Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do podluznego prowadzenia zestawów kolowych zwlaszcza w pojazdach szynowych, umozliwiajace radialne ustawienie sie zestawów kolowych na krzywiznach toru.Znane sa urzadzenia prowadzace zestawy kolowe wózka lub pojazdu dwuosiowego wykorzystujace mecha¬ niczne sterowanie zestawów kolowych poprzez skret wózka wzgledem pudla lub tez zapewniajace zestawom kolowym odpowiednie luzy w prowadzeniach i zaopatrzenie zawieszen i prowadzen w urzadzenia zwrotne - patent PRL 76583. 1 W innym znanym rozwiazaniu maznice dwóch zestawów kolowych lub pojazdu dwuosiowego maja polaczenia inwersyjne po tej samej stronie wózka lub pojazdu. Polaczenie to zrealizowane jest przy pomocy podluznie, których konce lacza przeguby umieszczone w maznicach ze skrajnymi przegubami wahacza dwuramiennego. Przegub srodkowy wahacza osadzony jest w ostoi wózka wzglednie pojazdu. Ruch wahacza dwuramiennego kontrolowany jest przez sprezynowe urzadzenie zwrotne - patent PRL 96796. Mechaniczne sterowanie zestawów kolowych wymaga wielu dodatkowych elementów, dubluje w dotychczasowych wykona¬ niach istniejace prowadzenie i dziala z pewnym opóznieniem, ponadto caly uklad dzwigni i drazków rozmieszczony na calej dlugosci wózlta lub pojazdu pracuje w bardzo niekorzystnych warunkach i jest Klopotliwy w eksploatacji.Celem wynalazku jest zmniejszenie oporów jazdy zestawów kolowych oraz zmniejszenie zuzycia obreczy i szyn. Dla osiagniecia tego celu postawiono zadanie skonstruowania takiego urzadzenia prowadzacego, które zapewni radialne ustawianie sie zestawów kolowych wzgledem zarysu szyn.Istota wynalazku polega na przegubowym polaczeniu kazdej maznicy zestawu kolowego wózka lub poja¬ zdu dwuosiowego dwoma poziomymi drazkami usytuowanymi naprzeciwko siebie z tlokami silowników hydra¬ ulicznych, których cylindry osadzone sa we wspornikach ostoi wózka lub pojazdu dwuosiowego. Silowniki hydrauliczne, które naleza do jednakowo zorientowanych w stosunku do kierunkujazdy stron kól lub zestawów kolowych sa ze soba polaczone w zamkniete obwody hydrauliczne. Natomiast drazki prowadzace na swych koncach w osi wzdluznej posiadaja gniazda kuliste stykajace sie poprzez kulke z gniazdem kulistym maznicy lub tloka silownika o takim samym promieniu.Drazki prowadzace sa ustalone wzdluznie przed utrata kontaktu z kulkami poprzez pierscienie zabezpieczajace osadzone w maznicy oraz tloku silownika. Pierscienie zabezpieczaja-2 110 923 ce stykaja sie z powierzchnia o ksztalcie scietej czaszy kulistej, której sciecie tworzy czesc walcowa drazka, przy czym powierzchnia czaszy jest koncentryczna z gniazdem kulistym^ promien czaszy jest wiekszy od promienia gniazda kulistego.Rozwiazanie wedlug wynalazku eliminuje niedogodnosci zwiazane ze stosowaniem w znanych rozwiaza¬ niach sterowania mechanicznego zestawów kolowych przy pomocy podluznie i dzwigni, które pracuja w bardzo niekorzystnych warunkach i sa klopotliwe w eksploatacji zwlaszcza w pojazdach dwuosiowych, gdzie rozmiesz¬ czone sa one na calej dlugosci pojazdu. Do zalet trakcyjnych rozwiazania zaliczyc trzeba mniejsze zuzywanie sie obreczy kól, zwiekszenie zywotnosci szyn i torów, mniejsze opory jazdy, spokojniejsza jazde.Dzialanie urzadzenia wedlug rozwiazania polega na wyzyskaniu naturalnego oddzialywania toru na zestaw prowadzacy, a.impuls stad powstaly —jest obrócony na nadanie zestawom kolowym w poziomie odpowiednich katów dla zajecia polozen radialnych. Przy wyjezdzie z krzywizny nastepuje proces odwrotny i zestawy kolowe wracaja do stanu wyjsciowego pod wplywem sil zwrotnych w zawieszeniu usprezynowienia. Zestaw kolowy prowadzony jest .pp.djujj^ie przy kazdej maznicy dwoma poziomymi drazkami pracujacymi na przemian tylko na sciskanie zarówno przy napedzie jak i przy hamowaniu. Drazki naciskaja na tloki silowników hydraulicznych jednostronnego dzialania.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia kolo zestawu wraz z maznica, drazkami i silownikami w widoku z góry, fig. 2 — w przekroju wzdluznym polaczenie drazka z maznica oraz z silownikiem hydraulicznym a fig. 3 - usytuowanie drazków prowadzacych i silowników dla wózka lub pojazdu dwuosiowego.Maznica 1 posiada polaczone przegubowo dwa poziomo usytuowane naprzeciwko siebie drazki prowadzace 2 i 3, które drugimi koncami przylaczone sa przegubowo z tlokami 5 silowników hydraulicznych. Cylindry 6 silowników sa natomiast osadzone we wspornikach 7 ostoi wózka lub pojazdu. Fig. 2 — przedstawia szczególy rozwiazania przegubowego drazka prowadzacego z maznica oraz tlokiem silownika. Koncówka drazka posiada gniazdo kuliste o promieniu il9 które styka sie poprzez kulke z gniazdem kulistym maznicy 1 lub tloka 5 o takim samym promieniu n. Drazki prowadzace ustalone sa wzdluznie przed utrata kontaktu gniazd z kulkami -4-poprzez pierscienie zabezpieczajace 8 osadzone w maznicy 1 i tloku 5, a które stykaja sie z zewnetrzna powie¬ rzchnia koncówek drazków prowadzacych majaca ksztalt scietej czaszy kulistej, której sciecie tworzy czesc walcowa drazka. Czasza kulista jest koncentryczna z gniazdem kulistym, a promien czaszy ii jest wiekszy od promienia xx gniazda kulistego, ponadto pokazano w przekroju osadzenie cylindra 6 silownika we wsporniku 7 wózka lub pojazdu.Fig. 3 przedstawia uklad urzadzen prowadzacych dla wózka lub pojazdu dwuosiowego. Polaczenie obwo¬ dów hydraulicznych silowników moze byc zrealizowane wedlug nastepujacych schematów: - cztery obwody A-E, B-F, C-G, D-H albo - cztery obwody A-C, B-D, E-G, F-H albo - dwa obwody A-C-E-G, B-D-F-H.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do podluznego prowadzenia zestawów kolowych zwlaszcza w pojazdach szynowych, zna¬ mienne tym, ze do kazdej maznicy (1) przylaczone sa przegubowo dwa poziome drazki prowadzace (2 i 3) usytuowane naprzeciwko siebie, które drugimi koncami polaczone sa przegubowo z tlokami (5) silowników hydraulicznych, których cylindry (6) osadzone sa we wspornikach (7) ostoi wózka lub pojazdu, przy czym silowniki hydrauliczne nalezace do jednakowo zorientowanych w stosunku do kierunku jazdy stron kól lub zestawów kolowych sa ze soba polaczone w zamkniete obwody hydrauliczne. 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym,, ze drazki prowadzace (2 i 3) na swych koncach w osi wzdluznej posiadaja gniazda kuliste stykajace sie poprzez kulke (4) z gniazdem kulistym maznicy lub tloka (5) silownika o takim samym promieniu (ri ). 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 2,znamienne tym,, ze drazki prowadzace (2 i 3) sa ustalane wzdluznie przed utrata kontaktu z kulkami (4) poprzez pierscienie zabezpieczajace (8) osadzone w maznicy (1) oraz tloku (5) silownika, przy czym pierscienie zabezpieczajace (8) stykaja sie powierzchnia o ksztalcie scietej czaszy kulistej, której sciecie tworzy czesc walcowa drazka, przy czym powierzchnia czaszy jest koncentryczna z gnia¬ zdem kulistym, a promien czaszy (r2) jest wiekszy od promienia (ix) gniazda kulistego.110 923 l -^ 7 Lfe^^StZJ \ €fcJ i Figi A 3B Si.E —rs~ iir ^ 5 F 3~~i ~~*J \ ] \_ —!"£_ 6Q ó / TH DH Fig3 PL