Przedmiotem wynalazku jest sposób glebienia szybów szerokodymensyjnych zwlaszcza w skalach zwie¬ zlych oraz urzadzenie do glebienia szybu sprzezone z pomostem szybowym.Przy drazeniu szybów wielkosrednicowych w skalach zwiezlych, górotwór urabiany jest recznie mlotkami powietrznymi, lub materialem wybuchowym o zabiorze dlugosci 3-5 m, w zaleznosci od istniejacych warunków geologicznych. Otwory strzalowe odwiercone sa wiertnicami szybowymi przystosowanymi do wspólpracy z lado¬ warkami chwytakowymi podajacymi urobek do kublów ciagnionych na powierzchnie.Znany jest równiez mechaniczny sposób glebienia szybu, zwlaszcza w warstwach o bardzo niskich wlas¬ nosciach mechanicznych i o duzym stopniu zawodnienia, polegajacy na ich uprzednim zamrozeniu i urabianiu kombajnem szybowym. Kombajn wyposazony w teleskopowo zawieszona glowice sprzezona z organem urabia¬ jacym, posuwa sie nad dnem szybu po konstrukcji nosnej ze stali profilowanej, która stanowi jednoczesnie piers¬ cien montazowy tubingów. Niedogodnoscia tego sposobu skrawania zamrozonego gruntu jest, ze nie moze byc stosowany w przypadku skal twardych.Znany jest sposób urabiania przodka szybowego, polegajacy na zastosowaniu dwóch nozy urabiajacych ska¬ le ustawionych w stalej odleglosci od siebie po poziomej osi szybu, kazdego po jednej stronie osi pionowej szybu, przeciwstawnie wzgledem siebie i obracajacych sie wokól osi pionowej szybu z jednoczesnym ruchem po promieniu takim, ze jeden nóz przesuwa sie ku srodkowi szybu, a drugi po jego ociosowi.Znany jest równiez sposób glebienia szybów w zwiezlych seriach litologicznych, polegajacy na odslanianiu dodatkowej plaszczyzny przodka szybowego wzdluz ociosów zglebionego szybu. W tym celu wypala sie palni¬ kami termicznymi w skale jednoczesnie kilka otworów wstepnych na obwodzie wylomu szybu, po czym wyco¬ fuje sie palniki do zrebu otworu wstepnego i nastepnie wypala sie kanal wrebowy miedzy tymi otworami na calym obwodzie do glebokosci zabioru wyznaczonego glebokoscia uprzednio wypalonych otworów.Innym rozwiazaniem jest sposób glebienia szybu szerokodymensyjnego, zwlaszcza w zwiezlych seriach litologicznych wedlug wynalazku, polegajacy na urabianiu przodka szybowego kombajnem.W przodku szybowym, na calej jego powierzchni urabia sie erozyjnie strumieniem cieczy wspólsrodkowe pierscieniowe rowki. Rowki te najkorzystniej wykonuje sie na glebokosc urabiania oraz w odleglosci od siebie równej rozstawom dysków gryzera narzedzia urabiajacego. Strumien cieczy stanowi korzystnie woda, lub woda z dodatkiem erodujacych czesteczek stalowych, wydostajaca sie z dysz o minimalnej srednicy 0,2 do 2,5 mm, przy czym dla wytworzenia cisnienia stosuje sie uklad pomp z którymi polaczone sa dysze albo zespól dysz.2 111637 Urzadzeniem do glebienia szybu jest zatem zespól dysz lub tez pojedyncze dysze, polaczonych z tlocza¬ cym pod cisnieniem ciecz agregatem pompowym, które to dysze usytuowane sa przestrzennie przesuwnie na pro¬ wadnicach zwiazanych z pomostemszybowym. G Do nacietych za pomoca dysz rowków, wprowadza sie narzedzie urabiajace kombajnu szybowego, jakim jest gryzer dyskowy, które wylomuje utworzone w przodku szybowym uprzednio wykonane zebra skalne, przez co uzyskuje sie duza dokladnosc wrebu, gladkie i scalone ociosy szybowe.Sposób ten likwiduje równiez calkowicie uzycie materialów wybuchowych.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przykladzie przedstawionym na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia przekrój przez przodek szybowy z urabiajacym przodek kombajnem szybowym, zas fig. 2 — przekrój przez przodek szybowy podczas drazenia rowków.Sposób glebienia szybów szerokodymensyjnych w zwiezlych seriach litologicznych polega na nacieciu na calej powierzchni czola-przodka szybowego 1, korzystnie na glebokosc zabioru, rowków 2 w odleglosciach po¬ miedzy nimi odpowiadajacych rozstawom dysków 3 gryzera narzedzia urabiajacego 4.Nacinanie rowków 2 wykonuje sie metoda erozyjna przy uzyciu korzystnie kilku dysz 5 zasilanych strumie¬ niem cieczy z ukladu pomp cisnieniowych 6, przy czym ciecz robocza dostarczana jest do ukladu pomp 6 po¬ przez rurociag 7.Przesuw dysz 5 w zalozonym kierunku a zwlaszcza równolegle do osi szybu realizowany jest poprzez pro¬ wadnice 8 sprzezone z pomostem szybowym 9.Do tak przygotowanego przodka szybowego 1 wprowadza sie szybowy kombajn 10 z teleskopowo zawie¬ szonym gryzerem dyskowym 4, który urabia calizne przodka 1 i poprzez wylamywanie zeber skalnych 11, wskutek przekroczenia dopuszczalnych naprezen scinajacych skal, a urabiany material ladowarka szybowa podawany jest do kubla i ciagniony jest na powierzchnie.Podczas pracy szybowego kombajnu 10 glowica z dyszami 5 oraz zaklad pomp 6 sa umorzone za pomoca pomostu szybowego 9 powyzej przestrzeni zajmowanej w szybie przez pracujacy szybowy kombajn 10.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób glebienia szybów zwlaszcza w skalach zwiezlych, w których skale urabia sie kombajnem szy¬ bowym, znamienny tym, ze w przodku szybowym (1), na calej powierzchni tego przodka urabia sie erozyjnie strumieniem cieczy wspólsrodkowe pierscieniowe rowki (2), do których wprowadza sie znane telesko¬ powo zawieszone gryzakowe narzedzie urabiajace (4) kombajnu szybowego (10). 2. Sposób glebienia wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze glebokosc wspólsrodkowych pierscie¬ niowych rowków (2) jest korzystnie równa glebokosci skrawania narzedzia urabiajacego (4). 3. Sposób glebienia wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze odleglosc miedzy poszczególnymi piers¬ cieniowymi rowkami (2) jest równa rozstawom dysków gryzera narzedzia urabiajacego (4). 4. Urzadzenie do glebienia szybów zwlaszcza w skalach zwiezlych wyprzedzajaco przygotowujace czolo przodka szybowego do urabiania teleskopowo zawieszonym gryzakowym narzedziem kombajnu szybowego, znamienne t y m, ze stanowi je dysza (5), albo zespól dysz, polaczonych z tloczacym pod cisnieniem ciecz agregatem pompowym (6), przy czym dysze (5) usytuowane sa przestrzennie przesuwnie na prowadnicach (8) zwiazanych z pomostem szybowym (9).111637 'i-A 4 iO U r I ii'n'1 i y\ : i i i i i I i i I i I i /??./ Fig. Z PL