Przedmiotem wynalazku jest uklad przekaznika elek¬ tronicznego przeznaczony zwlaszcza do wspólpracy z ukladami cyfrowymi TTL.Dotychczas znane sa dwa rozwiazania przekazników elektronicznych; w jednym z nich wykorzystano do sprze- 5 zenia obwodów wejsciowego i wyjsciowego transforma¬ tory, a w drugim transoptory.Wada obu rozwiazan jest koniecznosc stosowania dwóch baterii lub dwóch zasilaczy do pracy w obwodzic wyj¬ sciowym, co znacznie zwieksza gabaryty urzadzenia, 10 koszt i pobór mocy. I^&datfcowymi wadami przekazni¬ ka o sprzezeniu transJormatorowym jest koniecznosc stosowania w ukladzie sterujacym przekazniciem na¬ piecia 12V, które nie jest typowym napieciem dla ukla¬ dów- TTL, oraz koniecznosc zastosowania specjalnego, 15 skomplikowanego ukladu wykluczajacego mozliwosc jed¬ noczesnego wysterowania obu polówek przekaznika. Na¬ tomiast dodatkowa wada przekaznika o sprzezeniu tran¬ sformatorowym jest koniecznosc stosowania specjalnego symetrycznego ukladu sterowania, co wymaga pewnej 20 rozbudowy ukladu.Powyzszych wad nie posiada uklad wedlug wynalazku, który w obwodzie wejsciowym zawiera transoptor i pare tranzystorów, natomiast obwód wyjsciowy ma postac mostka, którego galezie stanowia dwie pary tranzystorów. 29 W ukladzie wedlug wynalazku kolektor tranzystora transoptora polaczony jest przez szeregowy rezystor z ukladem dzielnika napiecia, który tworza szeregowo po¬ laczone rezystor i dioda Zenera, polaczone równolegle do zacisków ujemnego i dodatniego baterii. 30 Uklad dzielnika napiecia sluzy do ograniczenia ma¬ ksymalnego napiecia kolektorowego transoptora. Tran¬ soptor polaczony jest nastepnie z dwoma tranzystorami wejsciowymi, w ten sposób, ze baza jednego z tranzysto¬ rów polaczona jest z emiterem tranzystora, a baza drugiego tranzystora polaczona jest z kolektorem tran¬ zystora transoptora poprzez szeregowo polaczone dio¬ dy, których zadaniem jest ustalenie wlasciwego progu przewodzenia dla tego tranzystora. Emitery tranzysto¬ rów wejsciowych sa zwarte i polaczone do ujemnego za¬ cisku baterii, natomiast ich kolektory polaczone sa z ba¬ zami pierwszej pary tranzystorów obwodu wyjsciowego.Bazy tych tranzystorów polaczone sa równiez poprzez szeregowe rezystory sluzace do zapewnienia bazom wlas¬ ciwej polaryzacji z zaciskiem dodatnim baterii, z którym polaczone sa takze zwarte kolektory tych tranzystorów.Wymienione rezystory ograniczaja równoczesnie prady kolektorów tranzystorów wejsciowych. Emitery pierwszej pary tranzystorów wchodzacych do obwodu wyjsciowe¬ go podlaczone sa do zacisków wyjsciowych ukladu oraz poprzez rezystory ograniczajace prad do baz drugiej pary tranzystorów obwodu wyjsciowego.Kolektory drugiej pary tranzystorów polaczone sa z emiterami poprzedniej pary tranzystorów, a ich emi¬ tery sa zwarte i podlaczone do zacisku ujemnego baterii.Uklad wedlug wynalazku nie wymaga stosowania sy¬ metrycznego ukladu sterowania, gdyz w obwodzie wej¬ sciowym zawiera tylko jeden transoptor.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przykladzie 111 850111850 wykonania przedstawionym na rysunku, który jest sche¬ matem ideowym przekaznika.Przekaznik elektroniczny wedlug wynalazku sklada sie z dwóch czlonów: wejsciowego i wyjsciowego.Czlon wejsciowy obejmujacy transoptor F, tranzys¬ tory T5, T6, rezystory R3, R4, R6, R7, diody Dl i D2, oraz diode Zenera DZ przeznaczony jest do przeniesie¬ nia wejsciowego sygnalu sterujacego do kluczowanych elementów przekaznika. Kluczowane elementy przekaz¬ nika to tranzystory Tl, T2, TC, T4, wchodzace w sklad czlonu wyjsciowego, który oprócz nich zawiera jeszcze rezystory Rl, R2 oraz R5.Kolektor transoptora F jest zasilany poprzez szerego¬ wy rezystor R7 z ukladu dzielnika napiecia utworzonego z szeregowego polaczenia rezystora R6 i diody Zenera DZ, przy czym transoptor F steruje dwoma tranzysto¬ rami T5 i T6, z których baza jednego tranzystora T6 po¬ laczona jest z emiterem tranzystora wspomnianego tran¬ soptora F, natomiast baza drugiego tranzystora T5 jest sterowana sygnalem z kolektora transoptora F poprzez dwie diody Dl i D2. Kolektory wymienionych tranzys¬ torów T5 i T6 sa z kolei polaczone z bazami nastepnych tranzystorów Tl i T2, z tym, ze bazy tych tranzystorów sa odpowiednio spolaryzowane poprzez szeregowe re¬ zystory R3 i R4, polaczone z zaciskiem dodatnim ba¬ terii. Emn&ry wymienionych tranzystorów Tl ..i T2 sa podlaczone bezposrednio do zacisków wyjsciowych c i d ukladu oraz poprzez rezystory Rl i R2 do baz kolej¬ nych tranzystorów T3 i T4, których kolektory sa podla¬ czone odpowiednio do emiterów poprzednich tranzys¬ torów T2 i Tl, natomiast ich emitery sa zwarte i pod¬ laczone do zacisku ujemnego baterii.Uklad przekaznika elektronicznego wedlug wynalazku dziala w sposób nastepujacy.Przy pracy przekaznika w urzadzeniu zbudowanym w oparciu o technike TTL nalezy zacisk b obwodu wejscio¬ wego polaczyc z masa, a zacisk a — z wyjsciem ukladu sterowania, który moze stanowic pojedyncza bramka TTL. Do zacisków +Bat i —Bat nalezy dolaczyc za¬ silacz o napieciu wyjsciowym wlasciwym dla danego sys¬ temu, a do zacisków c i d obwodu wyjsciowego — linie transmisyjna.Gdy stan bramki sterujacej jest taki, przez diode tran¬ soptora F plynie prad, to i przez fototranzystor transop¬ tora F równiez plynie prad. Prad ten, bedacy jednoczes¬ nie pradem bazy tranzystora T6, spowoduje nasycenie tranzystora T6, tak wiec napiecie na kolektorze transop¬ tora F bedzie suma napiecia na zlaczu kolektor — emi¬ ter (ok. 0,5 V) i zlaczu baza — emiter (ok. 0,7V).Napiecie to jest na tyle male, ze tranzystor T5 znajdu¬ je sie w stanie zatkania. Zatkany tranzystor T5 powoduje, ze tranzystor Tl znajduje sie w stanie nasycenia, a na¬ sycony tranzystor T6 sprawia, ze tranzystor T2 jest zat¬ kany. Prad plynacy przez tranzystor Tl wysterowuje tranzystor T4, tak ze znajduje sie on w stanie nasycenia, natomiast, stan nasycenia tranzystora T4 uniemozliwia przewodzenie pradu przez tranzystor T3, tak ze znajduje sie on w stanie zatkania. Przy rozkladzie napiec i pradów opisanym wyzej na zacisku wyjsciowym c panuje „plus", a na d — „minus", mozliwy jest wiec przeplyw pradu w nastepujacym obwodzie: +Bat. — rezystor R5 — tran¬ zystor Tl— kontakt wyjsciowy c — linia transmisyjna — zacisk wyjsciowy d — tranzystor T4 Bat.Jezeli stan bramki sterujacej uniemozliwia przeplyw pradu przez diode transoptora F, to i fototranzystor tran¬ soptora F nie przewodzi pradu, co powoduje z kolei zat¬ kanie tranzystora T6. Natomiast na kolektorze transop- 5 tora F panuje napiecie umozliwiajace przeplyw pradu bazy tranzystora T5 i tranzystor ten znajduje sie w sta¬ nie nasycenia. Zatkany tranzystor T6 powoduje, ze tran¬ zystor T2 pracuje w stanie nasycenia, a nasycony tran¬ zystor T5 sprawia, ze tranzystor Tl jest zatkany. Prad 10 plynacy przez tranzystor T2 wysterowuje tranzystor T3, tak ze znajduje sie on w stanie nasycenia, co z kolei unie¬ mozliwia przeplyw pradu przez tranzystor T4, tak ze znajduje sie on w stanie zatkania. Przy takim rozkladzie napiec i pradów na zacisku wyjsciowym c panuje „mi- 15 nus", a na d — „plus" i mozliwy jest przeplyw pradu w nastepujacym obwodzie: +Bat. •.—- rezystor R5 — tran¬ zystor T2 — zacisk wyjsciowy *d —* linia transmisyjna — zacisk wyjsciowy c — tranzystor T3 -* —Bat.Znajdujace sie w ukladzie rezystory Rl i R2 sluza do 20 ograniczenia pradów baz tranzystorów T4 i T3. Rezys¬ tory R3 i R4 ograniczaja prady kolektorów tranzysto¬ rów T5 i T6 i zapewniaja wlasciwa polaryzacje bazom tranzystorów Tl i T2. Diody Dl i D2 wykorzystano da ustalenia wlasciwego progu przewodzenia dla tranzys- 25 tora T5, a obwód skladajacy sie z rezystora R6 i diody Zenera DZ organicza maksymalne napiecie kolektorowe transoptora F. Rezystory R5 i R7 zapewniaja wlasciwe warunki pracy mostka skladajacego sie z tranzystorów Tl, T2, T3 i T4 oraz ukladu wejsciowego zawierajace- 80 go transoptor F i tranzystory T5 i T6.Zastrzezenie patentowe 35 Uklad przekaznika elektronicznego skladajacy sie z czlonu wejsciowego zawierajacego transoptor oraz czlo¬ nu wyjsciowego zawierajacego tranzystory, znamienny tym, ze kolektor tranzystora transoptora (F), sprzega¬ jacego wejscie z wyjsciem ukladu, polaczony jest poprzez 40 szeregowy rezystor (R7) z ukladem dzielnika napie¬ cia utworzonego z szeregowo polaczonych rezystora (R6 i diody Zenera (DZ), podlaczonych równolegle do za¬ cisku ujemnego i dodatniego baterii, przy czym transop¬ tor (F) polaczony jest nastepnie z dwoma tranzystorami 45 wejsciowymi (T5) i (T6) w ten sposób, ze baza jednego tranzystora (T6) polaczona jest z emiterem tranzystora transoptora (F), a baza drugiego tranzystora (T5) po¬ laczona jest z kolektorem tranzystora transoptora (F) poprzez polaczone w szereg dwie diody (Dl) i (D2), 50 natomiast emitery tranzystorów wejsciowych (T5) i (T6 sa zwarte i podlaczone do ujemnego zacisku baterii, a ich kolektory sa z kolei polaczone z bazami nastepnej pary tranzystorów (Tl) i (T2), przy czym bazy tych tranzys¬ torów polaczone sa równiez poprzez szeregowe rezysto- 55 ry (R3 i R4) z zaciskiem dodatnim baterii, z którym po¬ laczone sa takze zwarte kolektory tych tranzystorów, natomiast emitery tranzystorów (Tl) i (T2) podlaczo¬ ne sa bezposrednio do zacisków wyjsciowych (c) i (d) ukladu oraz poprzez rezystory (Rl) i (R2) do baz ko- 60 lejnej pary tranzystorów (TC) i (T4), których kolektory podlaczone sa do emiterów poprzedniej pary tranzysto¬ rów (Tl) i (T2), natomiast ich emitery sa zwarte i pod¬ laczone do zacisku ujemnego baterii.111 850 + Bat.We -Bat Fig.1 PL