Przedmiotem wynalazku jest pompa smarujaca wielopunktowa, stosowana w maszynach i urzadzeniach, zwlaszcza w obrabiarkach do impulsowego smarowania prowadnic.W znanych rozwiazaniach ukladów smarowania do podawania cieczy smarujacej do punktów smarnych stosuje sie uklady knotowe, rozdzielacze kroplowe oraz wielopunktowe pompy smarujace.Znane urzadzenia knotowe nie maja zastosowania w nowych konstrukcjach, ze wzgledu-na nieracjonalne i nieekonomiczne dozowanie cieczy smarujacej oraz duzy stopien zawodnosci.Znane rozdzielacze kroplowe, odmierzajace porcje cieczy smarujacej odpowiadajace zapotrzebowaniu punk¬ tów smarnych przy okreslonych parametrach pracy maszyny, nie posiadaja mozliwosci regulacji dozowania cieczy smarujacej zaleznie od obciazenia, a ilosc odprowadzanej cieczy smarujacej do punktów smarnych uzalezniona jest od obrotów elementu napedzajacego tlok rozdzielacza. Przy intensywnym obciazeniu suportów i prowadnic maszyny i niskich obrotach elementu napedzajacego tlok rozdzielacza, smarowanie jest niewystarczajace, co grozi zatarciem i uszkodzeniem powierzchni wspólpracujacych. Ponadto znane konstrukcje rozdzielaczy kroplo¬ wych wymagaja doprowadzenia cieczy smarujacej pod cisnieniem.Znane sa wielopunktowe pompy smarujace z niezaleznym, recznym lub mechanicznym napedem, posiada¬ jace kilka lub kilkanascie cylindrów wyposazonych w tloczki, przy czym kazdy cylinder ma zawór ssacy, na przyklad kulkowy, polaczony ze zbiornikiem cieczy smarujacej, oraz zawór tloczacy, polaczony z przewodem rozprowadzajacym. Pomimo racjonalnego podawania cieczy smarujacej do punktów smarnych, pompa jest skom¬ plikowana w budowie, posiada duza awaryjnosc i jest kosztowna w wytwarzaniu.Znana jest wreszcie wielopunktowa pompa smarujaca, skladajaca sie zjednego cylindra i tloka, oraz umieszczonych w gladzi cylindra wielu punktów tlocznych, przy czym tlok jak i cylinder wyposazone sa w kul¬ kowe zawory zwrotne, spelniajace przy ruchach posuwisto-zwrotnych tloka funkcje zaworów ssacego i tloczace¬ go. Konstrukcja pompy wymaga doprowadzenia napedu ruchu posuwisto-zwrotnego do tloka, co wymaga zasto¬ sowania dodatkowego ukladu napedowego, badz napedu recznego.Celem wynalazku jest unikniecie wymienionych wad, uproszczenie konstrukcji pompy i zwiekszenie jej niezawodnosci poprzez wyeliminowanie czesci ruchomych wymagajacych duzej dokladnosci wykonania oraz narazonych na intensywne zuzycie.2 111258 Pompa smarujaca wielopunktowa wedlug wynalazku zestawiona jest z nieruchomego cylindra, w którym osadzony jest obrotowo i suwliwie tlok, wyposazony na calym obwodzie w rowek prowadzacy umieszczony w plaszczyznie ukosnej do osi podluznej tloka, w który to rowek wchodzi trzpien prowadzacy utwierdzony w gladzi cylindra. Ponizej rowka prowadzacego tlok posiada na czesci swego obwodu srubowy rowek rozdzielaja* cy polaczony z przestrzenia robocza cylindra. W gladzi cylindra umieszczony jest otwór ssacy polaczony ze zbiornikiem cieczy smarujacej oraz otwory tloczne polaczone z odpowiednimi punktami smarnymi.Wprowadzenie tloka w ruch obrotowy powoduje przesuw rowka prowadzacego po trzpieniu prowadzacym i wywoluje jednoczesny ruch posuwisto-zwrotny tloka. Wskutek zlozonego ruchu obrotowego i posuwis¬ to-zwrotnego tloka, srubowy rowek rozdzielajacy laczy przy ruchu ssania przestrzen robocza cylindra z otworem ssacym i ciecz smarujaca dostaje sie do pompy, przy czym otwory tloczne zakryte sa gladzia tloka. Natomiast podczas ruchu tloczenia srubowy rowek rozdzielajacy laczy przestrzen robocza cylindra kolejno z poszczególny¬ mi otworami tlocznymi i ciecz smarujaca zostaje wycisnieta z pompy poprzez te otwory do punktów smarnych, przy czym otwór ssacy w tym czasie zakryty jest gladzia tloka. Wielkosc dozy cieczy smarujacej do poszczegól¬ nych punktów smarnych jest proporcjonalna do srednicy odpowiedniego otworu tlocznego.Dzieki temu, ze funkcje ssania, tloczenia i rozdzielania cieczy smarujacej pelni tlok, pompa smarujaca wielopunktowa wedlug wynalazku nie posiada zaworów,jest prosta w budowie i ma niewielkie wymiary.Przedmiot wynalazku jest pokazany w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia pompe w przekroju wzdluznym, fig. 2 - w przekroju poprzecznym, a fig. 3 - rozwiniecie tloka pompy.Pompa smarujaca wielopunktowa wedlug wynalazku sklada sie z cylindra 1 wyposazonego w otwór ssacy 1 z króccem ssawnym 3 i w otwory tloczne 4, oraz tloka 5 z rowkiem prowadzacym 6 umieszczonym na plasz¬ czyznie ukosnej do osi podluznej tloka 5 na calym jego obwodzie. W gladzi cylindra 1 utwierdzony jest trzpien prowadzacy 7 w postaci wkreta z gladkim zakonczeniem 8 wchodzacym w rowek prowadzacy 6. Ponizej rowka prowadzacego 6 od strony dna 9 tloka 5 znajduje sie na polowie obwodu tloka 5 srubowy rowek rozdzielajacy 10 polaczony z przestrzenia robocza 11 cylindra 1. Kat pochylenia linii srubowej srubowego rowka rozdzielajace¬ go 10 jest równy katowi pochylenia plaszczyzny, w której umieszczony jest rowek prowadzacy 6.Wymuszenie ruchu obrotowego tloka 5 od ukladu napedowego obrabiarki lub reczne na skutej przesuwu rcwka prowadzacego 6 po gladkim zakonczeniu 8 trzpienia prowadzacego 7, wywoluje jednoczesny ruch posu¬ wisto-zwrotny tloka 5. Przy ruchu ssania srubowy rowek rozdzielajacy 10 przylega do otworu ssacego 2 i ciecz smarujaca poprzez kosz ssawny 3, otwór ssacy 2 i srubowy rowek rozdzielajacy 10 dostaje sie do przestrzeni roboczej 11 cylindra 1. Otwory tloczne 4 zakryte sa w tym czasie gladzia tloka 5. Przy ruchu tloczenia srubowy rowek rozdzielajacy 10 przylega kolejno do poszczególnych otworów tlocznych 4 i ciecz smarujaca wyciskana jest pod cisnieniem z przestrzeni roboczej 11 cylindra 1 poprzez srubowy rowek rozdzielajacy 10 i otwory tloczne 4 do punktów smarnych. Z uwagi na niescisliwosc cieczy smarujacej odleglosc „W" rowka prowadzacego 6 od srubowego rowka rozdzielajacego 10 jest mniejsza od skoku „H" rowka prowadzacego 6, dzieki czemu polaczenie przestrzeni roboczej 11 cylindra 1 z otworami tlocznymi 4 nastepuje w górnym skrajnym polozeniu tloka 5, po zakonczeniu suwu ssania. Kat opasania srubowego rowka rozdzielajacego 10 na tloku 5 wynosi 160°-220°, korzystnie 180°.Zastrzezenia patentowe 1. Pompa smarujaca wielopunktowa, zlozona z nieruchomego cylindra i poruszajacego sie w nim tloka, znamienna tym, ze tlok (5) wyposazony jest na calym obwodzie w rowek prowadzacy (6) umieszczony w plaszczyznie ukosnej do osi podluznej tloka (5), w który to rowek wchodzi trzpien prowadzacy (7) utwier¬ dzony w gladzi cylindra (1), oraz ponizej rowka prowadzacego (6) w srubowy rowek rozdzielajacy (10) umie¬ szczony na czesci obwodu tloka (5) i polaczony z przestrzenia robocza (11), przy czym w gladzi cylindra (1) umieszczone sa promieniowo co najmniej jeden otwór ssacy (2) oraz otwory tloczne (4) polaczone z poszczegól¬ nymi punktami smarnymi. 2. Pompa wedlug zastrz. 1, z n a mi e n n a ty m, ze kat pochylenia plaszczyzny, w której umieszczony jest rowek prowadzacy (6), do osi podluznej tloka (5) jest równy katowi pochylenia linii srubowej srubowego rowka rozdzielajacego (10) do tejze osi. 3. Pompa wedlug zastrz. 1. znamienna tym, ze odleglosc („W") rowka prowadzacego (6) ód srubowego rowka rozdzielajacego (10), mierzona wzdluz osi tloka (5), jest mniejsza od skoku („H") rowka prowadzacego (10). 4. Pompa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze kat opasania srubowego rowka rozdzielajacego (10) na tloku (5) wynosi 160—220°, korzystnie 180°.111 258 Fig.2 PL