Przedmiotem wynalazku jest analizator ech. Wynalazek dotyczy metrologii podwodnej, zwlaszcza okreslania sily celu ryb, kalibracji wskazan integratora i innych pomiarów akustycznych ryb, takich jak pomiary amplitud ech od ryb i ich analizy.Stan techniki. Znany jest z opisu patentowego nr 95430 miernik rozkladu sily celu. Ten miernik jest wyposazony w echosonde pionowa ze wzmacniaczem, którego wyjscie jest dolaczone do wejscia miernika, to jest do ukladu wybierania transmisji. Równoczesnie echosonda jest polaczona z echointegratorem, którego wyjscie jest dolaczone do kolejnego wejscia miernika, to jest do ukladu progów elektronicznych. Log jest dolaczony do trzeciego wejscia miernika, to jest do ukladu sterowania pomiarami. Uklad wybierania transmisjijest polaczony z pierwszym elektronicznym funktorem bramkujacym oraz z wyjsciem miernika, do którego dolaczone sa licznik transmisji i komutator wraz z przetwornikiem A/C. Uklad progów elektronicznych jest polaczony z pierwszym elektronicznym funktorem bramkujacym wieloparowym laczem oraz dodatkowo — z ukladem wydzielania ech ryb pojedynczych. Za pierwszym elektronicznym funktorem bramkujacym jest dolaczony wieloparowym laczem uklad pamieci i dalej drugi elektroniczny funktor bramkujacy. Zarówno uklad pamiecijak i drugi elektroniczny funktor bramkujacy sa polaczone z ukladem wydzielania ech ryb pojedynczych. Wyjsciem miernikajest wieloza- ciskowe wyjscie z drugiego elektronicznego funktora bramkujacego, gdzie dolaczone sa zarówno komutator wraz z przetwornikiem A/C, jak i zestaw liczników. Do komutatorai przetwornika A/C jest dolaczony komputer. Tak wiec znany miernik realizuje pomiary tylko wraz z komputerem.Inny znany licznik sily celu, wedlug zgloszenia patentowego nr P. 194.934 jest dolaczony do echosondy pionowej, echointegratora i do logu okretowego przed wejsciem do komputera. Ma on na pierwszym wejsciu znany uklad progów elektronicznych znany uklad wybierania transmisji oraz znany uklad sterowania — jako czlony wejsciowe, a na wyjsciu — licznik transmisji oraz zestaw liczników. licznik charakteryzuje sie tym, ze ma na drugim wejsciu uklad formujacy, uklad selekcji czasowej i uklad selekcji fazowej oraz jeden elektroniczny funktor bramkujacy. Uklad formujacy jest polaczony na wejsciu z kalibrowanym wzmacniaczem echosondy, a na wyjsciach z wielostopniowym ukladem progowym, ukladem selekcji czasowej i ukladem selekcji fazowej.Równoczesnie wielostopniowy uklad progowy jest polaczony — od strony wejscia — z echointegratorem, a od strony wyjscia - z ukladem pamieci, który to uklad pamieci- od strony wyjscia — polaczony jest z wejsciem111225 funktora bramkujacego. Uklady selekcji czasowej i selekcji fazowej — od strony wyjsc — polaczone sa z zesta¬ wem przelaczników rodzaju selekcji, a równoczesnie uklad wybierania transmisji polaczony jest — od strony wejscia — z echosonda pionowa i z ukladem sterowania. Od strony wyjscia uklad wybierania transmisji jest pola¬ czony z funktorem bramkujacym i równolegle — z licznikiem transmisji. Uklad sterowania jest polaczony zlo¬ giem i z ukladem wybierania transmisji, a takze z zestawem przelaczników rodzaju selekcji. Ten zestaw jest odpowiednio polaczony z funktorem bramkujacym, który z kolei laczy sie z zestawem liczników poziomów i z wejsciem do komputera. Takwiec i ten znany licznik sily celu realizuje pomiary takze tylko wraz z kompute¬ rem.W obu znanych przypadkach otrzymanie rezultatów jest mozliwe dopiero po przeprowadzeniu skompliko¬ wanych przeliczen, realizowanych przez komputer.Istota wynalazku. Analizator ech, laczacy dwie echosondy, pierwsza o szerokiej wiazce i druga o waskiej wiazce, jest dolaczany takze do logu. Istota wynalazku jest polaczenie nadajnika pierwszej echosondy, o szero¬ kiej wiazce, z nadajnikiem drugiej echosondy, o waskiej wiazce oraz dodatkowo z licznikiem transmisji. Odbior¬ nik pierwszej echosondy, o szerokiej wiazce, poprzez detektor tej echosondy, jest dolaczony do jednego z wejsc ukladu porównywania ech. Do drugiego jego wejscia jest dolaczony, poprzez detektor echosondy o waskiej wiazce, odbiornik tej echosondy.Wyjscie wspomnianego ukladu porównywania ech jest dolaczone do pierwszego funktora bramkujacego znanego szeregowego ukladu wyjsciowego. Dodatkowo wyjscie detektora pierwszej echo¬ sondy jest polaczone z ukladem wydzielania ech od pojedynczych ryb, polaczonym z kolei z drugim funktorem bramkujacym wspomnianego szeregowego ukladu wyjsciowego analizatora. Wyjscie logujest polaczone, poprzez uklad sterowania pomiarami, z drugim wejsciem pierwszego funktora bramkujacego, z którym takze polaczone jest wyjscie detektora echosondy o szerokiej wiazce, a wiec i wejscie ukladu porównywania ech.Korzystne skutki wynalazku. Analizator ech, wedlug wynalazku, wykorzystuje konwencjonalne dwie echo¬ sondy, stanowiac stosunkowo prosta przystawke je sprzegajaca, dolaczona takze do konwencjonalnego logu.Zawiera on znane, a wiec latwo osiagalne i sprawdzone w dzialaniu„bloki elektroniczne, takie jak licznik trans¬ misji, uklad porównywania, uklad progów elektronicznych, funktory bramkujace, uklad wydzielania ech i uklad sterowania. Analizator ech cechuje duza dokladnosc pomiarów, a przede wszystkim nie wymaga on korzystania z komputera. Nie sa tez niezbedne, czy potrzebne jakiekolwiek obliczenia.Objasnienie rysunku. Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, poka¬ zujacym schemat blokowy analizatora ech.Przyklad wykonania wynalazku. Analizator ech tworza dwie echosondy, log i podzespoly je sprzegajace.Pierwsza echosonda, o szerokiej wiazce, zawiera takze nadajnik 6, przetwornik 7, odbiornik 8 i detektor 9.Podobnie i na wyjsciu pierwszej echosondy jest detektor 10. Uklad polaczen opisanych elementów jest powsze¬ chnie znany, sa to bowiem typowe echosondy.Wyjscie nadajnika 1 pierwszej echosondy, o szerokiej wiazce jest polaczone z nadajnikiem 6 drugiej echo¬ sondy, w W4skiej wiazce oraz z licznikiem transmisji 5.Wyjscia obu detektorów 9 i 10 sa dolaczone do ukladu 11 porównywania ech. Tenuklad 11 jest dolaczo¬ ny do jednego z wejsc pierwszego funktora bramkujacego 12. Wyjscie tego funktora 12 jest polaczone szeregowo polaczonymi posobnie: ukladem progów elektronicznych 13, drugim funktorem bramkujacym 14, zestawem liczników 15 i wskaznikami cyfrowymi 16.Wyjscie detektora 10 pierwszej echosondy, o szerokiej wiazce, jest dolaczone do wejscia ukladu 17 wydzie¬ lania ech od pojedynczych ryb, którego wyjscie jest dolaczone do sterujacego wejscia drugiego funktora bramku¬ jacego 14.Wyjscie logu 18 jest polaczone, poprzez uklad 19 sterowania pomiarami, ze sterujacym wejsciem pierwsze¬ go funktora bramkujacego 12, do którego wejscia dolaczone jest wyjscie detektora 10 pierwszej echosondy, o szerokiej wiazce.Sposób dzialania analizatora ech wedlug wynalazku jest nastepujacy. Nadajnik 1 echosondy o szerokiej wiazce pobudza do drgan przetwornik 2 echosondy o szerokiej wiazce. Jednoczesnie uruchamia on nadajnik 6 echosondy o waskiej wiazce, pobudzajacy do drgan przetwornik 7 echosondy o waskiej wiazce. Sondowanie przy pomocy przetwornika 2 i 7 odbywa sie jednoczesnie. Echa odebrane przez oba przetworniki 2 i 7 sa podawa¬ ne - w celu wzmocnienia — do odpowiednich odbiorników 3 i 8 a nastepnie — w celu uzyskania obwiedni ech — podane sa one do detektorów 9 i 10. Na wyjsciach detektorów 9 i 10 otrzymuje sie obwiednie ech od ryb, wykrytych w szerokiej wiazce i w waskiej wiazce. W ukladzie 11 porównywania ech dokonuje sie porównania ech z wyjscia detektorów 9 i 10 i otwiera sie pierwszy funktor bramkujacy 12 w chwili, kiedy na obu wyjsciach detektorów 9 i 10 pojawiaja sie jednoczesnie echa. W tym czasie pierwszy funktor bramkujacy 12 przepuszcza — do ukladu 13 progów elektronicznych — echa z echosondy o szerokiej wiazce. W ten sposób do ukladu 13 progów elektronicznych podaje sie tylko i wylacznie echa od ryb znajdujacych sie w srodkowej strefie szerokiej wiazki.111225 3 Pomiarów dokonuje sie recznie lub automatycznie, co wybrany odcinek czasu. Do tego cehi sluza log 18 i uklad 19 sterowania pomiarami, który odpowiednio otwiera lub zamyka pierwszy funktor bramkujacy 12.Sygnaly z szeregu wyjsc ukladu 13 progów elektronicznych sa podawane na wielokanalowy drugi funktor bramkujacy 14, którego sterowanie odbywa sie z ukladu 17 wydzielenia ech od ryb pojedynczych. Sygnaly otrzymane na poszczególnych wyjsciach drugiego funktora bramkujacego 14 sa zliczane na zestawie 15 liczników i wyswietlane na wskaznikach cyfrowych 16.W celu zliczenia liczby transmisji na wyjsciu nadajnika 1 echosondy o szerokiej wiazce podlaczony jest licznik transmisji 5.Wynalazek znajduje zastosowanie w gospodarce uspolecznionej zarówno w naukowo-badawczych pomia¬ rach zasobów ryb w oceanach jak i na przemyslowych statkach rybolówstwa dalekomorskiego.Zastrzezenie patentowe Analizator ech, laczacy dwie echosondy, pierwsza o szerokiej wiazce i druga o waskiej wiazce oraz dolaczo¬ ny do logu, na wyjsciu zawierajacy szeregowo polaczone pierwszy funktor bramkujacy, uklad progów elektro¬ nicznych, drugi funktor bramkujacy, zestaw liczników i wskaznik cyfrowy, znamienny tym, ze nadajnik (1) pierwszej echosondy o szerokiej wiazce dolaczony jest do nadajnika (6) drugiej echosondy o waskiej wiazce i dodatkowo do licznika transmisji (5) a odbiornik (3) pierwszej echosondy o szerokiej wiazce poprzez detektor (10) tej echosondy dolaczony jest do jednego z wejsc ukladu porównywania ech (U), do drugiego wejscia którego dolaczony jest poprzez detektor (9) echosondy o waskiej wiazce, odbiornik (8) tej drugiej echosondy, wyjscie zas wspomnianego ukladu porównywania ech (11) dolaczone jest do pierwszego funktora bramkujacego (12), przy czym dodatkowo wyjscie detektora (10) pierwszej echosondy, o szerokiej wiazce, polaczone jest z ukladem wydzielania ech od pojedynczych ryb (17), polaczonym z kolei z drugim funktorem bramkujacym (14), a wyjscie logu (18) polaczone jest poprzez uklad sterowania pomiarami (19) z drugim wejsciem pierwszego funktora bramkujacego (12), z którym takze polaczone jest wyjscie detektora (10), a wiec i wejscie ukladu porównywania ech (11). PL