Przedmiotem wynalazku jest centrum obróbko¬ we wiertarko-centrówkowe majace zastosowanie w centrum produkcyjnym lub jako samodzielne centrum obróbkowe.Centra obróbkowe wiertarko-centrówkowe slu¬ zace do obróbki konców walków dotad nie sa znane.W znanych dotychczas wiertarko-centrówkach sluzacych do obróbki konców walków stosowany jest uklad dwustronny z dwoma wrzeciennikami umozliwiajacy jednoczesna obróbke obu konców walka. Obrabiarki takie sa racjonalne w przypad¬ ku walków z jednakowo obrabianymi obu konca¬ mi, jednak w przypadku wystepujacych w duzych ilosciach walków o róznej obróbce konców, drugi wrzeciennik na takich obrabiarkach przewaznie nie jest jednoczesnie wykorzystany.Oprócz tego na wiertarko-centrówkach w ukla¬ dzie dwustronnym nie mozna wiercic glebokich otworów wzdluz osi obrabianego walka. Duza sila posuwowa wystepujaca przy wydajnym glebokim wierceniu wiertlami kretymi lub nawet wiertlami lufowymi moze powodowac przesuw obrabianego walka w zacisnietych szczekach imadel. Jest to szczególnie grozne przy wierceniu glebokich otwo¬ rów o duzej srednicy, kiedy pozostajaca cienka scianka walka zamieniajacego sie w tuleje nie po¬ zwala na mocne zacisniecie w szczekach imadel, które moglyby zdeformowac cienkoscienna tuleje. 10 15 30 Zautomatyzowanie wymiany narzedzi we wrzecio¬ nach dwóch wraecienników na przeciwleglych kon¬ cach loza wiertarko-ceinjtrówikii w ukladzie dwu¬ stronnym doprowadziloby do bardzo skomplikowa¬ nego centrum obróbkowego* W znanych wiertarko-centrówkach stosuje sie przewaznie wzdluzne prowadnice na lozu w ukla¬ dzie tradycyjnym poziomym, a tylko wyjatkowo w ukladzie pionowym.Istota centrum obróbkowego wiertarko-centrów- kowego wedlug wynalazku polega na tym, ze po¬ siada ono obrotowy stól z dwoma imadlami hy¬ draulicznymi do zamocowania walka w celu jego obróbki z obu konców i ze zderzakiem podpiera¬ jacym, nachylony pod katem 30° do pionu i osa¬ dzony na saniach, usytuowanych przesuwnie za pomoca bloków prowadnicowych tocznych na sta¬ lowych hartowanych listwach zamocowanych do górnego loza spoczywajacego na dolnym lozu wy¬ posazonym we wrzeciennik z poziomym wrzecio¬ nem roboczym, oraz posiada magazyn narzedzi z narzedziami w pozycji pionowej, napedzany za posrednictwem reduktora, sprzezony z czytnikiem z inicjatorami elektromagnetycznymi dla odczytu zakodowanych gniazd narzedziowych w magazy¬ nie, jednoramienny podajnik narzedzi wspólpracu¬ jacy z magazynem narzedzi i wywrotka narzedzio¬ wa, dwuramienny podajnik narzedzi wspólpracu¬ jacy z wywrotka narzedziowa i koncówka wrze- 110 5173 110 517 4 ciona roboczego, urzadzenie kontrolne, glówny pulpit sterowniczy usytuowany na wrzecienniku, pomocniczy-pulpit sterowniczy osadzony na ma¬ gazynie' narzedzi oraz zasilacz hydrauliczny do sterowania nieprzesuwnych zespolów za pomoca aparatury hydraulicznej umieszczonej na stalych plytach hydraulicznych i do sterowania zacisku imadel hydraulicznych, obrotu stolu i jego unosze¬ nia w czasie obrotu i opadowego wsprzeglenia ustalajacego za pomoca aparatury umieszczonej na przesuwnej plycie hydraulicznej zamocowanej do san, przy .czym w osobnych wolnostojacych sza¬ fach znajduja sie uklad dopasowujaco-sterujacy, tyrystorowy uklad napedowy silnika pradu stalego dla napedu wrzeciona, tyrystorowy uklad napedo¬ wy silnika pradu stalego dla wzddluznego posuwu stolu oraz uklad sterowania numerycznego odcin¬ kowego dla tego posuwu w osi Z.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 jest widokiem z boku centrum, fig. 2 — widokiem z przodu centrum, fig. 3 — widokiem z góry cen¬ trum, fig. 4 — szczególem obrazujacym wspól¬ prace jednoramiennego podajnika narzedzi z ma¬ gazynem narzedzi i wywrotka narzedziowa oraz fig. 5 — szczególem obrazujacym wspólprace dwu- ramiennego podajnika narzedzi z wywrotka narze¬ dziowa i koncówke wrzeciona roboczego.Centrum obróbkowe wiertariko-centrówkowe we¬ dlug wynalazku sklada sie z dolnego loza 1, we¬ wnatrz którego umieszczony jest silnik napedu wrzeciona i skrzynka predkosci, z górnego loza 2 z prowadnicami stolu nachylonymi pod katem 30° do pionu oraz z pozostalych zespolów umieszczo¬ nych na tych lozach.Na dolnym lozu 1 z lewej strony umieszczony jest wrzeciennik 3 z poziomym wrzecionem robo¬ czym 9.Obrotowy stól 4, obracajacy sie o 180°, umiesz¬ czony jest na saniach 5 przesuwajacych sie w kie¬ runku wzdluznym na blokach prowadnicowych tocznych, które jada po stalowych hartowanych listwach ulozonych na górnym lozu 2.Na obrotowym stole 4 umieszczone sa dwa ima¬ dla hydrauliczne 6 i 7, w których mocuje sie obrabiany walek. Imadla te maja zmienny rozstaw na stole 4 w zaleznosci od zakresu dlugosci obra¬ bianych walków.Na górnym lozu 2 z prawej strony umieszczony jest zderzak podpierajacy 8, o który opiera sie obrabiany walek swoja czolowa powierzchnia. Zde¬ rzak ten wysuwa sie osiowo i pokreca sie o 90° w plaszczyznie równoleglej do prowadnic na gór¬ nym lozu 2. Koniec walka zamocowanego w ima¬ dlach 6 i 7 i podpartego zderzakiem 8 znajdujacy sie z lewej strony, jest obrabiany za pomoca na¬ rzedzia osadzonego i zamocowanego w koncówce wrzeciona 9.Na wierzchu górnego loza 2 umieszczony jest magazyn narzedzi 10 zawierajacy gniazda dla osa¬ dzenia w nich oprawek narzedziowych z narze¬ dziami w pozycji pionowej. Lancuch tego maga¬ zynu napedzany jest przez silnik elektryczny za posrednictwem reduktora 11. Gniazda narzedziowe lancuchowego magazynu 10 maja zakodowane nu¬ mery odczytywane przez czytnik 12 z inicjatorami elektromagnetycznymi. Magazyn narzedzi 10 poru¬ sza sie w kierunku przeciwnym do ruchu wska¬ zówek zegara. Nastepna pozycja gniazda, maga¬ zynu 10, za czytnikiem 12 kodu numerów gniazd, jest miejscem automatycznej wymiany narzedzi z oprawkami narzedziowymi.Do dokonywania tej wymiany sluzy jednora- mienny podajnik narzedzi 13, którego hydraulicz¬ ny naped pionowego wysuwu i pokrecenia o kat okolo 75° znajduje sie w skrzynce 14. Jednora- mienny podajnik narzedzi 13 wymienia oprawki z narzedziami pomiedzy magazynem narzedzi 10 i wywrotka narzedziowa 15, której naped prze¬ chylu o kat 90°, z pozycji pionowej do poziomej, znajduje sie w korpusie 16, a naped zacisku opraw¬ ki narzedziowej w korpusie wywrotki 15.Po przechyle wywrotki 15 do poziomu nastepuje automatyczna wymiana oprawek z narzedziami pomiedzy ta wywrotka narzedziowa 15 i koncówka wrzeciona roboczego 9, do czego sluzy dwuramien- ny podajnik narzedzi 17. Hydrauliczny naped po¬ ziomego wysuwu tego podajnika i jego obrotu o kat okolo 195° miesci sie w skrzynce 18.Naped hydraulicznego luzowania sprezynowego zacisku oprawki narzedziowej w koncówce wrze¬ ciona roboczego 9 i rygla wrzeciona znajduje sie z lewej strony wrzeciennika 3.Urzadzenie kontrolne 19 sygnalizuje czy narze¬ dzie osadzone w koncówce wrzeciona roboczego 9 zostalo zlamane w czasie obróbki, czy tez zlamanie takie nie nastapila Przesuwna oslona 20 z oknem ze szkla organicz¬ nego oslania strefe skrawania. W razie potrzeby recznego dostepu do koncówki wrzeciona robocze¬ go 9 oslone ta przesuwa sie w prawo az do konca dolnego loza 1.Oslona blaszana 21 oslania gniazda narzedziowe magazynu narzedzi 10 przed odpryskami wiórów i chlodziwa.Glówny pulpit sterowniczy 22 sluzy do recznego sterowania obrabiarka "w czasie jej nastawiania.Pomocniczy pulpit sterowniczy 23 sluzy do stero¬ wania magazynem narzedzi 10 podczas recznej wy¬ miany w nim narzedzi. Dostep do tej wymiany znajduje sie z tylu za obrabiarka. Silowy uklad hydrauliczny obrabiarki jest zasilany olejem pod cisnieniem z zasilacza hydraulicznego 24, do zbior¬ nika którego odprowadza sie równiez olej odply¬ wowy. Osloniete stale plyty hydrauliczne 25 i 26 zawieraja aparature hydrauliczna sterujaca nie- przesuwffiymd zespolami obrabiarki Oslonieta prze¬ suwna plyta hydrauliczna 27 przez podluzne okno w górnym lozu 2 przymocowana jest do san 5 obrotowego stolu 4 i razem z nimi przesuwa sie w kierunku wzdluznym. Plyta ta zawiera apara¬ ture hydrauliczna sterujaca zaciskiem imadel hy¬ draulicznych 6 i 7, obrotem stolu 4 oraz jego uno¬ szeniem w czasie obrotu i opadowym wsprzegla- niem ustalajacym. Weze hydrauliczne i kable elek¬ tryczne doprowadzajace olej i prad elektryczny do mechanizmów przesuwnego stolu 4 umieszczonych 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60110 517 5 6 na saniach 5 w czasie przesuwu rozwijaja sie w rynnie 28.Silnik elektryczny i przekladnia napedu posuwu san 5 zasloniete sa oslona 29 i znajduja sie we wnece na górnym lozu 2 z prawej jego strony. 5 W dolnym lozu 1 przewidziane jest miejsce dla mechanicznego transportera wiórów, który w ra¬ zie racjonalnej potrzeby moze byc zawsze zastoso¬ wany. Pod komora dla tego transportera znajduje sie sciekchlodziwa. 10 W osobnych wolnostojacych szafach elektrycz¬ nych znajduja sie uklad dopasowujaco-sterujacy, tyrystorowy uklad napedowy silnika pradu stalego dla napedu wrzeciona, tyrystorowy uklad napedo¬ wy silnika pradu stalego wzdluznego posuwu sto¬ lu 4 i uklad sterowania numerycznego odcinko¬ wego dla tego posuwu w osi Z.Sposób pracy centrum obróbkowego wiertarko- -centrówkowego wedlug wynalazku jest tego ro- 20 dzaju, ze jednoczesnie z zalaczeniem cyklu auto¬ matycznego roboczego, obejmujacego skrawanie narzedziem osadzonym w koncówce wrzeciona ro¬ boczego 9, nastepuje zalaczenie umieszczonego w korpusie 16 mechanizmu obrotu wywrotki na- 2$ rzedziowej 15, przez co przekreca sie ona o kat 90° zmieniajac polozenie zamocowanego w niej narzedzia (które skrawalo poprizednio) z poziome¬ go na pionowe. Nastepnie jednoramienny podajnik narzedzi 13 obraca sie w kierunku wywrotki na- 30 rzedziowej 15 najpierw szybko, a pózniej na krót¬ kiej drodze ruchem bardzo zwolnionym az do oparcia sie zluzowanego chwytaka podajnika o oprawke pionowo ustawionego narzedzia w wy¬ wrotce 15. Nastepuje teraz sprezynowy zacisk 35 chwytaka podajnika 13 na oprawce narzedziowej.Oprawka ta zostaje hydraulicznie zluzowana z zacisku sprezynowego w wywrotce 15 i podaj¬ nik 13 przesuwa sie hydraulicznie do góry wy¬ ciagajac oprawke z narzedziem z pionowo usta- 49 wionej wywrotki 15, nastepuje najpierw szybki a pózniej na krótkiej drodze zwolniony obrót po^ dajnika 13 w kierunku magazynu narzedzi 10. Po ustawieniu sie podajnika 13 z oprawka i narze¬ dziem nad pustym gniazdem magazynu 10 w po- « zycji automatycznej wymiany podajnik 13 opusz¬ cza sie na dól wsadzajac oprawke z narzedziem do tego gniazda.Po hydraulicznym zluzowaniu sprezynowego za¬ cisku chwytaka podajnik 13 najpierw szybko a pózniej wolno obraca sie w kierunku od maga¬ zynu 10 do przodu obrabiarki o kat 75°.. Nastepuje hydrauliczne odryglowanie sprezynowego rygla magazynu 10 i szybki ruch lancucha magazynu w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek ze- w gara. Gniazdo z wlozonym tam przed chwila na¬ rzedziem szybko odjezdza z miejsca automatycznej. wymiany.Czytmik 12 zakodowanych numerów gniazd na- 60 rzedziowych magazynu) 10 za pomoca bezdotyko¬ wych inicjatorów elektromagnetycznych odczytuje numery kolejno przesuwajacych sie przedJ nim gniazd. Po odczytaniu numeru gniazda z narze¬ dziem, które bedzie skrawalo jako nastepne po 99 narzedziu skrawajacym obecnie, nastepuje przela¬ czenie na wolny ruch lancucha magazynu 10. Lan¬ cuch ten przesuwa sie teraz wolno o jedna po¬ zycje i zatrzymuje sie gdy wybrane gniazdo znaj¬ dzie sie w pozycji automatycznej wymiany. , Nastepuje sprezynowe zaryglowanie magazynu narzedzi 10 i szybki, a pózniej zwolniony obrót jednoramdennego podajnika narzedzi 13 w kierun¬ ku magazynu 10.Po oparciu chwytaka podajnika 13 na oprawce, narzedzia nastepuje sprezynowy zacisk tego chwy¬ taka na oprawce i wysuw podajnika 13 do góry powodujacy wyciagniecie oprawki & narzedziem z gniazda magazynu 10. Podajnik 13 obraca sie najpierw szybko, a pózniej wolno w kierunku do przodu obrabiarki o kat 75°.Magazyn narzedzi 10 odryglowuje sie i jego lancuch zaczyna szybko przesuwac sie. Puste gniaz¬ do, w którym wlozona byla oprawka z narzedziem wyjeta przed chwila, szybko odjezdza z miejsca automatycznej wymiany. Czytnik 12 odczytuje nu¬ mery kolejno przesuwajacych sie przed nim gniazd.Po odczytaniu numeru pustego gniazda dla narze¬ dzia, które obecnie skrawa, nastepuje wolny ruch magazynu narzedzi 10 o jedna pozycje i zatrzy¬ manie sie gdy "wybrane gniazdo znajduje sie w po¬ zycji automatycznej wymiany. Puste gniazdo jest przygotowane do przyjecia narzedzia, które obec¬ nie konczy skrawanie i czeka na zakonczenie glów¬ nego cyklu automatycznego obrabiarki.Jednoramienny podajnik narzedzi 13 najpierw szybko, a pózniej wolno obraca sie w kierunku wywrotki narzedziowej 15 az do pozycji nad jej pustym gniazdem ustawionym pionowo. Wówczas podajnik 13 opuszcza sie na dól wsadzajac opraw¬ ke z narzedziem do ipustego gniazda wywrotki 15.Wlacza sie sprezysty zacisk oprawki w gniezdzie, sprezynowy zacisk chwytaka podajnika 13 zostaje hydraulicznie zluzowany i podajnik obraca sie z po¬ wrotem do przodu obrabiarki az do skrajnego po¬ lozenia (o kat 15°).Wywrotka narzedziowa 15 obraca sie o kat 90° i wraz z zamocowana w niej oprawka z narzedziem zmienia pozycje z pionowej na pozioma. Przygo¬ towana zostaje wymiana narzedzi w koncówce wrzeciona roboczego 9.Na koncu glównego cyklu automatycznego obej¬ mujacego skrawanie, po zatrzymaniu wrzeciona roboczego 9 i jego zaryglowaniu, obrotowy stól 4 z obrabianym walkiem zamocowanym w imadlach hydraulicznych 6 i 7, na saniach 5 odjezdza szyb¬ kim przesuwem do tylu górnego loza 2 obrabiarki i nastepnie wolnym przesuwem dojezdza do kran¬ cowego tylnego polozenia. Lapka urzadzenia kon¬ trolnego 19 obraca sie w kierunku osi wrzeciona roboczego i w przypadku gdy narzedzie zostalo zlamane, nie mogac oprzec sie o niego, wykona wiekszy obrót i spowoduje przerwanie cyklu auto¬ matycznej wymiany narzedzi -w koncówce wrze¬ ciona 9.W przypadku gdy narzedzie nie zostalo zlamane lapka kontrolna, po oparciu sie o nie, wraca do poprzedniego polozenia. Nastepuje hydrauliczne zluzowanie sprezynowych chwytaków dwiuramien- 25 30 35 40 60110 517 7 8 nego podajnika narzedzi 17 i podajnik ten obraca sie w lewo az do krancowego polozenia, w którym jeden z tych chwytaków zaciska sie na oprawce narzedzia osadzonego w koncówce wrzeciona ro¬ boczego 9, a drugi na oprawce narzedzia osadzo¬ nego w poziomo ustawionej wywrotce narzedzio¬ wej 15. Wówczas ma miejsce hydrauliczne zluzo¬ wanie sprezynowego zacisku oprawki narzedzia osadzonego w koncówce wrzeciona 9 i narzedzia osadzonego poziomo w wywrotce 15 oraz .nastep¬ nie wysuw w prawo dwuramienmego podajnika narzedzi 17 i wyciagniecie obu oprawek z narze¬ dziami. Podajnik 17 obraca sie szybko, a potem na krótkim odcinku wolno w prawo i zatrzymuje sie tak, ze osie symetrii obu oprawek narzedziowyeh pokrywaja sie z osiami symetrii gniazd narzedzio¬ wych w koncówce wrzeciona 9 i w wywrotce 15.Nastepuje przesuw podajnika ,17 w lewo, przez co wymienione miejscami oprawki z narzedziami wsu¬ niete sa do gniazd w koncówce wrzeciona 9 i w poziomo ustawionej wywrotce 15.Teraz nastepuje sprezynowy zacisk oprawek w koncówce wrzeciona 9 i wywrotce 15. Sprezy¬ nowe zaciski obu chwytaków podajnika 17 zostaja hydraulicznie zluzowane, a on sam obraca sie da¬ lej w prawo az do skrajnego polozenia.Nastepuje hydrauliczne odryglowanie wrzeciona roboczego 9 i zalaczenie jego obrotów oraz glów¬ nego cyklu automatycznego obejmujacego skrawa¬ nie. Po zakonczeniu tego cyklu nastepuje zatrzy¬ manie sie obrotów wrzeciona roboczego 9 i. jego zaryglowanie w okreslonej pozycji katowej umo¬ zliwiajacej wymiane narzedzia w koncówce wrze¬ ciona 9.Nastepna wymiana narzedzia w koncówce wrze¬ ciona 9 nastepuje po uprzedniej kontroli stanu narzedzia za pomoca urzadzenia kontrolnego 19.Dwuramienny podajnik narzedzi 17 szybko obraca sie w lewo, a nastepnie wolno na krótkiej drodze az do oparcia sie zluzowanych chwytaków o opraw¬ ke narzedzia osadzonego w koncówce wrzeciona 9 i oprawke narzedzia w poziomo ustawionej wy¬ wrotce 15, po czym odbywa sie sprezynowy za¬ cisk oprawek z narzedziami w chwytakach podaj¬ nika 17. W dalszym ciagu cyklu luzuja sie hydrau¬ licznie zaciski oprawek w gniazdach koncówki wrzeciona 9 i wywrotki 15, podajnik 17 wysuwa sie w prawo wyciagajac oprawki z gniazd.Nastepnie podajnik 17 obraca sie szybko w lewo o 180° i nastepuje przesuw jego w lewo, przez co wymienione oprawki z narzedziami zostaja wsu¬ niete do gniazd w koncówce wrzeciona 9 i wywrot¬ ce 15 i zacisniete sprezynowe w nich. Zaciski chwytaków podajnika 17 zostaja zluzowane hydrau¬ licznie i podajnik obraca sie szybko w prawo, a nastepnie wolno i zatrzymuje sie w pozycji wy¬ czekiwania. Jednoczesnie zalaczaja sie obroty wrzeciona roboczego 9 i glówny cykl automatyczny obejmujacy skrawanie.Kolejne wymiany narzedzi w koncówce wrze¬ ciona roboczego 9 i wywrotce narzedziowej 15 od¬ bywaja sie przy obrocie na przemian w prawo lub w lewo dwuramiennego podajnika narzedizi 17, co zapobiega nawijaniu sie kabli doprowadzaja¬ cych, polaczonych z tym podajnikiem.Równoczesnie z cyklem automatycznym wymiany narzedzi w koncówce wrzeciona 9 odbywa sie cykl automatyczny zamocowania obrabianego walka 5 w imadlach hydraulicznych 6 i 7 na obrotowym stole 4, jego osiowego podparcia zderzakiem pod¬ pierajacym 8 oraz podstawienia drugiego konca walka "do obróbki.Po zakonczeniu glównego cyklu automatycznego obrotowy stól 4 z obrabianym walkiem zamoco¬ wanym w imadlach 6 i 7 odjezdza szybkim prze¬ suwem w prawo w kierunku do tylu górnego loza 2 i nastepnie wolnym przesuwem dojezdza do krancowego tylnego polozenia.Dwa chwytaki podajnika obrabianych walków zaciskaja sie na koncach obrobionego walka lub chwytak przemyslowego robota obrabiarkowego zaciska sie na srodku walka, zderzak podpiera¬ jacy 8 odsuwa sie od jego czolowej powierzchni i obraca sie w prawo o kat 90°, szczeki imadel £ i 7 rozsuwaja sie i obrobiony walek zostaje za¬ brany z centrum obróbkowego przez podajnik przedmiotów obrabianych lub przemyslowy robot obrabiarkowy.Jednoczesnie druga para lap tego podajnika lub drugi chwytak robota z nastepnym walkiem prze¬ znaczonym do obróbki konców wysuwa sie i wkla¬ da go do rozsunietych szczek imadel 6 i 7, które nastepnie zaciskaja sie.Zarówno rozsuwanie jak i zaciskanie szczek od¬ bywa sie najpierw szybko, a pózniej na krótkiej drodze ruchem bardzo zwolnionym. Chwytaki lap podajnika przedmiotów obrabianych lub chwytak robota zostaja rozwarte i wycofane.Zderzak podpierajacy 8 obraca sie w lewo o kat 90° i wysuwa sie opierajac o czolowa powierzchnie walka zacisnietego w szczekach imadel 6 i 7. Wa¬ lek obrabiany zostaje sztywno podparty od czola i jednoczesnie zalacza sie glówny cykl automa¬ tyazny obejmujacy skrawanie.Po zakonczeniu tego cyklu, w przypadku gdy ma byc obrabiany równiez drugi koniec walka, nastepuje szybkie a pózniej wolne odsuniecie sie stolu 4 z imadlami 6 i 7 w skrajne prawe polo¬ zenie, zderzak podpierajacy 8 odsuwa sie od czo¬ lowej -powierzchni obrabianego walka i obraca sie w prawo o kat 90°, po czyim caly stól 4 unosi sie nieco do góry na saniach 5 w celu wysprzeglenia sie i szybko obraca sie w prawo, a potem na krót¬ kiej drodze wolno i izatrzymuje sie po lacznym obrocie o kat 180° i opuszcza sie nieco w dól w celu wsprzeglenia ustalajacego jego nowe polo¬ zenie na saniach 5. W ten sposób do obróbki pod¬ stawiony zostaje drugi koniec walka,s Zderzak podpierajacy 8 obraca sie w lewo o kat 90° i nastepnie wysuwa sie podpierajac czolowa powierzchnie obrabianego walka* Jednoczesnie zalacza sie glówny cykl automaty¬ czny obejmujacy obróbke drugiego konca walka.Po zakonczeniu tego cyklu nastepuje oddsuniecie zderzaka podpierajacego 8 i jego obrót w prawo o kat 90°, obrót stolu 4 w lewo o kat 180°* zlu¬ zowanie szczek imadel 6 i 7 i wyjecie walka przez podaj nik przedmiotójw obrabianych lub przemyslo- 15 20 29 30 35 40 45 50 55 60110 517 9 10 wy robot obrabiarkowy. Glówny cykl automaty¬ czny obejmujacy strawnie zostaje zalaczony przez uruchomienie silnika napedu wrzeciona roboczego 9 i nastawienie sie potrzebnej predkosci obroto¬ wej wrzeciona 9. Nastepnie .zostaje uruchomiony silnik napedu wzdluznego posuwu san 5 wraz ze stolem 4 i imadlami 6 i 7 oraz zderzakiem podpie¬ rajacym 8.Nastepuje szybki przesuw san 5 w lewo, a po¬ tem, przed zetknieciem sie czolowej powierzchni obrabianego walka z narzedziem zamocowanym w koncówce wrzeciona 9, przelaczenie silnika na¬ pedu posuwów na odpowiedni dla danego narze¬ dzia posuw roboczy. Wielkosc predkosci obrotowej wrzeciona 9, szybkiego przesuwu san 5 stolu 4 i nastepnie posuwu roboczego, jak równiez wiel¬ kosci przesuniec san 5 sterowane sa przez uklad sterowania numerycznego odcinkowego. Sterowanie to ustala odpowiednie glebokosci obrabianych otwo¬ rów oraz grubosci skrawanej warstwy materialu na czolowych powierzchniach obrabianych walków w czasie ich planowania i dlugosci zewnetrznych obtoczen na ich koncach.Po wykonaniu obróbki skrawniem uklad stero¬ wania numerycznego zalacza szybki wzdluzny, po¬ wrotny przesuw san 5 w prawo. Nastepnie w po¬ blizu krancowego prawego polozenia san 5 szybki przesuw przelacza sie na przesuw zwolniony, po którym nastepuje zatrzymanie sie ich. W tym sa¬ mym czasie zatrzymuje sie ruch obrotowy wrze¬ ciona 9 i ma miejsce jego pozycjonowanie i za¬ ryglowanie, umozliwiajace automatyczna wymiane narzedzia w koncówce wrzeciona 9.W przypadku przelotowego wiercenia otworu wzdluz osi symetrii obrabianego walka, przed wyjsciem wiertla z materialu, zmniejsza sie kilka¬ krotnie posuw san 5, odsuwa sie zderzak podpie¬ rajacy 8 i obraca sie w prawo o kat 90° tak, ze wiertlo otrzymuje swobodny przelot, a zmniejszo¬ na /sila posuwowa dzialajaca na obrabiany walek nie wymaga jego wzdluznego podparcia. Urzadzenie kontrolne 19 zalaczane jest przez uklad sterowania numerycznego tylko w przypadku cienkich wiertel i nawiertaków do nakielków.Przy obróbce konców walka z malymi silami posuwowymi uklad sterowania numerycznego nie zalacza równiez podpierania obrabianego walka zderzakiem podpierajacym 8.Reczne wkladanie oprawek z nowymi lub na¬ ostrzonymi narzedziami do gniazd lancuchowego magazynu narzedzi 10 wykonuje sie z tylu obra¬ biarki po ustawieniu odpowiednich gniazd za po¬ moca sterowania z pulpitu sterowniczego 23, na którym znajduja sie przyciski do uruchomienia ciaglego ruchu magazynu narzedzi 10 lub kolej¬ nego przesuwania gniazd o jedna pozycje. Wy¬ godny dostep do tylnej czesci magazynu narzedzi 10 pozwala na równoczesna wymiane narzedzi w 12 gniazdach.W przypadku szkodzenia narzedzia mozna je wy¬ jac recznie wraz z oprawka z koncówki wrzecio¬ na 9 po odsunieciu w prawo oslony 20. Odsuniecie tej oslony wylacza obroty wrzeciona 9 i cykl auto¬ matyczny wymiany narzedzi w koncówce wrze¬ ciona 9, jak równiez wzdluzny przesuw san 5 i urzadzenie kontrolne 19.Centrum obróbkowe wiertarko-centrówkowe we¬ dlug wynalazku jest polaczeniem jednostronnej wiertarko-centrówki z wiertarka pozioma do gle¬ bokich otworów, umozliwiajaca przelotowe wierce¬ nie otworów wzdluz osi symetrii obrabianego wal-^ ka< Oprócz wiertel kretych mozna stosowac wiertla lufowe, a doprowadzenie chlodziwa do ostrzy wier¬ tla odbywa sie przez obracajace sie wrzeciono i otwór wzdluz osi symetrii narzedzia. Obrabiany walek podczas obróbki z duza sila posuwowa jest sztywno1 podparty od czola przez zderzak podpie¬ rajacy 8, zabezpieczajacy przed przesunieciem w zacisnietych szczekach imadel 6 i 7.Pochyly uklad prowadnic wzdluznych na lozu zabezpiecza dobry splyw wiórów i chlodziwa przy jednoczesnym zachowaniu duzej sztywnosci loza oraz daje wygodny dostep dla przemyslowego ro¬ bota obrabiarkowego.Jednoczesne odbywanie sie cyklu automatyczne¬ go wymiany narzedzi pomiedzy magazynem na¬ rzedzi 10 i wywrotka narzedziowa 15 z glównym cyklem automatycznym obejmujacym skrawanie, oraz jednoczesne odbywanie sie cyklu automatycz¬ nego wymiany narzedzi pomiedzy wywrotka na¬ rzedziowa 15 i koncówka wrzeciona roboczego 9 z cyklem automatycznym wymiany obrabianych walków pomiedzy podajnikiem przedmiotów obra¬ bianych lub przemyslowym robotem obrabiarko¬ wym i imadlami 6 i 7 na stole 4 obrabiarki, oraz obrotu obrabianego walka dla podstawienia drugie¬ go konca do obróbki i czolowego podparcia tego walka .powoduje duza wydajnosc pracy obrabiarki.Jednostronny uklad budowy umozliwia wykona¬ nie w postacL centrum obróbkowego o uproszczonej konstrukcji i o nieskomplikowanym dzialaniu, ulatwiajac równiez zastosowanie go w centrum produkcyjnym do obróbki walków.Zastrzezenie, patentowe Centrum obróbkowe wiertarko-centrówkowe ma¬ jace zastosowanie w centrum produkcyjnym lub jako samodzielne centrum obróbkowe, znamienne tym, ze posiada obrotowy stól (4) z dwoma ima¬ dlami hydraulicznymi (6) i (7) do zamocowania walka w celu jego obróbki z obu konców i ze zderzakiem podpierajacym (8), nachylony pod ka¬ tem 30° do pionu i osadzony na saniach (5), usy¬ tuowanych przesuwnie za pomoca bloków prowad- nicowych tocznych na stalowych hartowanych list¬ wach zamocowanych do górnego loza (2) spoczy¬ wajacego na dolnym lozu (1) wyposazonym we wrzeciennik (3) z poziomym wrzecionem roboczym (9) oraz posiada magazyn narzedzi (10) z narze¬ dziami w pozycji pionowej napedzany za posred¬ nictwem reduktora (11), sprzezony z czytnikiem (12) z inicjatorami elektromagnetycznymi dla od¬ czytu zakodowanych gniazd narzedziowych w ma¬ gazynie (10), jednoramienny podajnik narzedzi (18) wspólpracujacy z magazynem narzedzi (10) i wy¬ wrotka narzedziowa (15), diwuramienny podajnik 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6011 110 517 12 narzedzi (17) wspólpracujacy z wywrotka narze¬ dziowa (15) i koncówka wrzeciona roboczego (9), urzadzenie kontrolne (19), glówny pulpit sterowni¬ czy (22) usytuowany na wrzecienniku (3), pomoc¬ niczy pulpit sterowniczy (23) osadzony .na maga¬ zynie narzedzi (10) oraz zasilacz hydrauliczny (24) do sterowania nieprzesuwnych zespolów za pomo¬ ca aparatury hydraulicznej umieszczonej na sta¬ lych plytach hydraulicznych (25) i (26) i do stero¬ wania zacisku imadel hydraulicznych (6) i (7), obrotu stolu (4) i jego unoszenia w czasie obrotu i opadowego wsprzeglenia ustalajacego za pomoca aparatury umieszczonej na przesuwnej plycie hy¬ draulicznej (27) zamocowanej do san (5) przy czym w osobnych wolnostojacych szafach znajduja sie uklad dopasowuj aoo-sterujacy, tyrystorowy uklad napedowy isilnika pradu stalego dla napedu wrze¬ ciona, tyrystorowy uklad napedowy silnika pradu stalego dla wzdluznego posuwu stolu (4) oraz uklad sterowania numerycznego odcinkowego dla tego posuwu w osi Z. 18 i6 21 2 29 10 27 28 2A Fi9.1 22 1 3 16 17 9 19 20 2 Fia.Z110 517 25 M 27 $ i? 23 iO 1) Fig. 4.110 517 Fig. 5 ZGK Oddz. 2 Chorzów, zam. 6177/81 — 115 egz.Cena 45 zl PL