Przedmiotem wynalazku jest uklad do wspólpracy okretowej automatycznej lacznicy telefonicznej z radiostacja okretowa majacy zastosowanie w sieciach lacznosci iia statkach morskich.Stan techniki Wiadome jest, ze radiostacja okretowa sluzy do utrzymania lacznosci statku z ladem i z innymi statkami, zas okretowa lacznica telefoniczna do ogólnoeksploatacyjnej lacznosci wewnetrznej na statku. Stosuje sie przy tym wspólprace radiostacji okretowej z lacznica telefoniczna, co umozliwia realizacje rozmów radiotelefonicznych z dolaczonych do lacznicy aparatów telefonicznych.W znanych rozwiazaniach uklad do wspólpracy lacznicy telefonicznej z radiostacja okretowa sklada sie z umieszczonego w kabinie radiostacji, lub wbudowanego w radiostacje aparatu posredniczacego radiooperatora, dwuprzewodowego lacza telefonicznego i zakonczenia tego lacza w lacznicy w postaci przekazników liniowych i pozycji wielokrocie abonenckiego. Aparat posredniczacy radiooperatora zawiera rozgaleznik telefoniczny, apa¬ rat telefoniczny i przelacznik reczny. Rozgaleznik sluzy do przejscia z jednotorowej transmisji od strony laczni¬ cy na dwutorowa transmisje w strone radiostacji — torem nadawczym rozgaleznik polaczony jest z wejsciem nadajnika a torem odbiorczym z wyjsciem odbiornika radiostacji. Aparat telefoniczny radiooperatora przeznaczo¬ ny jest do realizacji polaczen telefonicznych do abonenta lacznicy telefonicznej, a przelacznik reczny do przela¬ czenia lacza telefonicznego z aparatu telefonicznego na strone jednotorowa rozgaleznika telefonicznego.Realizacja polaczenia radiotelefonicznego polega na nawiazaniu lacznosci radiowej z odlegla radiostacja, zestawieniu polaczenia telefonicznego z aparatu radiooperatora do abonenta lacznicy, a nastepnie na dolaczeniu lacza telefonicznego do radiostacji. Rozmowa radiotelefoniczna prowadzona jest systemem dupleks, a radioope¬ rator kontroluje przebieg transmisji, sluchajac sygnalów z odbiornika radiowego w celu okreslenia momentu zakonczenia rozmowy.Niedogodnoscia znanego rozwiazania jest brak realizacji rozmów systemem simpleks. Znane jest, ze system simpleks polega na naprzemiennym nadawaniu i odbiorze, co wymaga przelaczania radiostacji z nadawania na odbiór i z odbioru na nadawanie. System simpleks jest stosowany na tych statkach, gdzie zbyt mala odleglosc miedzy antena nadawcza i odbiorcza nie pozwala na prace dupleks, podczas której nadajniki odbiornik pracuja? 111170 jednoczesnie i, wskutek odbioru przez antene odbiorcza zbyt silnych sygnalów z anteny nadawczej, nastepowa¬ loby uszkodzenie obwodów wejsciowych odbiornika. Przelaczanie radiostacji z nadawania na odbiór i odwrotnie realizuje sie za pomoca przekaznika sterowanego recznie wlacznikiem znajdujacym sie w uchwycie mikrotelefo¬ nu radiostacji. Nacisniecie wlacznika powoduje zadzialanie przekaznika, który wlacza nadajnik a wylacza obwo¬ dy wejsciowe odbiornika radiostacji.Niedogodnoscia znanego rozwiazania jest równiez kontrola tylko jednego kierunku transmisji. Ze wzgledu na wykorzystanie do tego celu odbiornika radiostacji radiooperator nie slyszy sygnalów mowy abonenta laczni¬ cy.Istota wynalazku. W ukladzie wedlug wynalazku aparat posredniczacy radiooperatora zawiera przelacznik do programowania transmisji dupleks, przelacznik do programowania transmisji simpleks zespól do sterowania przekaznikiem radiostacji podczas rozmowy simpleks, odbiornik kontrolny transmisji oraz przelacznik do dola¬ czania do radiostacji torów rozmownych wieloprzewodowego lacza od lacznicy telefonicznej. Wieloprzewodowe lacze zawiera tor aparatu telefonicznego radiooperatora, tory rozmowne — odbiorczy i nadawczy, przewód do programowania transmisji dupleks, przewód do programowania transmisji simpleks i przewód do przekazywania z lacznicy do aparatu posredniczacego radiooperatora sygnalów sterujacych przekaznikiem radiostacji podczas transmisji simpleks. Lacznica wyposazona jest w radiotelefoniczny zespól polaczeniowy stanowiacy zakonczenie wieloprzewodowego lacza od aparatu posredniczacego radiooperatora. Radiotelefoniczny zespól polaczeniowy zawiera rozgaleznik telefoniczny, dolacznik torów - nadawczego i odbiorczego - do rozgaleznika oraz mostek zasilajacy lacze abonenta.Odbiornik kontrolny transmisji jest znanym wzmacniaczem malej czestotliwosci, do którego wyjscia dola¬ czony jest glosnik. W momencie dolaczenia do radiostacji torów rozmownych wieloprzewodowego lacza, tor telefoniczny aparatu telefonicznego radiooperatora przelaczony zostaje na odbiornik kontrolny.W radiotelefo¬ nicznym zespole polaczeniowym tor ten dolaczony jest do jednotorowej strony rozgaleznika.Uklad wedlug wynalazku umozliwia realizacje rozmów radiotelefonicznych systemem simpleks z kabiny i aparatu abonenta, co jest korzystne w eksploatacji bo nie wymaga przywolywania czlonka zalogi statku do kabiny radiostacji i skraca czas lacznosci radiowej. Jednoczesnie zachowano realizacje rozmów systemem du¬ pleks, który mozna stosowac na duzych statkach i, który jest dla abonentów wygodniejszy niz system simpleks.Mozliwosc latwego programowania transmisji dupleks lub simpleks pozwala na dostosowanie systemu lacznosci do aktualnych warunków lacznosci. W polaczeniach dalekosieznych mozna realizowac rozmowy simpleks z wykorzystaniem maksymalnej mocy nadajnika, a w polaczeniach o malym zasiegu, rozmowy dupleks ze zmniejszona moca nadajnika.Zapewniona jest mozliwosc wykluczenia na stale rozmów dupleks na danym statku przez odlaczenie przewodu do programowania transmisji dupleks od radiotelefonicznego zespolu polaczeniowego.Odbiornik kontrolny transmisji, wysterowany sygnalami z jednotorowej strony .rozgaleznika, gdzie wystepuje suma sygnalów obu kierunków transmisji, zapewnia radiooperatorowi kontrole obu kierunków trans¬ misji.Pizyklad wykonania wynalazku. Przedmiot wynalazku jest pokazany w przykladzie wykonania na rysun¬ ku, który przedstawia schemat blokowy ukladu.Aparat 1 posredniczacy radiooperatora zawiera przelacznik A do programowania transmisji dupleks, prze¬ lacznik B do programowania transmisji simpleks, zespól do sterowania przekaznikiem radiostacji podczas rozmo¬ wy simpleks skladajacy sie z przekaznika C posiadajacego zestyki Cl, C2 i lampek D, E sygnalizujacych kierunek transmisji, przelacznik F do dolaczenia do radiostacji lacza od lacznicy telefonicznej posiadajacy zestyki FI, F2, F3 i F4 oraz odbiornik kontrolny transmisji G. Oprócz tego aparat posredniczacy radiooperatora wyposazony jest w przelacznik zwrotny H przeznaczony do zmiany kierunku transmisji simpleks. Wieloprzewodowe lacze 2 zawiera tor 3 aparatu 4 telefonicznego radiooperatora, tor 5 odbiorczy, tor 6 nadawczy, przewód 7 do programo¬ wania transmisji dupleks, przewód 8 do programowania transmisji simpleks i przewód 9 do przekazywania sygna¬ lów sterujacych przekaznikiem radiostacji podczas rozmowy simpleks. Oprócz tego w sklad lacza wchodzi przewód 10 do przesylania sygnalu zmiany kierunku transmisji simpleks przez radiooperatora. Radiotelefoniczny zespól 12 polaczeniowy zawiera rozgaleznik K telefoniczny, dolacznik L torów posiadajacy zestyki LI, L2 i L3 oraz mostek M zasilajacy lacze abonenta. Mostek M zasilajacy polaczony jest z dolacznikiem L torów obwodem 13 do przelaczania kierunku transmisji simpleks.Tor 6 nadawczy polaczony jest z wejsciem o impedancji 600 omów nadajnika N radiostacji, a tor 5 odbior¬ czy z wyjsciem odbiornika O radiostacji o impedancji 600 omów. Korzystne jest wyposazenie tych torów w zna¬ ne wzmacniacze malej czestotliwosci o wzmocnieniu okolo 4,3 dB dla kompensacji tlumienia wprowadzonego przez rozgaleznik K.111170 3 Dzialanie ukladu w przypadku realizacji rozmowy radiotelefonicznej systemem dupleks jest nastepujace: Poslugujac sie mikrotelefonem P radiostacji radiooperator nawiazuje lacznosc radiowa z odlegla radiostacja, po czym realizuje polaczenie telefoniczne z aparatu 4 do abonenta 14 poprzez radiotelefoniczny zespól 12 polacze¬ niowy i pozostale urzadzenia 15 lacznicy. Po zgloszeniu sie abonenta 14, radiooperator wlacza prze laczniki A i F. Przelacznik A programuje w dolaczniku L torów prace dupleks, w wyniku czego zestyki LI i L2 zwieraja sie na caly czas rozmowy, a zestyk L3 pozostaje przez caly czas w spoczynku. Ponadto dolacznik L torów jest zablokowany dla odbioru sygnalów przelaczania kierunku transmisji w obwodzie 13 z mostka M zasilajacego lacze abonenta. Przelacznik F" zestykami FI i F2 dolacza tory 5, 6 do radiostagi, zestykiem F4 powoduje w mostku M zasilajacym dolaczenie obwodu rozmowy do rozgaleznika K, a zestykiem F3 przelacza tor 3 telefoniczny z aparatu telefonicznego 4 na odbiornik G kontrolny transmisji. Przekaznik C w aparacie posredni¬ czacym radiooperatora i przekaznik R radiostacji pozostaja przez caly czas rozmowy w stanie spoczynku, odbior¬ nik O i nadajnik N radiostacji pracuja jednoczesnie. Radiooperator kontroluje przebieg transmisji za pomoca odbiornika G kontrolnego i po zakonczeniu rozmowy zwalnia przelaczniki F i A.W przypadku rozmowy radiotelefonicznej simpleks, po nawiazaniu lacznosci radiowej, zestawieniu pola¬ czenia telefonicznego do abonenta 14 i zgloszeniu sie tego abonenta, radiooperator wlacza przelaczniki fi i F.Przelacznik B programuje dolacznik L na prace simpleks wskutek czego zwieraja sie zestyki L2 i L3. Zestykiem L2 dolaczony zostaje do rozgaleznika tor 6 nadawczy, a zestyk L3 powoduje przyciagniecie przekaznika C.Przekaznik C zestykiem C2 wlacza przekaznik R radiostacji, który wlacza nadajnik N a wy lacza odbiornik O radiostacji, a zestykiem Cl zapala lampke D sygnalizujaca stan nadawania. Zestyk F4 powoduje dolaczenie w mostku M zasilajacym obwodu rozmowy do rozgaleznika K. Zestyk F3 powoduje przelaczenie toru 4 telefoni¬ cznego z aparatu 4 telefonicznego na odbiornik G kontrolny transmisji. Utworzona jest droga transmisji od abonenta 14, poprzez urzadzenia lacznicy 15, mostek M zasilajacy, rozgaleznik K, zestyki L2, tor 6 nadawczy i zestyk F2 do nadajnika N radiostacji.Przelaczenie kierunku transmisji abonent 14 zapowiada slowem „odbiór" po czym wybiera tarcza numero¬ wa cyfre „1", albo naciska na chwile przelacznik obwodów. Mostek M zasilajacy przekazuje w obwodzie 13 do dolacznika L torów, odebrany z petli abonenta krótkotrwaly impuls przerwy, wskutek czego dolacznik L torów zmienia swój stan na przeciwny - rozwieraja sie zestyki L2 i L3, a zwiera sie zestyk LI. Zwalniaja przekazniki C iR, gasnie lampka D a zapala sie lampka E, która sygnalizuje stan odbioru. Radiostacja przelaczona jest na odbiór - abonent 14 odbiera sygnaly z odbiornika O poprzez zestyki FI, tor 5 odbiorczy, zestyk LI. rozgalez¬ nik K, mostek M zasilajacy i urzadzenia 15 lacznicy.Gdy odlegly korespondent zapowiada zmiane kierunku transmisji slowem „odbiór", abonent-14 wybiera cyfre ..1" lub naciska na chwile przelacznik obwodów. Mostek M zasilajacy w obwodzie 13 przekazuje impuls przerwy do dolacznika L, który zmienia swój stan na przeciwny — zestyk LI rozwiera sie, a zwieraja sie'zestyki L2 i L3. Przyciagaja przekazniki C i R, gasnie lampka E a zapala sie lampka D. Radiostacja ponownie przelaczona jest na nadawanie.Niezaleznie od abonenta 14 kierunek transmisji moze przelaczyc radiooperator za pomoca przelacznika H.Krótkotrwale nacisniecie tego przelacznika powoduje zmiane stanu dolacznika L torów na przeciwny. Mozli¬ wosc ta jest przydatna na poczatku rozmowy w przypadku, gdy odlegly korespondent realizuje równiez transmi¬ sje simpleks i, gdy w zwiazku z tym zachodzi potrzeba doprowadzenia do zgodnosci kierunków transmisji, a tak¬ ze w trakcie rozmowy, gdy rozmawiajacy abonent nie ma wprawy w prowadzeniu rozmowy simpleks i mimo zapowiedzi „odbiór" nie wykonuje manipulacji przelaczania kierunku transmisji.Uniemozliwienie na stale transmisji dupleks na danym statku uzyskuje sie przez odlaczenie przewodu 7 od dolacznika L torów.Zastrzezenie patentowe Uklad do wspólpracy-okretowej automatycznej lacznicy telefonicznej z radiostacja okretowa zawierajacy aparat posredniczacy radiooperatora, znamienny tym, ze aparat posredniczacy radiooperatora wyposazo¬ ny jest w przelacznik (A) do programowania transmisji dupleks, przelacznik (B) do programowania transmisji simpleks, zespól (C), (D), (E) do sterowania przekaznikiem radiostacji podczas rozmowy simpleks, odbiornik (G) kontrolny transmisji oraz przelacznik (F) do dolaczania torów rozmownydi wieloprzewodowego lacza telefo¬ nicznego do radiostacji, które to lacze zawiera tor (3) aparatu (4) telefonicznego radiooperatora, tor (5) odbior¬ czy, tor (6) nadawczy, przewód (7) do programowania transmisji dupleks, przewód (8) do programowania transmisji simpleks i przewód (9) do przekazywania sygnalów sterujacych przekaznikiem radiostacji podczas rozmowy simpleks, a to lacze jest dolaczone w lacznicy do radiotelefonicznego zespolu (12) polaczeniowego wyposazonego w rozgaleznik (K) telefoniczny i dolacznik (L) torów.111 170 Hadiostacjci 9P a-S ! Lacznica telefoniczna Prac. Poligraf. UP P RL naklad 120 + 18 Cena 45 zl PL