Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do samoczynnego bocznego prowadzenia pojazdów rolniczych, szczególnie kombajnów zbozowych i samojezdnych kosiarek, wzdluz zalozonej linii kierunkowej — z nadajnikami wielkosci mierzal¬ nych lezacych w obrebie przednich narzedzi ro¬ boczych — w postaci na przyklad wychyinych kablaków wodzacych, które sprawdzaja linie kie¬ runkowa metoda stykowa.Za pomoca wspomnianego na wstepie typu urzadzenia mozliwe jest samoczynne sterowanie rolniczego pojazdu, szczególnie kombajnu zbozo¬ wego, wzdluz zalozonej linii kierunkowej. Taka • linia kierunikowa moze byc na przyklad sciana lodyg rozgraniczajaca zboze zzete od niezzetego albo tez moze ona skladac sie z rzedu stojacych roslin do zebrania, na przyklad kukurydzy. Za pomoca nadajników wielkosci mierzalnych zosta¬ ja uchwycone odchylenia pojazdów od zalozonej linii kierunkowej i odprowadzone do urzadzenia porównawczego, z którego wychodza sygnaly na- sftawcze do co najmnliej jednego urzadzenia na- stawczego, na przyklad silownika hydraulicznego hydrostatycznego urzadzenia sterujacego. Przy tym sterowalnie dokonuje sie w sensie korektury odchylen.Pojazd rolniczy wyposazony jest w nadajniki wielkosci mierzalnych, dzialajace na zasadzie mechanicznej, na przyklad palaki wodzace, które 10 musza ze wzgledu na przestrzenne warunki miec okreslona dlugosc. Przy pracy z tego rodzaju nadajnikiem wielkosci mierzalnych okazalo sie niekorzystnym, ze na przyklad nierównomieimosci wystepujace w linii kierunkowej, na przyklad od- lamaine lodyigi kukurydzy albo i woluja korek/ture sterowania, która nie jest po¬ trzebna ze wzgledu na rzeczywisty podany kieru¬ nek jazdy. Zauwazono równiez inne zaklócenia spowodowane przestrzennym rozmieszczeniem na¬ dajników wielkosci mierzalnych. Te zaklócenia sa spowodowane glównie zanieczyszczeniem na¬ dajników wielkosci mierzaiLnych.Zadaniem wynalazku jest takie umieszczenie i5 nadajników wielkosci mierzalnych wzglednie taka konstrukcja tych nadajników, które by niezawod¬ nie usuwaly zaklócenia spowodowane uksztalto¬ waniem linii kierunkowej jak równiez prze¬ strzennym rozmieszczeniem nadajników wielkosci 20 mierzalnych.Zadanie to, zgodnie z wynalazkiem zositalo rozwiazane przez to, ze wychytoyim kablakom wodzacym zostaly przyporzadkowane nieruchome odbojnice krótsze od kablaków wodzacych, oraz przez to, ze odbojnice sa umieszczone, w neutral¬ nym polozeniu kablaków wodzacych, z tylu za kablakamai wodzacymi wzgiledem kierunku jazdy pojazdu. Korzystnie jest takze, jesd/i kablaki wo¬ dzace sa zamontowane na podporach powyzej narzedzi roboczych, a konce kablaków wodza^ 25 30 110 3043 110 304 4 cych sa zagiete do tylu wzgledem kierunku jaz¬ dy pojazdu.Przedraiot wynalazku jest wyjasniany w przy¬ kladzie wykonania na rysuku, na którym fig. 1 przedstawia przednia czesc kombajnu z przystaw- * ka do scinania kukurydzy, w widoku perspekty- waioznym, a fig. 2 — riadajnik wielkosci mierzal¬ nych w widoku z góry, w ujeciu schematycznym.Przedstawiony schematycznie na fig. 1 kombajn zbozowy 1 pracuje z samoczynnym uirz^tizeltón sterujacym, którego poszczególne czesci nie sa po- itózflirie. Z kdtaibajnem zbozowym 1 jest sprzezona, przed niesterowanymii kolaind przedniiimi 2, trzy- rzedowa przystawka. 3 do scinania kukurydzy.Pierwszym elementem samoczynnego urzadzenia sterujacego sa nadajniki 4 d 5 mderzalnych wiel¬ kosci, które sa przytwierdzone kazdy oddzielnie do podpór 6 d 7 powyzej przystawki 3 dó scinania kukurydzy. Nadajniki 4 i 5 mierzalnych wielkosci maja za zamianie wykrywanie polozenia srodkowe¬ go rzedu lodyg roslin, który stanowi linie kierun¬ kowa.Nadajnikli 4 i 5 skladaja sie w szczególnosci z potencjometrów 8, które moga byc przestawialne polakiem wodzacym 9. Naprzeciwko potencjome¬ trów 8 i palaków wodzacych 9 sa zamontowane nieruchomo odbojmiee 10. Te odbojnice 10 (fig. 2) sa krótsze od pajaków wodzacych 9, których za¬ konczenia sa zagiete dio tylu wzgledem kierunku jazdy. Odbojnice 10 sa umieszczone w neutralnym polozeniu kablaków 9, z tyliu za tymi kablakami wzgledem kierunku jazdy pojazdu.Pokazana odbojnica na fig. 2 za pomoca linii przerywanej kropka^kreska linia kierunkowa, 11 jest utworzona z pojedynczych Lodyg 12 kukury¬ dzy.Samoczynne urzadzenie sterujace pracuje zupel¬ nie normalnie, jezeli na tej linii kierunkowej 11 nie wystepuja zadne zaklócenia, jak to na przy¬ klakl imioze miec miejsce, gdy pojedyncze lodygi roslin sa ódlamane. Te odlaimane czesci roslin leza wówczas poza lmiia kierunkowa 11, która ma byc sprawdzona imieftoda stykowa; jezeli jedna z tych czesci roslin dostanie sie w obreb pracy palaka wodzacego 9, sterowanie zostanie zaklóco¬ ne. Takie miejsce zaklócenia jest zaznaczone na fig. 2 oznaicznikiem 13, który pnzedstaiwia odlama- na lodyge kukurydzy. W tych wairunkach wzgled¬ na stabilnosc ulamanej czesci rosliny utrudnila sytuacje.Bez dodatkowej odbojnicy 10 czesci rosilin nie lezace w linid kierunkowej 11 wyplywalyby zakló- cajaco, jak wyzej opisano, na sterowalnie. Z pro¬ ponowanym urzadzeniem jest mozliwe wychylenie bez przeszkód palaka wodzacego 9 tak dlugo, jak dlugo pozostaje on pod wplywem czesci rosliin^ lezacych na zalozonej lindli kierunkowej. Brzy cze¬ sciach roslki, w których niie wystepuje ten przy¬ padek, wychylenie palajka wodzacego 9 bedzde ogra¬ niczone odbojnica 10 poczynajac od okreslonej wdelkosoi wychylenia. Odstajace ozescti roslin, jak na przeklad ódlamane lodygi 13 kukurydzy, beda sprowadzone odbojnica 10 z powrotem w obreb linii kierunkowej, pirzez co unika sie niepotrzebne¬ go przestawienia sterowania na wzgledmde dluz¬ szy czas.Wykonanie nadajników wielkosci miieirzalnych wedlug wyfialaifeiu znacznie podwyzsza statecz¬ nosc sterowania przy bardzo malym nakladzcie konstrukcyjnym.Dla ochrony nadajników 4 i 5 wielkosci mderzal-. nyoh przed zanieczyszczeniem, sa one — jak juz wspomniano — zamontowane na podporach 6 i 7 wyzej od narzedzi roboczych (przystawka 3 do scinania kukurydzy). Podpory 6 i 7 sa o takim przekroju,, ze odsuwaja przeszkadzajace ozesoi ros¬ lin, które niie leza w obrebie linii kierukowej.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do samoczynnego bocznego prowa¬ dzenia pojazdów rolniczych, szczególnie kombaj¬ nów zbozowych i samojezdnych kosiarek, wzdluz zalozonej liniii kierunkowej? z nadajnikami wiel¬ kosci mierzalnych lezacymi w obrebie przednich nairzedzi roboczych, przy czym nadajniki sa na przyklad w postaci wychylnych kablaków wodza¬ cych, które (Sprawdzaja linie kierunkowa metoda stykowa, znamienne tym, ze wydhylnyrci kabla- kom wadzacym (9) sa przyporzadkowane nieru¬ chome odbojnice (10) krótsze od kablaków wodza¬ cych. 2. Urzadzenie wedlug zastez. 1, znamienne tym,v ze odbojnice (10) sa umtie^czone w neutralnym polozeniu kablaków wadzacych (9), z tylu za kablakami wodzacymi (9) wzgledem ktierunku po- jaadu. 3. Urzadzenie wedlug zaistrz. 1 albo 2, znamien¬ ne tym, ze kablaki wodzace (9) sa zamontowane na podporach (6, 7) powyzej narzedzi roboczych (3). 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 3, znamienne tym, ze konce kablaków wodzacych (9) sa zagiete da tylu wzgledem kierunku jazdy pojazdu. 10 15 29 25 30 35 40 45110 304 Fig.2 *¦ PL