dla wielu zastosowan, szczególnie w szybkich systemach cy¬ frowych zakresu nanosekundowego, wprowadzenie czasu propagacji jest wada znacznie komplikujaca projekto¬ wanie i konstrukcje.Znany jest równiez multiwibrator monostabilny do -wydluzania impulsów elektrycznych zbudowany w opar¬ ciu o bramki zrealizowane w technice scalonej ECL, nie wprowadzajacy czas propagacji. Jest to uklad w którym impulsy wejsciowe sa podawane na jedno z wejsc bramki typu LUN, której wyjscie jest polaczone z jednym z wejsc drugiej bramki typu LUN poprzez kondensator i dziel¬ nik napiecia ustawiajacy napiecie na tym wejsciu powy¬ zej napiecia progu logicznego. Wyjscie drugiej bramki jest polaczone ze zródlem sygnalu sterujacego i realizuje z ukladem wyjsciowym tego zródla funkcje logiczna ZWARTE LUB. W ukladzie tym narastajace zbocze impulsu wejsciowego powoduje zmiane poziomu logicz¬ nego na wyjsciu pierwszej bramki z wysokiego na niski.Skok napiecia zwiazany z ta zmiana przenosi sie poprzez kondensator na w jscie drugiej bramki powodujac na jej wyjsciu zmiane poziomu logicznego z niskiego na wy- 10 20 25 30 soki i zwiazane z tym podtrzymanie istniejacego juz po¬ ziomu wysokiego wynikajacego z obecnosci impulsu wej¬ sciowego. Stan wysoki na wyjsciu drugiej bramki be¬ dacym wyjsciem ukladu jest podtrzymywany przez okres czasu wprost proporcjonalny do stalej czasu okreslonej wartoscia pojemnosci kondensatora i rezystancji zas¬ tepczej dzielnika napiecia.Wada ukladu sa duze znieksztalcenia wydluzonego impulsu, znacznie ograniczajace jego zastosowanie w praktyce, szczególnie w ukladach wyjsciowych syste¬ mów cyfrowych. Znieksztalcenia impulsu polegaja na znacznym wglebieniu na wierzcholku impulsu docho¬ dzacym do 40% amplitudy, wystepujacym w momencie zaniku impulsu sterujacego, oraz na kilkukrotnym prze¬ dluzeniu czasu opadania impulsu w stosunku do czasu narastania.Celem wynalazku jest umozliwienie wydluzania im¬ pulsów elektrycznych bez wprowadzania czasu propa¬ gacji przy równoczesnym dobrym ksztalcie wydluzonych impulsów i duzej stromosci obydwu zboczy.Cel ten zostal osiagniety przez zbudowanie ukladu mul¬ tiwibratora monostabilnego utworzonego z bramek ty¬ pu LUN zrealizowanych w technice ECL oraz biernych elementów dyskretnych, w którym impulsy wejsciowe sa podawane przez kondensator na jedno z wejsc bram¬ ki typu LUN, dolaczone do dzielnika napiecia ustawia¬ jacego napiecie tego wejscia nizsze od napiecia jej progu logicznego, a wyjscie tej bramki obciazone rezystorem jest polaczone z wejsciami dwóch bramek typu LUN, przy czym wyjscia tych bramek obciazone rezystorem, 111 9003 sa polaczone ze zródlem sygnalu sterujacego i realizuja z ukladem wyjsciowym tego zródla funkcje logiczna 1ZmARTE-LUB.Zaleta ukladu multiwibratora monostabilnego we¬ dlug wynalazku jest mozliwosc uzyskania wydluzonych !impulsów o plaskim wierzcholku i duzej stromosci oby¬ dwu zboczy bez wprowadzenia czasu propagacji. Moz¬ liwosc ta znacznie ulatwia i upraszcza projektowanie i konstrukcje systemów cyfrowych zakresu nanosekundo- wego w oparciu o najszybsze cyfrowe uklady scalone wy¬ konane w technice ECL, takich jak generatory opóznien nanosekundowych, mierniki subnanosekundowych od¬ stepów czasu lub czestosciomierze — czasomierze. Uklad moze byc równiez wykorzystany jako wyjsciowy uklad formujacy w generatorach impulsowych.Wynalazek zostanie blizej omówiony w oparciu o ry¬ sunek — na którym przedstawiono ideowy schemat po¬ laczen przykladu wykonania ukladu.Uklad wedlug wynalazku jest utworzony z bramek typu LUN zrealizowanych w technice ECL, kondensa¬ tora i rezystorów polaczonych nastepujaco. Pierwsza elektroda kondensatora 1 polaczona jest ze zródlem im¬ pulsów wejsciowych. Druga elektroda kondensatora 1 jest dolaczona do pierwszego wejscia bramki 4 typu LUK oraz poprzez rezystor 3 do ujemnego bieguna zródla za¬ silania i poprzez rezystor 2 do potencjalu odniesienia.Pozostale wejscia bramki 4 typu LUN sa polaczone wew¬ natrz struktury scalonej z ujemnym biegunem zródla za¬ silania, a jej wyjscie jest dolaczone do pierwszych wejsc bramek 6, 7 typu LUN ora* poprzez rezystw 5 do ujem¬ nego bieguna zasilania.Pozostale wejscia bramek 6, 7 typu LUN sa polaczone wewnatrz struktury scalonej z ujemnym biegunem zród¬ la zasilania. Wyjscia bramek 6, 7 typu LUN obciazone rezystorem 8 drugostronnie dolaczonym do ujemnego bieguna zródla zasilania sa ze soba polaczone i dolaczone do pierwszej elektrody kondensatora 1, oraz do nrodl* impulsów wejsciowych, realizujac z ukladem wyjscio¬ wym tego zródla funkcje logiczna ZWARTE-LU& Zród¬ lem impulsów wejsciowych moze byc dowolna bramka lub przerzutnik wykonany w technice ECL, lub inny równowazny uklad elektroniczny mogacy reakaowac z wyjsciom ukladu scalonego wykonanego w technice EGL funkcje logiczna ZWARTE-LUB.Skok napiecia zwiazany z narastajacym zboczeni im¬ pulsu wejsciowego podanego, na pierwsza elektrode kon¬ densatora 1 przenosi sie praktycznie bez umiany -ampli¬ tudy poprzez kondensator 1 na pierwsze wejscie bramki 4 typu LUN. Napiecie na wejsciu pierwszym bramki 4 typu LUN jest wstepnie ustawione za pomoca dziel¬ nika rezystywnego 2, 3 ponizej napiecia jej progu logicz¬ nego, a pozostale wejscia sa polaczone wewnatrz struk¬ tury scalonej z ujemnym biegunem zródla zasilania. Po przejsciu narastajacego zbocza impulsu wejsciowego po¬ ziom logiczny na wyjsciu bramki 4 typu LUN zmieni sie po czasie propagacji na nisku Spowoduje to po czasie pro¬ pagacji bramek 6, 7 typu LUN przelaczenie ich wyjsc na wysoki poziom logiczny. Jezeli czas trwania impulsu 1900 4 wejsciowego bedzie dluzszy od sumy czasów propagacji dwóch bramek typu LUN, w oparciu o które zbudowa¬ ny jest uklad, to na jego wyjsciu zostanie podtrzymany wysoki poziom logiczny. Stan ten bedzie trwal do mo- 5 mentu w którym napiecie na drugiej elektrodzie konden¬ satora 1 osiagnie napiecie progu logicznego bramki 4 typu LUN. W momencie tym nastapi powtórne przelacze¬ nie bramek 4, 6, 7 typu LUN i zwiazany z tym powrót ukladu do stanu poczatkowego. Na wyjsciu ukladu be- 10 dacym jednoczesnie jego wejsciem zostanie wygenero¬ wany wydluzony impuls o czasie trwania wprost pro¬ porcjonalnym do pojemnosci kondensatora 1 i zastepczej rezystancji równolegle polaczonych rezystorów 3, 2.Bramki 6, 7 typu LUN sa sterowane impulsami o stro- 15 mych zboczach, formowanych przez bramke 4 typu LUN, wiec czas opadania wydluzonego impulsu jest zblizony do czasu narastania a jego Wartosc bezwzgledna jest uza¬ lezniona od czasu przelaczania zastosowanych ukladów scalonych ECL. Równolegle polaczenie bramek 6, 7 typu 29 LUN zabezpiecza dostatecznie duzy prad do szybkiego przeladowania pojemnosci wyjsciowej zródla, która w przypadku sterowania ukladu do wydluzania impulsów z ukladu wykonanego w technice ECL, stanowi pojem¬ nosc zlacza baza — emiter tranzystora wyjsciowego pra- 25 cujacego w konfiguracji wspólnego kolektora. Dostatecz¬ nie duza wartosc pradu gwarantuje uzyskanie plaskiego wierzcholka wydluzonego impulsu.Za pomoca ukladu do wydluzania impulsów elektrycz¬ nych wedlug wynalazku, zbudowanego w oparciu o ele- *• menty kombinacyjne typu LUN z serii ECL III, mozna, bez trudu uzyskac wydluzone impulsy o czasach trwa¬ nia zboczy okolo 1,5 ns i znieksztalceniach wierzcholka okolo 6%.Zastrzezenie patentowe 35 Uklad multiwibratora do wydluzania impulsów elek¬ trycznych oparty na ukladzie multiwibratora naonosta- bilnego, utworzony z bramek typu LUN zrealizowanych w technice ECL oraz biernych elementów dyskretnych, 40 którego wyjscie polaczone ze zródlem impulsów wejscio¬ wych realisuje z ukladem wyjsciowym zródla frakcje lo¬ giczna ZWARTE-LUB, naaanltnny tyna, se pierwsza elektroda kondensatora (1) polacnona jest ze zródlem impulsów wejsciowych* druga elektroda tego nondensa- 45 tora (1) polaczona jest z wejsciem bramki (4) typu LUN oraz rezystywnym 4zieJnikieai napiecia (£» 3) dolaczo¬ nym do ujemnego bieguna nasilania i potencjalu odnie¬ sienia, ustawiajacym napiecie na wejsciu taamki (4) typu LUN nizsze od napiecia jej progu logicznego, przy 50 czym wyjscie tej bramki (4) typu LUN obciazone re¬ zystorem (5) drugostronnie dolaczonym do ujemnego bieguna zródla zasilania polaczone jest z wejsciami bra¬ mek («, 7) typu LUN, wyjscia bramek (6 7) typu LUN sa polaczone ze soba oraz z rezystorem (8) drugostron- 55 nie dolaczonym do ujemnego bieguna zródla zasilania a ponadto z pierwsza elektroda kondensatora (1), która stanowi wejscie i wyjscie ukladu wydluzajacego impulsy elektryczne wedlug wynalazku.111 900 2 6 ~\a-\ ~\ ^~ ¦*¦ 1/ 3/ 4 5 71 i PL