Przedmiotem wynalazku jest uklad elektroniczny lacznika dotykowego z regulacja natezenia swiatla a zwlaszcza zarówek, majacy zastosowanie na przyklad w instalacjach oswietleniowych w budynkach mieszkalnych.Znane sa rózne uklady elektroniczne stosowane w licznikach dotykowych na przyklad w elektrycznym laczniku instalacyjnym wedlug patentu RFN nr 2 219 2 39 uklad sklada sie z podstawowych elementów jak z generatora impulsu, przerzutnika typu T, ukladu wylacznika triaka, ukladu zaplonowego z triakiem i z ukladu przeciwzaklóceniowego. W ukladzie wedlug wynalazku zastosowano 4 tranzystory typu BC 172C, przy czym zasilanie czesci sterujacej jest pobierane z kondensatora ukladu zaplonowego triaka poprzez mostek diodowy w ukladzie Greatz'a. Wylaczanie ukladu nastepuje przez czesciowe zwarcie kondensatora ukladu zaplonowego w którym tranzystor polaczony jest z dioda Zenera. Przerzutnik typu T, wyzwalany zboczem opadajacym impulsu, jest niesymetryczny, to jest w obwodach kolektorów znajduja sie rózne pod wzgledem wartosci oporniki. W celu jednoznacznego ustalania sie przerzutnika po ponownym wlaczeniu napiecia zasilania z sieci generator impulsu, wykonany na jednym tranzystorze, z chwila dotkniecia plytki dotykowej wyzwala przerzutnik T.Zadaniem wynalazku jest nowe opracowanie ukladu elektronicznego lacznika dotykowego z regulacja natezenia swiatla, a zwlaszcza zarówek, majacy zastosowanie w elektrycznych lacznikach instalowanych w mieszkaniach w klatkach schodowych lub w innych pomieszczeniach.Zadanie to zostalo osiagniete przez zbudowanie ukladu elektronicznego w którym zasilacz stabilizowany, dostarczajacy napiecie stabilizowane do generatora impulsu i przerzutnika T, wlaczony jest równolegle do dlawika i triaka, przy czym w obwodzie zasilacza polaczony jest szeregowo opornik ograniczajacy prad, przeplywajacy nastepnie przez diode Zenera i prostowany jednopolówkowo dioda, a nadto do diody Zenerajest podlaczony równolegle kondensator filtrujacy. Katoda diody Zenera w tym ukladzie stanowi biegun dodatni zasilacza a anoda, polaczona z faza sieci oswietleniowej, biegun ujemny. Do biegunów zasilacza jest wlaczony równolegle generator impulsu w którym wejscie stanowi plytka dotykowa a wyjscie polaczone jest z wejsciem2 111712 przerzutnika T. W zespól generatora wchodza w polaczeniu szeregowym dwa oporniki ograniczajace prad zalaczajacy, filtr wejsciowy, skladajacy sie z opornika i kondensatora oraz filtr wyjsciowy, skladajacy sie z diody Zenera i kondensatora, a,obciazeniem tranzystora jest opornik kolektorowy. Wyjscie generatora impulsu polaczone jest poprzez diode Zenera z wejsciem przerzutnika T, wyzwalanego dynamicznie zboczem opadajacym, przy czym przerzutnik T o ukladzie elektronicznym tradycyjnym, ma wlaczone oporniki kolektorowe o stosunku ich wartosci 3 :1 tworzacy uklad niesymetryczny. Duze wspólczynniki wzmocnienia pradowego 0 oraz male prady zerowe zastosowanych tranzystorów, umozliwiaja dobór stosunków duzych wartosci oporników kolektorowych. W bazach tranzystorów przerzutnika wlaczone sa kondensatory, zabezpieczajace przerzutnik T przed zaklóceniami sieciowymi. W dalszej kolejnosci wyjscie z przerzutnika T polaczone jest z wejsciem zespolu wylaczajacego. Zespól ten, wykonany jako podwajacz napiecia, sklada sie z kondensatora i diody zwieranej przez tranzystor, powodujac zwiekszanie stalej czasowej zespolu wyzwalania triaka przez wlaczenie i wylaczenie kondensatora, którego wartosc w tym ukladzie jest tak dobrana, by triak nie zapalal sie w calym zakresie regulacji opornika sciemniajacego przy zalaczonym tranzystorze. Zespól zaplonowy triaka, wlaczony do bramki triaka poprzez diak o ukladzie tradycyjnym ma dodatkowe elementy skladajace sie z opornika nastawnego i kondensatora, które pozwalaja na laczenie triaka przy malych katach zaplonu. Uklad ma dodatkowe wyprowadzenie z zespolu generatora impulsu do polaczenia z oddzielnymi zespolami generatorów impulsów, wlaczanych do sieci i umieszczonych w oddzielnej puszcze. W takim zestawieniu lacznik moze byc stosowany równiez jako schodkowy i krzyzowy.Zaleta ukladu elektronicznego wedlug wynalazku jest jego uniwersalnosc stosowania jako lacznika mieszkaniowego wzglednie schodowego krzyzowego przez zastosowanie dodatkowego wyprowadzenia do oddzielnych zespolów generatorów impulsu przy nieznacznym nakladzie kosztów wykonania, jak równiez moznosc zastosowania jego w obudowie sciemniacza instalacyjnego produkowanego w kraju, który spelniajac podwójna funkcje zapewnia komfort elektrycznego laczenia przez dotyk i plynne sciemnianie lub rozjasnianie zródla swiatla, orazjego budowa skladajaca sie w wiekszosci z elementów elektronicznych krajowych.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku stanowiacy schemat ideowy ukladu elektronicznego.W ukladzie elektronicznym wedlug wynalazku zasilacz stabilizowany, dostarczajacy napiecie stabilizowane do generatora impulsu i przerzutnika T, wlaczony jest równolegle do dlawika DL i triaka Tr, przy czym w obwodzie zasilacza polaczony jest szeregowo opornik R4 ograniczajacy prad, przeplywajacy nastepnie przez diode Zenera D6 i prostowany jednopolówkowo dioda D2, a nadto do diody Zenera D6-jest podlaczony równolegle kondensator filtrujacy CIO. Katoda diody Zenera D6 w tym ukladzie stanowi biegun dodatni zasilacza a anoda, polaczona z faza sieci oswietleniowej, biegun ujemny. Do biegunów zasilacza jest wlaczony równolegle generator impulsu w którym wejscie stanowi plytka dotykowa Cz, a wyjscie polaczone jest z wejsciem przerzutnika T. W sklad generatora wchodza w polaczeniu szeregowym dwa oporniki R16, R17 ograniczajace prad zalaczajacy, filtr wejsciowy R15, C9 oraz filtr wyjsciowy D5, C8, a obcizeniem tranzystora T4 jest opornik kolektorowy R14. Wyjscie generatora impulsu polaczone jest poprzez diode Zenera D5 z wejsciem przerzutnika T, wyzwalanego dynamicznie zboczem opadajacym, przy czym przerzutnik T o ukladzie elektronicznym, tradycyjnym ma wlaczone oporniki kolektorowe R12, R7 o stosunku ich wartosci 3:1, tworzacy uklad niesymetryczny. Duze wspólczynniki wzmocnienia pradowego j3 oraz male prady zerowe zastosowanych tranzystorów T3, T2 umozliwiaja dobór stosunkowo duzych wartosci opornosci oporników kolektorowych R12, R7. W bazach tranzystorów przerzutnika T3, T2 wlaczone sa kondensatory C4, C6, zabezpieczajace przerzutnik T przed zaklóceniami sieciowymi. W dalszej kolejnosci wyjscie z przerzutnika T polaczone jest z wejsciem zespolu wylaczajacego. Zespól ten, wykonany jako podwajacz napiecia, sklada sie z kondensatora C3 i diody Dl zwieranej przez tranzystor Tl powodujac zwiekszanie stalej czasowej zespolu wyzwalania triaka Tr przez wlaczanie i wylaczanie kondensatora C3, którego wartosc w tym ukladzie jest tak dobrana by triak Tr nie zapalal sie w calym zakresie regulaqi opornika R2 sciemniajacego przy zalaczonym tranzystorze Tl. Zespól zaplonowy triaka Tr, wlaczony do bramki triaka Tr poprzez diak Da o ukladzie tradycyjnym ma dodatkowe elementy skladajace sie z opornika nastawnego R3 i kondensatora C2, które pozwalaja na laczenie triaka Tr przy malych katach zaplonu. Uklad ma dodatkowe wyprowadzenie Cz' z zespolu generatora impulsu do polaczenia z oddzielnymi zespolami generatorów impulsu, w laczonych do sieci i znajdujacych sie w oddzielnej puszce. W takim zestawieniu lacznik moze byc stosowany równiez jako schodowy lub krzyzowy.Zastrzezenie patentowe Uklad elektroniczny lacznika dotykowego z regulacja natezenia swiatla, zawierajacy zespoly zasilacza stabilizowanego i generatora impulsu, przerzutnik typu T oraz zespoly wylaczajacy i zaplonowy, triak i zespól111712 3 przeciwzaklóceniowy, znamienny t y m, ze w zespole generatora impulsu wlaczonajest dioda Zenera (D5) wraz z kondensatorem (C8) do wejscia przerzutnika T, zabezpieczajace uklad lacznika przed przypadkowym zalaczeniem od impulsów zaklóceniowych z sieci, a kondensator (C3), dioda (Dl) oraz tranzystor (Tl) stanowia zespól wylaczajacy triak (Tr) poprzez zmiane stalej czasowej zespolu zaplonowego, natomiast opornik (R3) i kondensator (C3) wchodzace w sklad zespolu zaplonowego triaka (Tr) sa elementami wylaczajacymi uklad lacznika przy malych katach zaplonu triaka (tr). PL