Przedmiotem wynalazku jest zespolowa wiertni¬ ca szybowa przeznaczona do wiercenia otworów strzalowych w dnie szybu a skladajaca sie z zespo¬ lu wiertarek mocowanych na konstrukcji umozli¬ wiajacej ich przemieszczanie i ustawianie w do¬ wolnym punkcie wyrobiska wyznaczonym metryka strzalowa.Znana jest z polskiego opisu patentowego nr 56 006 szybowa wiertnica zespolowa skladajaca sie z trzpienia centralnego kotwionego do dna wyro¬ biska oraz ramion do osadzenia na nich i prowa¬ dzenia za posrednictwem przejezdnych obrotnic, wiertarek. Ramiona zamocowane sa do trzpienia centralnego przegubowo, niezaleznie od siebie obro¬ towo wzgledem osi trzpienia. Ramiona poprzez u- klad silowników laczacych je z trzpieniem sa skla¬ dane, rozkladane i przetrzymywane w czasie pracy w plaszczyznie poziomej.Niedogodnoscia tego urzadzenia jest jego skompli¬ kowana konstrukcja z uwagi na uklad samonosny ramion, jak równiez uciazliwe skladanie ramion wzdluz trzpienia w góre wymagajace ich zabez¬ pieczenia w czasie transportu dodatkowym kolpa¬ kiem.Istote wynalazku stanowi urzadzenie posiadajace trzpien centralny oraz wyprowadzone z niego, nie¬ zaleznie od siebie, obrotowo wzgledem jego osi i uchylnie w pionie, ramiona do osadzania na nich i prowadzenia wiertarek. Kazde z ramion koncem przeciwleglym do trzpienia jest prowadzone i osa- 15 20 dzone za posrednictwem wózków jezdnych w pier¬ scieniu nosnym, który to pierscien w przekroju ma ksztalt wykonywanego wyrobiska. Ramiona ca¬ la swa dlugoscia tworza jedna plaszczyzne pozio¬ ma a przekrój pojedynczego ramienia posiada ko¬ rzystnie ksztalt dwuteownika. Mocowana na ramie¬ niu wiertarka, osadzona na nim suwliwie wzdluz osi poprzez uklad wózków jezdnych oraz prowa¬ dzenia samej wiertarki stwarza uklad teleskopo¬ wy. W trzpieniu centralnym osadzony jest central¬ ny uklad smarowniczy zasilajacy poszczególne me¬ chanizmy napedowe wiertnicy.Przedmiot wynalazku w przykladowym wykona¬ niu jest przedstawiony na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie w widoku z góry, natomiast fig. 2 przedstawia urzadzenie w przekroju poprzecznym.Jak uwidoczniono na rysunku, zespolowa wiert¬ nica szybowa sklada sie z trzpienia 1 centralnego, na którym zamocowane sa przegubowo cztery ra¬ miona 2 tworzace swa dlugoscia jedna plaszczyz¬ ne pozioma. Ramiona te sa zamocowane obrotowo, niezaleznie od siebie, wokól osi trzpienia, w ukla¬ dzie promienistym. Ramiona 2 zakonczone sa blo¬ kowanymi wózkami 3 jezdnymi osadzonymi na to¬ rze 4 jezdnym w pierscieniu 5 nosnym wielkoscia i ksztaltem odpowiadajacym wyrobisku szybowe¬ mu. Pierscien 5 nosny zaopatrzony jest w zawie¬ sia 6 sluzace do jego podwieszania do szalunku slizgowego nie pokazanego na rysunku. 109 5593 109 559 4 Na kazdym z ramion 2 wykonanych z dwuteow- nika, osadzony jest blokowany wózek 7 jezdny z zamocowana za posrednictwem obrotnicy 8 pro¬ wadnica 9 teleskopowa na której osadzona jest przesuwnie wiertarka 10. Wierzcholek trzpienia 1 zaopatrzony jest w hak 11 sluzacy do polaczenia z lina nosna. W górnej czesci trzpienia 1 osadzone sa krócce 12 dla podlaczenia przewodów zasilaja¬ cych centralnie urzadzenie w wode i sprezone po¬ wietrze. W czesci srodkowej trzpienia 1 umiesz¬ czona jest smarownica 13 centralna, przez która przeplywa sprezone powietrze podajace olej prze¬ wodami 14 do poszczególnych mechanizmów nape¬ dowych wiertnicy. W przypadku braku oleju, sma¬ rownica 13 odcina doplyw powietrza zatrzymujac prace calego urzadzenia. Trzpien 1 posiada w swej dolnej czesci trzy odchylne lapy 15 wsporcze slu¬ zace równiez do jego poziomowania.Zamocowanie przegubowe ramion 2 w trzpieniu 1 oraz zespól obrotnic 8 i prowadnic 9 teleskopo¬ wych wiertarek 10, umozliwia skladanie ramion 2 ku dolowi, pod wlasnym ciezarem wzdluz trzpie¬ nia 1 w celu opuszczenia urzadzenia do szybu lub jego wydania na powierzchnie. Pierscien 5 nosny transportowany jest oddzielnie do szybu i zawie¬ szony pod szalunkiem slizgowym przemieszcza sie razem z nim, pozostajac w szybie na okres jego glebienia.W opuszczonej wiertnicy nad punkt centralny dna szybu, rozklada sie ramiona 2 za pomoca ko¬ lowrotów umieszczonych na pomoscie, wprowadza¬ jac wózki 3 jezdne w pierscien 5 nosny i bloku¬ jac je. Trzpien 1 pionuje sie lapami 15 a nastep¬ nie zwalnia sie line nosna. Za pomoca obrotnic 8 ustawia sie prowadnice 9 teleskopowe wiertarek 10 pod katem wierconych otworów. Ramiona 2 maja moznosc obrotu o 360° wokól trzpienia 1 a ich przegubowe z nim polaczenia pozwalaja na ruch pionowy ramion z .wychyleniem w granicach do 180°.Zastrzezenia patentowe 1. Zespolowa wiertnica szybowa, do wiercenia otworów strzalowych w szybie, posiadajaca trzpien centralny oraz wyprowadzone z niego, niezaleznie od siebie obrotowo wzgledem jego osi i uchylnie w pionie, ramiona do osadzenia na nich i prowa¬ dzenia wiertarek, znamienna tym, ze kazde z ra¬ mion (2) koncem przeciwleglym do trzpienia (1) prowadzone i osadzone jest w pierscieniu (5) nos¬ nym, który w przekroju ma ksztalt wykonywanego wyrobiska, przy czym wszystkie ramiona (2) cala swa dlugoscia tworza jedna plaszczyzne pozioma, a przekrój pojedynczego ramienia (2) posiada ko¬ rzystnie ksztalt dwuteownika i mocowana na ra¬ mieniu (2) wiertarka osadzona na nim suwliwie wzdluz osi poprzez uklad wózków (7) jezdnych oraz prowadzenie samej wiertarki stwarza uklad teleskopowy. 2. Zespolowa wiertnica wedlug zastrz. 1, znamie- na tym, ze ramiona (2) sa osadzone w pierscieniu (5) nosnym poprzez uklad wózków (7) jezdnych. 3. Zespolowa wiertnica wedlug zastrz. 1, znamien¬ na tym, ze posiada zabudowany w centralnym trzpieniu (1) uklad smarowniczy (13) zasilajacy centralnie poszczególne mechanizmy napedowe wiertnicy. 10 15 20 25109 559 PL