Przedmiotem wynalazku jest srodek do polepszania -wykorzystania substancji odzywczej i wzrostu dla zwie¬ rzat przezuwajacych i gatunków zwierzat o podobnej fi¬ zjologii trawienia.Znane jest juz zastosowanie antybiotyków jako do¬ datku do srodków paszowych w zywieniu zwierzat.Uzywane zwykle antybiotyki, jak np. bacytracyna, oleandomycyna i virginiamycyna stosuje sie przewaznie "w przypadku zwierzat o zoladku jednojamowym, i nie ma¬ ja one specyficznego dzialania na trawienie zwaczowe u zwierzat przezuwajacych.Obecnie znaleziono, ze srodki wedlug wynalazku, za¬ wierajace salinomycyne maja szczególny efekt u gatun¬ ków zwierzat trawiacych celuloze, przy czym wplywaja one pozytywnie w specyficzny sposób na potrzebna tam .dla tego trawienia mikroflore.Istota wynalazku jest srodek zawierajacy jako substan¬ cje czynna salinomycyne i jej fizjologicznie tolerowane sole i estry, polepszajacy wykorzystanie substancji od- izywczej i wzrost zwierzat przezuwajacych oraz gatun¬ ków zwierzat o podobnej fizjologii trawienia.Wynalazek dotyczy tym samym ulepszonych srod¬ ków paszowych dla zwierzat o fizjologii trawienia prze¬ zuwaczy, to znaczy zwierzat, które moga trawic wlókna surowe albo celuloze, przy czym powyzsza definicja obej¬ muje nie tylko zwierzeta przezuwajace jako takie, lecz równiez np. konie i króliki.Salinomycyne, jej sole i estry opisano np. w brytyj¬ skim opisie patentowym nr 1 378 413 jak równiez w opi¬ sie patentowym RFN DOS nr 2 353 998. Tam wspomnia¬ no równiez o jej zastosowaniu jako srodka przeciw zaka¬ zeniu kokcydiami.Jako fizjologicznie tolerowane sole i estry, stosowane 5 wedlug wynalazku zamiast albo razem z salinomycyna nadaja sie np. sole metali alkalicznych, w szczególnosci sole sodowe, potasowe albo amonowe, sole metali ziem alkalicznych, w szczególnosci sole magnezu albo wapnia i estry alkilowe, w szczególnosci o 1—8, korzystnie 1—4 10 atomach wegla jak równiez ester benzylowy.Wedlug wynalazku znaleziono, ze srodki zawierajace salinomycyne, w szczególnosci srodki pasowe, powo¬ duja u zwierzat przezuwajacych polepszone wykorzys¬ tanie paszy i przyspieszony wzrost. Przez polepszone 15 wykorzystanie paszy nalezy rozumiec, ze osiaga sie okres¬ lony przyrost ciezaru juz przez mniejsze dawki srodków paszowych. Stwierdzono równiez, ze w zwaczu zwierzat przezuwajacych stosunek kwas octowy: kwas propiono- wy: kwas maslowy przez podanie srodków wedlug wy- 20 nalazku, w szczególnosci w postaci srodków paszowych, ulega zmianie w taki sposób, ze zwieksza sie udzial cen¬ niejszego dla przemiany materii i energii kwasu propio- nowego kosztem kwasu octowego i kwasu maslowego, przez co osiaga sie znacznie lepsze Wykorzystanie sub- 25 stancji odzywczej. Szczególne znaczenie ma to, ze efekt ten jest równiez wyrazny przy stosowanym w zywieniu zwierzat przezuwajacych karmieniu zwiazkami NPN (non protein nitrogen), jak np. mocznik, biuret, fosfo¬ ran dwuamonowy itd. jako zródlem azotu dla zaopatrze- 30 nia w bialko. 110 326110 326 3 Zamiast salinomycyny W czystej substancji mozna w taki sam sposób podawac substancje czynna jako wy¬ suszona grzybnie albo produkt surowy.W wielu przypadkach korzystna forme aplikacji sub¬ stancji czynnej stanowi dodanie jej do paszy w postaci koncentratu. Taki koncentrat (przedmieszke-praemix) mozna np. wytwarzac przez wymieszanie substancji czyn¬ nej albo grzybni zawierajacej substancje czynna albo pro¬ duktu surowego z tolerowanymi fizjologicznie stalymi albo cieklymi nosnikami.Jako nosnik staly mozna np. stosowac uboczne produkty zbozowe jak maczka pszenna II rzutu, otreby pszenne albo odolejone otreby ryzowe, lecz takze maczka kukury- H^anai rnirrka oojowflj Bolus alba albo weglan wapnia.I Aakplriosniki cieOelmozfia stosowac fizjologiczne roz¬ twory soli, wode deskowana i fizjologicznie tolerowane rozpuszczalniki organiczne. i ^MMfflC'' fesjf równiez dodawanie odpowiednich sub- stan^JdodatkwyehHjak emulgatory^ srodki dyspergu¬ jace, srodki zawiesinowe, srodki zwilzajace albo srodki zelujace. Te koncentraty moga z reguly zawierac okolo 0,5—5% substancji czynnej, przy czym zaleznie od celu zastosowania stezenie substancji czynnej moze byc rów¬ niez znacznie przekroczone albo obnizone.Przy podawaniu ze srodkami paszowymi postepuje sie celowo w taki sposób, ze przedmieszke poddaje sie zmie¬ szaniu ze srodkiem paszowym przez wmieszanie, wytrza¬ sanie, mielenie itd. Szczególnie korzystne do mieszania okazalo sie stosowanie koncentratu sproszkowanego.Mozliwe jest dodawanie srodków stosowanych wedlug wynalazku do dodatku paszowego albo do ogólnej paszy lub takze tylko do czesci dziennej porcji.W przypadku paszy, do której dodaje sie wedlug wy¬ nalazku substancje czynna, chodzi o srodki paszowe, sto¬ sowane zwykle w zywieniu zwierzat przezuwajacych, np. zboze, jak np. jeczmien, owies, kukurydza jak równiez lu¬ cerna, siano albo wytworzone z tego mieszane srodki pa¬ szowe. Mozliwe jest w taki sam sposób stosowanie jako srodków paszowych zwyklych pasz tresciwych albo mie¬ szanin substancji mineralnych, soli do lizania albo blo¬ ków paszowych jak równiez pasz cieklych. Moga zatem domieszki paszowe dla bydla zawierac np. jako glówne skladniki wytloki suszone, maczke kukurydziana, srut sojowy, melase i luszczone otreby owsiane, jak równiez ponadto mieszanine substancji mineralnych, otreby pszen¬ ne i mocznik albo skladac sie z soli do lizania dla owiec, np. z maczki kostnej i soli kuchennej.Inna mozliwosc skarmiania substancji czynnej polega na tym, ze dodaje sie ja np. sama albo w postaci koncen¬ tratu albo tworzacego zawiesine proszku do wody do picia albo do innego napoju, np. mleka.Wymieszanie z pasza mozna równiez przeprowadzic w ten sposóbj ze przed, podczas albo po karmieniu po¬ daje sie bezposrednio doustnie srodek wedlug wynalazku, np. w postaci preparatu stalego albo cieklego, jak np. tabletki, kapsulki, granulatu, duzej pigulki, soku albo syropu albo w postaci wyzej opisanego koncentratu. W ten sposób nastepuje wazne wedlug wynalazku wymiesza¬ nie z pasza bezposrednio po aplikacji w zoladku i osiaga sie w ten sposób tak samo wedlug wynalazku efekt znacz¬ nie polepszonego wykorzystania substancji odzywczej i zwiekszonego wzrostu.W celu podawania w postaci tabletek, kapsulek, du¬ zych pigulek* pigulek, granulatów itd. mozna dodawac te same substancje pomocnicze i dodatkowe, jakie ne sa zwykle z techniki farmaceutycznej. Substancje czyn¬ ne mozna np. wymieszac ze sproszkowanymi srodkami rozcienczajacymi, jak np. mikrokrystaliczna celuloza, cukier albo skrobia w celu wypelnienia objetosci kapsulki. 5 Wytwarzanie tabletek mozna równiez przeprowadzic w znany sposób z dodatkiem substancji, jak np. celulozy, laktozy, chlorku sodu, skrobi, substancji powierzchnio¬ wo czynnych, jak laurylosiarczan sodu, srodków wiaza¬ cych, jak zelatyna, skrobia, dekstryna, pochodne celu- 10 lozy itp. Równiez do wytwarzania preparatów cieklych mozna stosowac przyjete w farmacji substancje, jak np. oleje roslinne, kolidon, pochodne celulozy, i inne po¬ mocnicze srodki zawiesinowe albo emulgatory, wode itd. Wodna zawiesina salinomycyny moze np. zawierac 15 obok surowego produktu salinomycyny albo zmielonej grzybni, karboksymetyloceluloze, Kollidon 25, aerosil,. odpowiednie substancje buforowe i wode.Najbardziej praktyczna, i dlatego z reguly preferowana wedlug wynalazku aplikacja substancji czynnej polega 20 na jej bezposrednim spasaniu ze srodkami paszowymi.Zawartosc stosowanych wedlug wynalazku srodków zmienia sie w zaleznosci od rodzaju karmienia. Moze ona Wynosic zaleznie od rodzaju zywienia 0,5—500 mg/kg paszy, to znaczy dawka odpowiada 0,02—5,0 mg salino- 25 mycyny na kg ciezaru ciala i dzien. Korzystnie mozna dobrac zawartosc salinomycyny w paszy, która odpowia¬ da dawce 0,1—1,0 mg/kg ciezaru ciala i dzien. Mozliwe jest jednak bez klopotów w odpowiednich przypadkach znaczne przekroczenie podanych granic. Jesli substancje 30 czynna aplikuje sie w postaci preparatu doustnego bez¬ posrednio zwierzeciu, to nalezy dobrac równiez dawke tak, aby odpowiadala ona uprzednio wymienionej ilos¬ ci na kg ciezaru ciala i dzien. Tak np. preparaty, które aplikuje sie wyrosnietemu bydlu, beda zawieraly ilosci 35 substancji czynnej okolo 10—500 mg salinomycyny.Preparaty, które maja byc podane mniejszym zwierze¬ tom przezuwajacym, np. owcom albo kozom, beda za¬ wieraly odpowiednio zredukowane ilosci substancji czyn¬ nej. 40 Przyklad I. Próbe zywienia z salinomycyna prze¬ prowadzono na 12 bykach tucznych, które utrzymywano w oddzielnym zywieniu, przy samopojeniu, w stajni lan¬ cuchowej. 6 zwierzat tworzylo grupe doswiadczalna sa¬ linomycyny, 6 zwierzat nietraktowana grupe kontrolna. 45 Przecietny ciezar zwierzat na poczatku doswiadczenia. okolo 350 kg. Czas trwania doswiadczenia 8 tygodni z po¬ jedynczym wazeniem w odstepach 2-tygodnkwych. Pa¬ sza skladala sie z paszy tresciwej, która podawano w miare zapotrzebowania zwierzat na substancje odzywcza we 50 wzrastajacej ilosci, od 2—4 kg na zwierze i dzien.Sklad paszy tresciwej: jeczmien 26%. owies 20% kukurydza 45% $5 weglanowa pastewna maczka wapniowa 2%.Hostaphos (fosforanNa-Mg-Ca) 4%. mocznik 2%. wodoroweglansodu 1 %, 100%, «9 jcdaostkiisteobiowe 657 j.s. bialkostrawne 11,1%.Dawki salinomycyny zostaly tak dobrane, ze z pasza tresciwa (w postaci maczki) zostaje pobcaae 100 mg aary- biotyfcu «a owierze i dzien w postaci 2%-$o Jramoetuiatu es z maczka kukurydziana.110 326 Wyniki: Tablica I przedstawia porównawczo przyrosty ciezaru w grupie doswiadczalnej i kontrolnej, jak równiez zwiekszone przyrosty uzyskane przez zastosowanie sali- nomycyny.Tablica I Tablica IV Czas trwa¬ nia doswiad¬ czenia w ty¬ godniach 2 4 6 8 Przecietny przyrost ciezaru w grupie kon¬ trolnej w kg 14,8 35,3 54,8 61,5 Przecietny przyrost ciezaru w grupie do¬ swiadczal¬ nej w kg 21,3 39,0 62,2 68,7 Zwiekszony przyrost w grupie doswiad¬ czalnej w % . +43,9% + 10,5% + 13,5% + 114% TablicaII przedstawia porównawczo wykorzys¬ tanie substancji odzywczej w grupie doswiadczalnej i kontrolnej, jak równiez uzyskane przez zastosowanie sali- nomycyny polepszenie.Tablica II Czas trwa¬ nia doswiad¬ czenia w ty¬ godniach 2 4 6 8 Przecietna liczl?a wy¬ korzystania*) w grupie kontrolnej 3264 2843 2777 3307 Przecietna liczba wyko¬ rzystania w grupie do¬ swiadczalnej 1865 2295 2249 2777 Polepszenie przez sali- nomycyne -1 w % +42,9% + 19,3% + 19,1% + 16,0% *) Liczba wykorzystania=jednostki skrobiowe na kg przyrostu ciezaru Tablice III i IV wskazuja, jak zmienila sie zawartosc maloczasteczkowych kwasów tluszczowych w soku zwa- czowym w ciagu 8 tygodni trwania doswiadczenia w grupie salinomycyny w porównaniu z grupa kontrolna.Do oznaczenia wartosci pobrano próbki za pomoca son¬ dy i badano metoda chromatografii gazowej.TablicaIII Rodzaj kwasu tluszczowego c2 1 C* Przecietna ilosc kwasów tluszczowych obecnych w 100 ml soku zwaczowego i po czasie 8 tygodni trwania doswiadcze¬ nia w mg Grupa kontrolna 190,73 53,90 41,92 Grupa doswiadczal¬ na 135,65 80,75 19,72 1 Tablice III i IV wskazuja, ze udzial cennego dla ener¬ getycznej przemiany materii kwasu propionowego (C3) zostaje znacznie zwiekszony kosztem kwasu octowego (Q) i kwasu maslowego (C4), przez co osiaga sie znacz¬ nie lepsze wykorzystanie substancji odzywczej. 10 20 25 30 35 45 Rodzaj kwasu tluszczowego 1 C c3 c4 Stosunek poszczególnych kwasów tluszczowych w soku zwaczowym w % po 8 tygodniach czasu doswiad¬ czenia Grupa kontrolna 66,56 18,80 14,92 "ioo% Grupa doswiad¬ czalna 57,45 34,20 8,35 100% Przyklad II. Próbe karmienia z salinomycyna przeprowadzono z 22 bykami tucznymi, przy czym 11 zwierzat stanowilo grupe kontrolna i 11 zwierzat grupe doswiadczalna. Zwierzeta staly w stajni uwiazane z od¬ dzielnym karmieniem i samoczynnym pojeniem. Ich przecietny ciezar na poczatku doswiadczenia wynosil 400 kg, czas trwania doswiadczenia 6 tygodni z poszcze¬ gólnymi wazeniami w odstepach 2-tygodniowych. Pa¬ sza skladala sie z paszy tresciwej, która podawano zgod¬ nie z zapotrzebowaniem zwierzat na substancje odzyw¬ cza we wzrastajacej ilosci, od 2—4 kg na zwierze i dzien, jak równiez z kiszonki kukurydzianej, 16—20 kg na zwie¬ rze i dzien.Sklad paszy tresciwej: owies 40% kukurydza 24% mocznik 2% wodoroweglansodu 1% maczka z zielonej lucerny 15% wytlokisuszone 15% mieszanka substancji mineralnych 3% (Phosca Bully) 100% jednostki skrobiowe 586 j.s. bialkostrawne 12,4%.Dawka saKnomycyny w grupie doswiadczalnej wy¬ nosila kazdorazowo 100 mg na zwierze i dzien, przy czym antybiotyk podawano w postaci 2%-go koncentratu z maczka kukurydziana.Wyniki: Tablica V przedstawia porównawczo przy¬ rosty ciezaru w grupie doswiadczalnej i kontrolnej, jak równiez uzyskane przez zastosowanie salinomycyny przy¬ rosty dodatkowe.Tablica V Czas trwa¬ nia doswiad¬ czenia w tygodniach 2 4 6 Przecietny przyrost ciezaru w grupie kon¬ trolnej w kg 17,3 324 49,8 Przecietny przyrost ' ciezaru w grupie do¬ swiadczal¬ nej w kg 23,6 35,2 53,6 Zwiekszony przyrost 1 w grupie j doswiadczal¬ nej ] w% +36,4 + %7 + 7,6 j €0 Tablica VI przedstawia porównawczo wykorzystanie «5 substancji odzywczej w grupie doswiadczalnej i konrroi-110 326 nej, jak równiez polepszenie uzyskane przez zastosowa¬ nie salinomycyny.Tablica VI Sklad paszy tresciwej: Czas trwa¬ nia doswiad¬ czenia w tygodniach 2 4 6 Przecietna liczba wy¬ korzystania w grupie kontrolnej 3217 3477 3387 Przecietna liczba wy¬ korzystania w grupie doswiad¬ czalnej 2363 3176 3113 Polepszenie przez sali- nomycyne w% + 26,5 + 8,7 + 8,0 | 10 Tablice VII i VIII wskazuja, jak zmienila sie zawar¬ tosc niskoczasteczkowych kwasów tluszczowych w soku zwaczowym w ciagu 6 tygodni czasu doswiadczenia w grupie salinomycyny w porównaniu z grupa kontrolna.Oznaczenie przeprowadzono w sposób podany w przy¬ kladzie I.Tablica VII Rodzaj kwasu tlusz¬ czowego c2 c3 1 c4 Przecietna ilosc kwasów tluszczowych 1 obecnych w 100 ml soku zwaczowego po 6 tygodniach trwania doswiadcze¬ nia w mg Grupa kontrolna 278,80 78,16 55,90 Grupa doswiad¬ czalna 205,92 95,55 26,07 1 Tablica VIII Rodzaj kwasu tluszczowego c2 c3 c4 Stosunek poszczególnych kwasów tluszczowych w soku zwaczowym w % po 6 tygodniach czasu doswiad¬ czenia Grupa kontrolna 67,53 18,93 13,54 100% Grupa doswiad¬ czalna 62,87 29,17 7,96 100% | Ze wzrostu ilosci kwasu propionowego wynikaja te same nastepstwa, jakie przedstawiono juz w przykladzie I.Przyklad III. Próbe zywienia przeprowadzono na 25 bykach tucznych (czarnopstre bydlo nizinne), które trzymano przy ocddelnym karmieniu, samoczynnym pojenia w stajni na lancuchach. Przecietny ciezar na po¬ czatku doswiadczenia okolo 260 kg; czas trwania doswiad¬ czenia 20 tygodni, poszczególne wazenia co 4 tygodnie.Pasza skladala sie z paszy tresciwej, która podawano odpowiednio do zapotrzebowania zwierzat na substancje odzywcza we wzrastajacych ilosciach, od 2—4 kg na zwie¬ rze: i dzien, jak równiez z kiszonki kukurydzianej, 16— —20 kg na zwierze i dzien. 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 jeczmien owies kukurydza weglanowa pastewna maczka wapniowa Hostaphos (fosforan Na-Mg-Ca) mocznik wodoroweglan sodu 26% 20% 45% 2% 4% 2% 1% jednostki skrobiowe bialko strawne: 100% 657 j.s. 1U%.Zwierzeta podzielono na nastepujace grupy: Grupa I : 5 zwierzat bez traktowania (kontrolna) Grupa II : 6 zwierzat traktowanych po 100 mg monen- syny na zwierze i dzien Grupa III: 7 zwierzat traktowanych po 50 mg salino¬ mycyny na zwierze i dzien Grupa IV: 7 zwierzat traktowanych po 100 mg salinomy¬ cyny na zwierze i dzien.Dawki antybiotyków w grupach doswiadczalnych II— —IV podawano codziennie z pasza tresciwa w postaci maczki.Wyniki: Tablica IX wskazuje przecietny przyrost cie¬ zaru i wykorzystanie substanqi odzywczej w grupie kon¬ trolnej i 3 grupach doswiadczalnych przy kazdym wa¬ zeniu po 4—20 tygodniach czasu trwania doswiadcze¬ nia. Dodatkowo obok wartosci absolutnych podano w grupach doswiadczalnych wartosci wzgledne w porów¬ naniu z nietraktowana grupa kontrolna (w procentach).Po 20 tygodniach czasu trwania doswiadczenia przez po¬ dawanie salinomycyny uzyskano zaleznie od dawki 50 mg lub 100 mg/zwierze i dzien zwiekszone przyrosty +10% i +17,8%, podczas gdy 100 mg monensyny na zwierze i dzien dalo tylko zwiekszenie przyrostu +0,2%.Wykorzystanie substancji odzywczej zostalo polep¬ szone przez obydwie dawki salinomycyny (równiez za¬ leznie od dawki) o +9,0% i +15,5%, podczas gdy 100 mg monensyny na zwierze i dzien dalo polepszenie o +5,4%.Przyklad IV. Doswiadczenie zywienia z salino- mycyna przeprowadzono na 26 bykach tucznych (czer- wonopstre bydlo nizinne), które trzymano przy oddziel¬ nym zywieniu, samoczynnym pojeniu uwiazane. w staj¬ ni. Przecietny ciezar na poczatku doswiadczenia okolo 225 kg. Czas trwania doswiadczenia 20 tygodni, z po¬ szczególnymi wazeniami co 4 tygodnie.Pasza skladala sie z paszy tresciwej, która podawano stosownie do zapotrzebowania zwierzat na substancje odzywcza we wzrastajacych ilosciach, od 2—4 kg na zwie¬ rze i dzien.Sklad paszy tresciwej: jeczmien owies kukurydza weglanowa pastewna maczka wapniowa Hostaphos (fosforan Na-Mg-Ca) mocznik wodoroweglan sodu 26% 20% 45% 2% 4% 2% 1% jednostki skrobiowe 657 j.s. bialkostrawne 11,1%.Zwierzeta podzielono na nastepujace grupy: 65 Grupa 1:6 zwierzat bez traktowania (kontrola) 100%110 326 9 10 Tablica IX Przecietny przyrost ciezaru na zwierze Przecietne wykorzys¬ tanie substancji od¬ zywczej jednostek skrobiowych na kg przyrostu Czas trwania do¬ swiadczenia w tygod¬ niach 4 8 12 16 20 4 8 12 16 20 Kontrola n = 5 ciezar po¬ czatkowy 258,8 kg abs. (kg) 29,0 64,2 96,4 130,2 164,6 3305 3259 3462 3509 3558 Monensyna 100 mg/zwie¬ rze i dzien n=6 Ciezar poczatkowy 261,2 kg abs. (kg) 34,0 63,8 96,5 126,0 165,0 2807 3145 3246 3412 3366 wzgl. (%) 117,2 99,4 100,1 96,8 100,2 84,9 96,5 93,8 97,2 94,6 Salinomycyna 50 mg/zwierze i dzien n=7 ciezar poczatkowy 260,7 kg abs. (kg) 33,9 72,6 106,2 144,9 181,0+ + + 2855 2900 3145 3152 3237+ + + wzgl. (%) 116,9 113,1 110,2 111,3 110,0 86,4 89,0 90,8 89,8 91,0 Salinomycyna 1 100 mg/zwierze idzienn=7 ciezar poczatkowy 260,7 kg abs. (kg) 35,9 74,3 112,6 150,6 193,9+ + + 2647 2793 2929 3005 3005++ + wzgl. (%) 123,8 115,7 116,8 115,7 117,8 1 80,1 1 85,7 84,6 85,6 84,5 1 + + + oznaczenie: 99,9% prawdopodobienstwa Grupa U : 6 zwierzat traktowanych po 100 mg monensy- ny na zwierze i dzien Grupa Ul: 7 zwierzat traktowanych po 50 mg salinomycy- ny na zwierze i dzien Grupa IV: 7 zwierzat traktowanych po 100 mg salino- mycyny na zwierze i dzien.Dawki antybiotyków w grupach doswiadczalnych H—IV podawano codziennie z pasza tresciwa, w postaci maczki.Wyniki: Tablica 10 wskazuje przecietny przyrost cie¬ zaru i wykorzystanie substancji odzywczej w grupie kon¬ trolnej i 3 grupach doswiadczalnych przy kazdym wa¬ zeniu po uplywie 4—20 tygodni czasu trwania doswiad¬ czenia. Dodatkowo obok wartosci absolutnych podano przy grupach doswiadczalnych wartosci wzgledne w po¬ równaniu z nietraktowanymi grupami kontrolnymi, w procentach. Po uplywie 20 tygodni czasu trwania do¬ swiadczenia uzyskano przez zastosowanie dawki salino- mycyny 50 mg lub 100 mg/zwierze i dzien w zaleznosci Tablica X Przecietny przyrost ciezaru na zwierze Przecietne wyko¬ rzystanie substancji odzywczej, jednostki skrobiowe na kg przyrostu Czas trwania do¬ swiadczenia w tyijod- niacn 4 8 12 16 20 4 8 12 16 20 Kontrola n=5 ciezar po¬ czatkowy 225,0 kg abs. (kg) 27,4 54,7 83,5 117,3 157,5 2987 3089 3238 3228 3179 Monensyna 100 mg/zwierze i dzien n=6 ciezar poczatkowy 223,8 kg abs. (kg) 26,4 53,2 86,4 122,5 161,2 3014 3114 3134 3166 3175 wzgl. (%) 96,0 97,3 103,5 104,4 102,4 100,0 100,8 96,8 98,1 99,9 Salinomycyna 50 mg/zwierze i dzien n=7 ciezar poczatkowy 223,6 kg abs. (kg) 30,4 62,0 • 98,0 142,1 185,0+ + + 2640 2693 2780 2739 2781 ++ + wzgl. (%) 110,6 113,4 117,4 121,1 117,5 88,4 87,2 85,9 84,6 87,5 Salinomycyna 100 mg/zwierze idzienn=7 ciezar poczatkowy 224,3 kg abs. (kg) 33,5 62,7 101,0 147,6 191,7+ + + 2318 2638 2691 2634 2691 ++ + wzgl. (%) 121,8 114,6 121,0 125,8 121,7 1 77,6 1 85,4 83,1 81,6 84,6 | + + + oznaczenie: 99,9% prawdopodobienstwa od dawki zwiekszone przyrosty +17,5% i 21,7%, pod- 25 czas gdy 100 mg monensyny na zwierze i dzien spowodo¬ walo tylko zwiekszenie przyrostu +2,4%. Wykorzysta¬ nie substancji odzywczej zostalo polepszone przez oby¬ dwie dawki salinomycyny, równiez w*zaleznosci od daw¬ ki, o +12,5% i +15,4%, podczas gdy 100 mg monen¬ syny na zwierze i dzien nie dalo zadnego polepszenia.Przyklad V. Dodatek paszowy dla bydla: wytlokisuszone 30% maczkakukurydziana 15% srutasojowa 15% melasa 15% luszczone otrebyowsiane 15% ostrebypszenne 2,5% mocznik 1,5% mieszanka substancji mineralnych 5,0% przedmieszka grzybni-salinomycyny (2,5 mg/g) 130% 100% 30 35 40110 326 11 12 1 kg domieszki paszowej zawiera tym samym 25 mg salinomycyny. Bydlo na utrzymaniu pastwiskowym otrzy¬ muje 2—1 kg domieszki paszowej na dzien, to znaczy 50—100 mg salinomycyny.Przyklad VI. Sól bydleca, lizawka dla owiec, maczkakostna 6 kg sólkuchenna 3 kg salinomycyna-grzybnia jako 1%-owa pizedmieszka 1 kg 10kg. 10 g lizawki zawiera 10 mg salinomycyny, to znaczy dawke dzienna dla jednej owcy.Przyklad VII. Pigulki dla bydla, mikrokrystalicznaceluloza 8000 mg skrobiakukurydziana 1200 mg metylohydroksyetyloceluloza 900 mg stearynianmagnezu 300 mg koloidalny kwas krzemowy (aerosil) 400 mg amylopektyno-glikolansodu 1000 mg 50%-wy surowy produktsalinomycyny 200 mg 12 000 mg 1 pigulka o ciezarze 12 g zawiera 100 mg salinomycyny, to znaczy dawke dzienna dla sztuki bydla.Przyklad VIII. Tabletki dla owiec, mikrokrystaliczna celuloza skrobia kukurydziana karboksymetyloceluloza stearynian magnezu talk aerosil *^n ™«» ^ amylopektyno-glikolan sodu NaCl 50%-wy surowy produkt salinomycyny 2000 mg 900 200 150 50 50 350 180 100 20 mg mg mg mg mg mg mg mg mg 10 15 20 25 1 tabletka o ciezarze 2 g zawiera 10 mg salinomycyny, to znaczy dawke dzienna dla owcy.Zastrzezenia patentowe 1. Srodek do polepszania wykorzystania substancji odzywczej i wzrostu dla zwierzat przezuwajacych i ga¬ tunków zwierzat przezuwajacych i gatunków zwierzat o podobnej fizjologii trawienia zawierajacy skladniki pa¬ szowe, znamienny tym, ze zawiera salinomycyne. 2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze za¬ wiera salinomycyne w postaci fizjologicznie tolerowa¬ nych soli i/lub estrów. 3. Srodek wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze jako sole zawiera sole metali alkalicznych i metali ziem alka¬ licznych. 4. Srodek wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze ja¬ ko sole metali alkalicznych zawiera sól sodowa, pota¬ sowa oraz amonowa, jako sole metali ziem alkalicznych sól magnezu i wapnia. 5. Srodek wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze ja¬ ko estry zawiera estry alkilowe albo estry benzylowe sa¬ linomycyny. 6. Srodek wedlug zastrz. 5, znamienny tym, ze za¬ wiera estry alkilowe salinomycyny o 1—8, korzystnie 1—4 atomach wegla. 7. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze za¬ wiera salinomycyne w postaci wysuszonej grzybni albo produktu surowego. 8. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze za¬ wiera salinomycyne w stezeniu, które odpowiada dawko¬ waniu 0,02—5,0 mg/kg ciezaru ciala i dzien, korzystnie Ojl—130 mg/kg ciezaru ciala i dzien.LDD Z-d 2, z. 452/1400/81, n. 105+20 egz.Cena 45 zl PL PL PL PL PL PL PL PLThe subject of the invention is a means for improving nutrient utilization and growth in ruminant animals and animal species with similar digestive physiology. The use of antibiotics as an additive to feed in animal nutrition is already known. Commonly used antibiotics, such as bacitracin, oleandomycin and virginiamycin, are mainly used in monogastric animals and do not have a specific effect on the ruminal digestion in ruminant animals. It has now been found that the agents according to the invention, containing salinomycin, have a specific effect in animal species that digest cellulose, wherein they positively influence in a specific way the microflora necessary for this digestion. The essence of the invention is an agent containing The active substance salinomycin and its physiologically tolerable salts and esters improve the utilization of nutrients and the growth of ruminant animals and animal species with a similar digestive physiology. The invention thus relates to improved feedstuffs for animals with a ruminant digestive physiology, i.e. animals that can digest crude fibers or cellulose, where the above definition includes not only ruminant animals as such, but also, for example, horses and rabbits. Salinomycin, its salts and esters are described, for example, in British patent specification No. 1 378 413 as well as in German patent specification No. 2 353 998. There is also mentioned its use as an anti-infective agent coccidia. Suitable physiologically tolerable salts and esters used according to the invention instead of or together with salinomycin are, for example, alkali metal salts, in particular sodium, potassium or ammonium salts, alkaline earth metal salts, in particular magnesium or calcium salts, and alkyl esters, in particular those with 1-8, preferably 1-4 carbon atoms, as well as benzyl esters. According to the invention, it has been found that agents containing salinomycin, in particular feeding agents, lead to improved feed conversion and accelerated growth in ruminating animals. By improved feed conversion is meant that a certain weight gain is achieved even with lower doses of the feed. It has also been found that in the ruminant animals the acetic acid:acetic acid ratio Propionic acid: butyric acid is changed by administering the agents according to the invention, especially in the form of feedstuffs, in such a way that the proportion of propionic acid, which is more valuable for metabolism and energy, is increased at the expense of acetic acid and butyric acid, thereby achieving significantly better nutrient utilization. Of particular importance is the fact that this effect is also pronounced when feeding NPN (non-protein nitrogen) compounds, such as urea, biuret, diammonium phosphate, etc., as a nitrogen source for protein supply, as used in the feeding of ruminant animals. 110 326110 326 3 Instead of salinomycin in the pure substance, the active substance can be administered in the same way as dried mycelium or a raw product. In many cases, the preferred form of application The active substance is added to the feed in the form of a concentrate. Such a concentrate (premix) can, for example, be prepared by mixing the active substance or mycelium containing the active substance or the raw product with physiologically compatible solid or liquid carriers. Cereal by-products such as second-line wheat flour, wheat bran or deoiled rice bran, as well as corn flour, hay flour, oat flakes, or calcium carbonate, can be used as solid carriers. Physiological salt solutions, distilled water, and physiologically compatible organic solvents can also be used as heat carriers. [The following table shows the composition of the active substance:] Suspension agents, wetting agents or gelling agents. These concentrates may generally contain approximately 0.5-5% of the active substance, whereby, depending on the intended use, the active substance concentration may also be significantly exceeded or reduced. When administering with feedstuffs, it is advantageous to mix the premix with the feedstuff by stirring in, shaking, grinding, etc. The use of a powdered concentrate has proven particularly advantageous for mixing. It is possible to add the agents used according to the invention to a feed additive or to the general feed, or even only to part of the daily ration. The feedstuffs to which the active substance is added according to the invention are feedstuffs typically used in the feeding of ruminant animals, e.g. Cereals, such as barley, oats, corn, as well as alfalfa, hay, or mixed feeds made from them. It is also possible to use conventional concentrated feeds or mixtures of mineral substances, lick salts or feed blocks as well as liquid feeds as feeds. Thus, feed additives for cattle can contain, for example, dried bagasse, corn meal, soybean meal, molasses, and peeled oat bran as the main ingredients, as well as a mixture of mineral substances, wheat bran, and urea, or consist of lick salts for sheep, e.g., bone meal and table salt. Another possibility for feeding the active substance is to add it, for example, alone or In the form of a concentrate or a suspension powder into drinking water or another beverage, e.g., milk. Mixing with the feed can also be carried out by administering the agent according to the invention directly orally before, during, or after feeding, for example, in the form of a solid or liquid preparation, such as a tablet, capsule, granulate, pill, juice, syrup, or in the form of the concentrate described above. In this way, the mixing with the feed, which is important according to the invention, takes place immediately after administration in the stomach, and thus, according to the invention, the effect of significantly improved nutrient utilization and increased growth is achieved. For administration in the form of tablets, capsules, pills, granulates, etc., the same excipients and additives can be added that are not usually used in the art. The active substances can, for example, be mixed with powdered diluents, such as microcrystalline cellulose, sugar or starch, to fill the capsule volume. The production of tablets can also be carried out in a known manner with the addition of substances, such as cellulose, lactose, sodium chloride, starch, surface-active substances, such as sodium lauryl sulfate, binding agents, such as gelatin, starch, dextrin, cellulose derivatives, etc. Pharmaceutical substances, such as vegetable oils, collidone, cellulose derivatives, and other suspending aids or emulsifiers, water, etc., can also be used for the production of liquid preparations. An aqueous suspension of salinomycin can, for example, contain, in addition to the raw salinomycin product, or ground mycelium, carboxymethylcellulose, Kollidon 25, aerosil, suitable buffer substances and water. The most practical, and therefore generally preferred, application of the active substance according to the invention is its direct feeding with the feedstuffs. The content of the agents used according to the invention varies depending on the type of feeding. Depending on the type of feeding, it can be 0.5-500 mg/kg of feed, i.e. the dose corresponds to 0.02-5.0 mg of salinomycin per kg of body weight and day. Preferably, the salinomycin content in the feed can be selected to correspond to a dose of 0.1-1.0 mg/kg of body weight and day. However, it is possible to significantly exceed the stated limits in certain cases without any problems. If the active substance is applied in the form of an oral preparation directly to the animal, the dose should also be selected so that it corresponds to the previously mentioned amount per kg of body weight and day. For example, preparations administered to adult cattle will contain amounts of the active substance of about 10-500 mg of salinomycin. Preparations intended for smaller, ruminating animals, e.g. sheep or goats, will contain correspondingly reduced amounts of the active substance. Example I. A feeding trial with salinomycin was conducted on 12 fattening bulls, which were kept in separate feeding, with self-watering, in a chain stable. Six animals formed the salinomycin experimental group, six animals The untreated control group. The average weight of the animals at the beginning of the experiment was approximately 350 kg. The experiment lasted 8 weeks with a single weighing at 2-week intervals. The feed consisted of concentrate feed, which was fed according to the animals' nutritional needs in increasing amounts, from 2–4 kg per animal and day. The composition of the concentrate feed: barley 26%, oats 20%, corn 45%, calcium carbonate forage meal 2%, hostaphos (Na-Mg-Ca phosphate) 4%, urea 2%, sodium bicarbonate 1%, 100%, 9 isobioses 657 protein digestible units 11.1%. Salinomycin doses were selected so that 100 mg of aribiotics was administered to the animal daily in the form of 2% corn meal. Results: Table I presents comparative weight gains in the experimental and control groups, as well as the increased gains achieved by the use of salinomycin. Table I Table IV Duration of the experiment in weeks 2 4 6 8 Average weight gain in the control group in kg 14.8 35.3 54.8 61.5 Average weight gain in the experimental group in kg 21.3 39.0 62.2 68.7 Increased growth in the experimental group in %. +43.9% + 10.5% + 13.5% + 114% Table II presents a comparative analysis of nutrient utilization in the experimental and control groups, as well as the improvement achieved by the use of salinomycin. Table II Duration of the experiment in weeks 2 4 6 8 Average number of utilizations*) in the control group 3264 2843 2777 3307 Average number of utilizations in the experimental group 1865 2295 2249 2777 Improvement by salinomycin -1 in % +42.9% + 19.3% + 19.1% + 16.0% *) Utilization number = starch units per kg of weight gain Tables III and IV show how the content of low molecular weight fatty acids in the scorpion juice changed during the 8 weeks of the experiment in the salinomycin group compared to the control group. To determine the values, samples were taken using a probe and examined by gas chromatography. Table III Type of fatty acid c2 1 C* Average amount of fatty acids present in 100 ml of scorpion juice and after the 8 weeks of the experiment in mg Control group 190.73 53.90 41.92 Experimental group 135.65 80.75 19.72 1 Tables III and IV show that the share of fatty acids valuable for energy metabolism The content of propionic acid (C3) is significantly increased at the expense of acetic acid (Q) and butyric acid (C4), which results in a much better utilization of the nutrient. 10 20 25 30 35 45 Type of fatty acid 1 C c3 c4 Ratio of individual fatty acids in the rumen juice in % after 8 weeks of the experiment Control group 66.56 18.80 14.92 "ioo% Experimental group 57.45 34.20 8.35 100% Example II. A feeding trial with salinomycin was carried out with 22 fattening bulls, 11 animals constituting the control group and 11 animals the experimental group. The animals were kept in a stable, with separate feeding and self-watering facilities. Their average weight at the beginning of the experiment was 400 kg, and the experiment lasted six weeks, with individual weighings at two-week intervals. The feed consisted of concentrate feed, which was fed according to the animals' nutritional requirements in increasing quantities, from 2-4 kg per animal and day, as well as corn silage, 16-20 kg per animal and day. Composition of concentrate feed: oats 40%, corn 24%, urea 2%, sodium hydrogen carbonate 1%, green alfalfa meal 15%, dried expeller press 15%, a mixture of minerals 3% (Phosca Bully) 100%, starch units 586 U.S. Protein digestible 12.4%. The dose of salinomycin in the experimental group was 100 mg per animal per day, and the antibiotic was administered in the form of a 2% concentrate with corn meal. Results: Table V presents comparative weight gains in the experimental and control groups, as well as additional gains achieved by the use of salinomycin. Table V Duration of the experiment in weeks 2 4 6 Average weight gain in the control group in kg 17.3 324 49.8 Average weight gain in the experimental group in kg 23.6 35.2 53.6 Increased weight gain in the experimental group in % +36.4 + %7 + 7.6 j €0 Table VI shows the comparative use of «5 nutrients in the experimental and control groups, as well as the improvement achieved by the use of salinomycin. Table VI Composition of concentrate feed: Duration of the experiment in weeks 2 4 6 Average number of uses in the control group 3217 3477 3387 Average number of uses in the experimental group 2363 3176 3113 Improvement by salinomycin in % + 26.5 + 8.7 + 8.0 | Tables VII and VIII show how the content of low molecular weight fatty acids in the tick juice changed during the 6 weeks of the experiment in the salinomycin group compared to the control group. The determination was carried out as described in Example I. Table VII Type of fatty acid c2 c3 1 c4 Average amount of fatty acids 1 present in 100 ml of tick juice after 6 weeks of the experiment in mg Control group 278.80 78.16 55.90 Experimental group 205.92 95.55 26.07 1 Table VIII Type of fatty acid c2 c3 c4 Ratio of individual fatty acids in tick juice in % after 6 weeks of the experiment connections Control group 67.53 18.93 13.54 100% Experimental group 62.87 29.17 7.96 100% | The same consequences as already presented in Example I follow from the increase in the amount of propionic acid. Example III. A feeding trial was carried out on 25 fattening bulls (black-spotted lowland cattle), which were kept with separate feeding and automatic watering in a stable on chains. Average weight at the beginning of the experiment was about 260 kg; Experiment duration: 20 weeks, individual weighings every 4 weeks. The feed consisted of concentrate feed, which was fed according to the animals' nutrient requirements in increasing quantities, from 2-4 kg per animal and day, as well as corn silage, 16-20 kg per animal and day. 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 barley oats corn carbonate fodder calcium meal Hostaphos (Na-Mg-Ca phosphate) urea sodium bicarbonate 26% 20% 45% 2% 4% 2% 1% starch units digestible protein: 100% 657 CU 1U%. The animals were divided into the following groups: Group I: 5 animals without treatment (control) Group II: 6 animals treated with 100 mg of monensin per animal and day Group III: 7 animals treated with 50 mg of salinomycin per animal and day Group IV: 7 animals treated with 100 mg of salinomycin per animal and day. The doses of antibiotics in experimental groups II-IV were administered daily with concentrate feed in the form of meal. Results: Table IX shows the average weight gain and nutrient utilization in the control group and the 3 experimental groups at each weighing after 4-20 weeks of the experiment. In addition to the absolute values, relative values were given for the experimental groups compared to the untreated control group (in percentages). After 20 weeks of the experimental period, the administration of salinomycin resulted in dose-dependent increases of +10% and +17.8%, while 100 mg of monensin per animal and day only resulted in a +0.2% increase in gain. Nutrient utilization was improved by both doses of salinomycin (also dose-dependent) by +9.0% and +15.5%, while 100 mg of monensin per animal and day resulted in an improvement of +5.4%. Example IV. A feeding experiment with salinomycin was conducted on 26 fattened bulls (red-spotted lowland cattle) that were kept in a separate feeding, self-watering, and tethered stable. The average weight at the beginning of the experiment was approximately 225 kg. The experiment lasted 20 weeks, with individual weighings every 4 weeks. The feed consisted of concentrate feed, which was given according to the animals' nutritional requirements in increasing quantities, from 2-4 kg per animal and day. The composition of the concentrate feed: barley oats corn calcium carbonate fodder meal Hostaphos (Na-Mg-Ca phosphate) urea sodium bicarbonate 26% 20% 45% 2% 4% 2% 1% starch units 657 CU digestible protein 11.1%. The animals were divided into the following groups: 65 Group 1: 6 animals without treatment (control) 100%110 326 9 10 Table IX Average weight gain per animal Average nutrient utilization of starch units per kg of gain Duration of the experiment in weeks 4 8 12 16 20 4 8 12 16 20 Control n = 5 initial weight 258.8 kg abs. (kg) 29.0 64.2 96.4 130.2 164.6 3305 3259 3462 3509 3558 Monensin 100 mg/animal i day n=6 Initial weight 261.2 kg abs. (kg) 34.0 63.8 96.5 126.0 165.0 2807 3145 3246 3412 3366 relative (%) 117.2 99.4 100.1 96.8 100.2 84.9 96.5 93.8 97.2 94.6 Salinomycin 50 mg/animal i day n=7 Initial weight 260.7 kg abs. (kg) 33.9 72.6 106.2 144.9 181.0+ + + 2855 2900 3145 3152 3237+ + + rel. (%) 116.9 113.1 110.2 111.3 110.0 86.4 89.0 90.8 89.8 91.0 Salinomycin 1 100 mg/animal gonn=7 initial weight 260.7 kg abs. (kg) 35.9 74.3 112.6 150.6 193.9+ + + 2647 2793 2929 3005 3005++ + rel. (%) 123.8 115.7 116.8 115.7 117.8 1 80.1 1 85.7 84.6 85.6 84.5 1 + + + marking: 99.9% probability Group U: 6 animals treated with 100 mg of monensin per animal and day Group Ul: 7 animals treated with 50 mg of salinomycin per animal and day Group IV: 7 animals treated with 100 mg of salinomycin per animal and day. Doses of antibiotics in experimental groups H—IV were administered daily with concentrate feed in the form of meal. Results: Table 10 shows the average weight gain and nutrient utilization in the control group and the 3 experimental groups at each weight. after 4—20 weeks of the experiment. Additionally, in addition to the absolute values, relative values are given for the experimental groups in comparison with the untreated control groups, in percentages. After 20 weeks of the experiment, the increase was achieved by applying a salinomycin dose of 50 mg or 100 mg/animal and day, depending on Table X Average weight gain per animal Average nutrient utilization, starch units per kg of gain Experiment duration in weeks 4 8 12 16 20 4 8 12 16 20 Control n=5 initial weight 225.0 kg abs. (kg) 27.4 54.7 83.5 117.3 157.5 2987 3089 3238 3228 3179 Monensin 100 mg/animal i day n=6 initial weight 223.8 kg abs. (kg) 26.4 53.2 86.4 122.5 161.2 3014 3114 3134 3166 3175 relative (%) 96.0 97.3 103.5 104.4 102.4 100.0 100.8 96.8 98.1 99.9 Salinomycin 50 mg/animal i day n=7 initial weight 223.6 kg abs. (kg) 30.4 62.0 • 98.0 142.1 185.0+ + + 2640 2693 2780 2739 2781 ++ + relative (%) 110.6 113.4 117.4 121.1 117.5 88.4 87.2 85.9 84.6 87.5 Salinomycin 100 mg/animal gonn=7 initial weight 224.3 kg abs. (kg) 33.5 62.7 101.0 147.6 191.7+ + + 2318 2638 2691 2634 2691 ++ + relative (%) 121.8 114.6 121.0 125.8 121.7 1 77.6 1 85.4 83.1 81.6 84.6 | + + + marking: 99.9% probability of dose-dependent increased gains by +17.5% and 21.7%, while 100 mg of monensin per animal and day only caused an increase in gain by +2.4%. Nutrient utilization was improved by both doses of salinomycin, also dose-dependent, by +12.5% and +15.4%, while 100 mg of monensin per animal and day did not produce any improvement. Example V. Feed additive for cattle: dried expeller 30% corn meal 15% soybean meal 15% molasses 15% dehulled oat bran 15% wheat flour 2.5% urea 1.5% mineral mixture 5.0% mycelium-salinomycin premix (2.5 mg/g) 130% 100% 30 35 40 110 326 11 12 1 kg of feed additive thus contains 25 mg of salinomycin. Cattle kept on pasture receive 2-1 kg of feed additive per day, i.e. 50-100 mg of salinomycin. Example VI. Bovine salt, sheep lick, bone meal 6 kg, table salt 3 kg, salinomycin-mycelium as a 1% premix 1 kg 10 kg. 10 g of lick contains 10 mg of salinomycin, i.e. the daily dose for one sheep. Example VII. Pills for cattle, microcrystalline cellulose 8000 mg corn starch 1200 mg methylhydroxyethyl cellulose 900 mg magnesium stearate 300 mg colloidal silicic acid (aerosil) 400 mg sodium amylopectin glycolate 1000 mg 50% crude product of salinomycin 200 mg 12 000 mg 1 pill weighing 12 g contains 100 mg of salinomycin, i.e. the daily dose for a head of cattle. Example VIII. Tablets for sheep, microcrystalline cellulose, corn starch, carboxymethylcellulose, magnesium stearate, talc, aerosil *^n ™«» ^, sodium amylopectin glycolate, NaCl, 50% salinomycin crude product 2000 mg 900 200 150 50 50 350 180 100 20 mg mg mg mg mg mg mg mg 10 15 20 25 1 tablet weighing 2 g contains 10 mg of salinomycin, i.e. the daily dose for a sheep. Patent claims 1. A preparation for improving nutrient utilization and growth for ruminant animals and ruminant animal species and animal species with similar digestive physiology, containing feed ingredients, characterized in that it contains salinomycin. 2. An agent according to claim 1, characterized in that it contains salinomycin in the form of physiologically tolerable salts and/or esters. 3. An agent according to claim 2, characterized in that it contains salts of alkali metals and alkaline earth metals as salts. 4. An agent according to claim 3, characterized in that it contains sodium, potassium and ammonium salts as alkali metal salts, and magnesium and calcium salts as alkaline earth metal salts. 5. An agent according to claim 2, characterized in that it contains alkyl esters or benzyl esters of salinomycin as esters. 6. An agent according to claim 2, characterized in that it contains alkyl esters or benzyl esters of salinomycin as esters. 7. The agent according to claim 1, characterized in that it contains salinomycin alkyl esters with 1-8, preferably 1-4 carbon atoms. 8. The agent according to claim 1, characterized in that it contains salinomycin in the form of dried mycelium or a raw product. 9. The agent according to claim 1, characterized in that it contains salinomycin in a concentration that corresponds to a dosage of 0.02-5.0 mg/kg of body weight and day, preferably 0.1-130 mg/kg of body weight and day. LDD Z-d 2, z. 452/1400/81, n. 105+20 copies. Price PLN 45. PL PL PL PL PL PL PL PL PL