Przedmiotem wynalazku jest multiwibrator pólprzewodnikowy, stosowany do sygnalizowania zaklócen lub krótkotrwalych awarii albo uszko¬ dzen podczas pracy urzadzen elektrycznych, a tak¬ ze do wskazywania róznych stanów roboczych sprzetu elektronicznego.Znane multiwibratofy, sluzace do wyzej wy¬ mienionego celu, skladaja sie z dwóch osobnych multiwibratorów, a mianowicie z odpowiednio po¬ laczonego astabilnego i bistabilnego multiwibra- tora.Wada stosowanych dotychczas multiwibratorów jest ich skomplikowana budowa i zlozona kon¬ strukcja, które wplywaja na znaczny wspólczyn¬ nik awaryjnosci tych ukladów, a ponadto zwiek¬ szaja koszt wyrobów.Celem wynalazku jest wyeliminowanie poda¬ nych niedogodnosci techniczno-ekonomicznych przez opracowanie prostszej i tanszej konstrukcji multiwibratora.Istota multiwibratora pólprzewodnikowego wed-- lug wynalazku, zbudowanego w postaci pojedyn¬ czego, dwutranzystorowego multiwibratora kla¬ sycznego, polega na tym, ze jest on uzupelniony ukladem pamieci, który sklada sie z dwóch re¬ zystorów, kondensatora i diody. Szeregowa galaz tego ukladu, zlozona z diody i rezystorów, laczy kolektor wyjsciowego tranzystora multiwibratora z baza jego tranzystora wejsciowego, przy czym do kolektora tranzystora wyjsciowego wlaczona 10 15 20 25 30 2 . jest albo dioda, albo rezystor, który nie jest dolaczony do bazy wejsciowego tranzystora.Kondensator ukladu pamieci wlaczony jest pomiedzy mase multiwibratora a punkt sze¬ regowej galezi ukladu pamieci, w którym rezystor wlaczony do bazy wejsciowego tranzystora pola¬ czony jest z pozostalymi elementami ukladu pa¬ mieci.Glówna zaleta wynalazku jest fakt pamietania zaistnialej sytuacji w obwodzie lub urzadzeniu elektrycznym i sygnalizowania jej przez multiwi¬ brator zaopatrzony w uklad pamieci.Przykladowe wykonanie przedmiotu wynalazku przedstawione jest na rysunku w postaci sche¬ matu ideowego multiwibratora.Tradycyjny multiwibrator zbudowany jest z wejsciowego tranzystora Tl, wyjsciowego tran¬ zystora T2, trzech rezystorów i kondensatora. Do tej klasycznej konstrukcji multiwibratora dodany jest uklad pamieci, którego galaz szeregowa zlo¬ zona z diody D i rezystorów pierwszego Rl oraz drugiego R2 laczy kolektor wyjsciowego tranzysto¬ ra T2 z baza wejsciowego tranzystora Tl, przy czym dioda D polaczona jest z kolekto¬ rem wyjsciowego tranzystora T2, a drugi rezystor R2 polaczony jest z baza wejsciowego tranzystora Tl. Kondensator C ukladu pamieci wlaczony jest pomiedzy masa multiwibratara a punktem, w któ¬ rym polaczone sa rezystory Rl i R2.Zasada dzialania multiwibratora wedlug wyna- 110 255110 255 lazku objasniona jest przy pomocy rysunku, a po¬ lega ona na tym, ze po wlaczeniu biegunów ± i = zródla zasilania ustala sie stan ciaglego swiecenia sygnalizacyjnej zarówki S, natomiast po zwarciu zestyku KI wytwarza ona strumien swietlny przerywany lub jest calkowicie wyga¬ szona, co zalezy od doboru wartosci opornosci re¬ zystora R3. Po rozwarciu zestyku KI sygnaliza¬ cyjna zarówka S swieci sie nadal strumieniem przerywanym i stan ten charakteryzuje sie taka staloscia, ze nawet krótkotrwale wylaczenie na¬ piecia zasilania multiwibratora nie wplywa na zmiane lub likwidacje tego stanu. Przejscie do po¬ czatkowego stanu sygnalizowania umozliwia zwar¬ cie zestyku K2.Multiwibrator z ukladem pamieci mozna wy¬ konac wykorzystujac do tego celu prosty obwód scalony lub tylko jego czesc.Multiwibrator pólprzewodnikowy zgodny z wy¬ nalazkiem pozwala na sygnalizowanie róznych krótkookresowych stanów zaklócenia lub stanów pracy urzadzen albo obwodów elektrycznych, przy jednoczesnej mozliwosci zapamietania tego stanu przez czas nieograniczony.Multiwibrator z ukladem pamieci moze byc sze¬ roko stosowany do nastepujacych celów: a) sygnalizacja normalnej pracy za pomoca swiecenia ciaglego, oraz zaklócenia (awarii, zwar¬ cia) poprzez swiatlo pulsujace (nadajniki, przyrza¬ dy pomiarowe), b) wskazywanie stanu wlaczenia oraz sterowa¬ nia diodami przelacznikowymi w radioodbiorni¬ kach lub przyrzadach pomiarowych (podobne za¬ stosowanie jak sensorów, to jest sygnalizacja swiatlem pulsujacym), 10 15 20 30 c) sygnalizowanie przepalenia sie bezpiecznika w jednym z kanalów wzmacniaczy stereo i kwad- rofonicznych.W multiwibratorze wedlug wynalazku sygnali¬ zacyjna zarówka moze byc zastapiona przetwor¬ nikiem elektroakustycznym z jednoczesna zmiana stalej czasowej ukladu, i wówczas multiwibrator mozna zastosowac do wytwarzania sygnalu dzwie¬ kowego w radioodbiornikach z zegarem, którego mechanizm znacznie sie wtedy upraszcza, lub do akustycznego zabezpieczenia przedmiotów przed kradzieza.Po zastosowaniu odpowiednich czujników mul¬ tiwibrator pólprzewodnikowy z ukladem pamieci moze byc wykorzystany jako sygnalizator prze¬ kroczenia okreslonej temperatury w przypadku uzycia dobranego termistora lub do innych ce¬ lów w teletechnice oraz automatyce przemyslowej.Zastrzezenie patentowe Multiwibrator pólprzewodnikowy, wykonany ja¬ ko pojedynczy, dwutranzystorowy multiwibrator klasyczny, znamienny tym, ze posiada uklad pa¬ mieci, który kolektor wyjsciowego tranzystora (T2) laczy z baza wejsciowego tranzystora (Tl) po¬ przez szeregowa galaz ukladu pamieci zlozona z diody (D) i rezystorów pierwszego (Rl) oraz drugiego (R2), przy czym z kolektorem wyjsciowe¬ go tranzystora (T2) polaczona jest dioda (D) lub pierwszy rezystor (Rl), natomiast kondensator (C) ukladu pamieci wlaczony jest miedzy masa mul¬ tiwibratora a punktem polaczenia drugiego rezy¬ stora (R2) z pozostalymi elementami galezi sze¬ regowej ukladu pamieci. o + PZGraf. Koszalin D-ll 130 egz. A-4 Cena 45 xl PL