Przedmiotem wynalazku jest uklad hydrau¬ liczny kopaczki rzedujacej do zbioru ziemniaków, wspólpracujacej z ciagnikiem rolniczym, zwlasz¬ cza kopaczki pracujacej na pochylosciach terenu.W znanych ukladach hydraulicznych kopaczki rzedujacej do zbioru ziemniaków, zwlaszcza ko¬ paczki pracujacej na pochylosciach terenu, ko¬ mory tloczyskowa i tlokowa, stabilizujacych silow¬ ników hydraulicznych, polaczone sa z odpowiedni¬ mi dla kazdego silownika rozdzielaczami. Rozdzie¬ lacze te sa trzypolózeniowe, czterodrogowe i ulozo¬ ne sa w blok dwusekcyjny. W nastepnej kolejno¬ sci caly blok dwusekcyjny polaczony jest z roz¬ dzielaczem ukladu hydrauliki zewnetrznej ciagni¬ ka rolniczego. W wyniku takiego ukladu, z blo¬ kiem dwusekcyjnym polaczonych jest wiele prze¬ wodów hydraulicznych, a sam blok umieszczony jest na wysiegniku kopaczki w poblizu kierowcy ciagnika. Tworzy to platanine tych przewodów i spore trudnosci w manipulacji sekcjami rozdzie¬ laczy w bloku. Zdarzaja sie wypadki, ze na skutek wstrzasów na nierównosciach terenu, kierowca w sposób niezamierzony wlacza oba silowniki lub niewlasciwy. Powoduje to natychmiast brak sta¬ bilizacji i synchronizacji kopaczki w stosunku do ciagnika rolniczego, a tym samym niezamierzone przestoje, które w okresie natezenia prac polowych zaklócaja rytm pracy wielu innym jednostkom wspólpracujacym. Umieszczenie bloku dwusekcyj- 10 15 20 25 30 nego bezposrednio na kopaczce w celu unikniecia plataniny przewodów hydraulicznych nie zdaje eg¬ zaminu, poniewaz kazdy zamiar wprowadzenia ko¬ rekty do stabilizacji i synchronizacji pracy ko¬ paczki wymaga zatrzymania ciagnika, zejscia z niego i dopiero wykonania stabilizacyjnego ma¬ newru.W ukladzie hydraulicznym kopaczki rzedujacej do zbioru ziemniaków wedlug wynalazku, komory tloczyskowe stabilizujacych kopaczke silowników hydraulicznych polaczone sa z trzydroznym dwu- polozeniowym zaworem przelacznikowym, któ¬ ry z kolei posiada polaczenie z rozdzielaczem uk¬ ladu hydrauliki zewnetrznej ciagnika rolniczego, a komory tlokowe wspomnianych silowników hyd¬ raulicznych poprzez regulatory szybkosci przeply¬ wu cieczy i blok sterowanych zaworów zwrot¬ nych sa polaczone bezposrednio do wspomniane¬ go rozdzielacza ukladu hydrauliki zewnetrznej ciagnika rolniczego. Wbudowane w blok sterowa¬ ne zawory zwrotne polaczone sa kanalem steru¬ jacym z przewodem wychodzacym z komory tlo- czyskowej tego samego silownika hydraulicznego, z którym ten zawór zwrotny wspólpracuje.Przez zastosowanie ukladu' hydrauliki wedlug wynalazku do kopaczki rzedujacej do zbioru ziem¬ niaków otrzymuje sie pelna gwarancje, ze w zad¬ nym wypadku nie zostanie uruchomiony silownik hydrauliczny, który w danym momencie powinien 109 3863 109 3S6 4 byc zablokowany. Wynalazek daje gwarancje w kazdym wypadku wlaczenia tylko jednego silow- lika. jsterowanie takiego ukladu jest bardzo pro- A$ft ^zje^y zastolowaniu zaworu przelacznikowego dwupolozerilowefo. Zostala ponadto wyeliminowa¬ na o polowe ilosc laczacych przewodów miedzy ^jfc^gflikiem °MXfpaczka. Uklad wedlug wynalazku -—'iapie^w3Bff^9|g|ltcflna prace kopaczki bez zaklócania pracy maszyn wspólpracujacych.Wynalazek przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku, który przedstawia sche¬ mat ukladu hydraulicznego kopaczki rzedujacej do zbioru ziemniaków.Komory tloczyskowe 1 i 2 silowników hydrau¬ licznych 3 i 4 polaczone sa przewodami 5 i 6 z zaworem przelacznikowym 7. Zawór przelaczniko¬ wy 7 iest zaworem dwupolozeniowym o poloze¬ niach A i B oraz trzydrogowym. Polaczenie za¬ woru przelacznikowego 7 z rozdzielaczem 8 ukla¬ du 9 hydrauliki zewnetrznej ciagnika rolniczego przez szybkozlacze 10, stanowi przewód 11. Roz¬ dzielacz 8 jest rozdzielaczem trzypolozeniowym o polozeniach C, D i E. Komory tlokowe 12 i 13 si¬ lowników hydraulicznych 3 i 4 polaczone sa po- nrzez regulatory szybkosci przeplywu 14 i 15, blok 16 sterowanych zaworów zwrotnych, przewód 17, szybkozlacze 10 z rozdzielaczem 8 ukladu 9 hyd¬ rauliki zewnetrznej ciagnika rolniczego. Wbudo¬ wane w blok 16 sterowane zawory zwrotne 18 i 19 polaczone sa z przewodem 5 i 6 kanalem sterujacym 20 i 21. Przewód 22 laczy sterowany zawór zwrotny 19 z przewodem 17.Ustawienie rozdzielacza 8 ukladu 9 hydrauliki zewnetrznej ciagnika rolniczego w polozeniu C soowoduje przeplyw oleju przewodem 17. Olej po dojsciu do bloku 16 sterowanych zaworów zwrot¬ nych 18 i 19 wywiera jednakowy nacisk na te zawory otwierajac je i wplywa do komór tloko¬ wych 12 i 13 silowników hydraulicznych 3 i 4 starajac sie przesunac tloki tych silowników w góre. Ruch tloka w silowniku 3 jest niemozliwy, poniewaz olej z komory tloczyskowej 1 nie ma gdzie wyplynac z uwagi na przerwe przeplywu przewodem 5 spowodowana ustawieniem zaworu 7 przelacznikowego w polozeniu B. Nastapi nato¬ miast ruch tloka w silowniku 4, poniewaz olej z komory tloczyskowej 2 wyplywac bedzie przewo¬ dem 6 przez zawór przelacznikowy 7, Drzewód 11, rozdzielacz 8 i przewód 23 na zlew 24. Ustawie¬ nie zaworu przelacznikowego 7 w polozeniu A spo¬ woduje sytuacje odwrotna, to znaczy, ze nastapi przesuw w góre tloka w silowniku 3, a tlok w silowniku 4 pozostanie nieruchomy.W przypadku, gdy wymagany jest przesuw tlo¬ ków w silownikach 3 lub 4 w dól, nalezy prze¬ stawic rozdzielacz 8 w polozenie E. Zawór prze¬ lacznikowy 7 tak jak w przypadku poprzednim steruje tylko kolejnoscia pracy silowników. W polozeniu E rozdzielacza 8 olej przeplywa prze¬ wodem 11, przy zalozeniu polozenia B zaworu przelacznikowego 7, przewodem 6 do komory tlo¬ czyskowej 2 silownika 4. Przeplyw oleju do prze¬ wodu 5 jest niemozliwy z uwagi na odciety przez 5 zawór przelacznikowy 7 przeplyw w tym kierun¬ ku. Olej w komorze tloczyskowej 2 wywiera na¬ cisk na tlok i wytwarza wzrost cisnienia w ko¬ morze tlokowej 13. Rosnace cisnienie w przewo¬ dzie 6 powoduje otwarcie przez kanal 21 sterowa- 10 nego zaworu zwrotnego 19 i tym samym wyplyw oleju komory tlokowej 13, który to olej przewo¬ dem 22 i 17, przez rozdzielacz 8 plynie przewodem 23 na zlew 24. W wyniku takiej sytuacji nastepuje ruch tloka w silowniku 4 w dól, a tlok w silow- 15 niku 3 pozostaje nieruchomy, poniewaz wyplywa¬ jacy olej z komory tlokowej 13 posiada cisnienie równe zero, a do podniesienia zaworu zwrotnego 18 wymagane jest wyzsze cisnienie. Przestawienie zaworu przelacznikowego 7 w polozenie A spowo- 20 duje sytuacje odwrotna to znaczy, ze tlok w si¬ lowniku 4 pozostanie nieruchomy, a tlok w si¬ lowniku 3 przesunie sie w dól.Regulatory szybkosci przeplywu 14 i 15 maja za zadanie wytworzenie lagodnego i stopniowego 25 przesuwu tloków w silownikach hydraulicznych 3 i 4.Z powyzszego opisu wynika jasno, ze mozliwy jest w kazdej sytuacji tylko ruch jednego tloka w wybranym silowniku hydraulicznym i nie ma 30 mozliwosci uruchomienia obu silowników jedno¬ czesnie przez nieuwage lub nieprzewidziany przy¬ padek. 35 Zastrzezenia patentowe 1. Uklad hydrauliczny kopaczki rzedujacej do zbioru ziemniaków, wspólpracujacy z ukladem hy¬ drauliki zewnetrznej ciagnika rolniczego, znamien- 40 ny tym, ze komory tloczyskowe (1 i 2) stabilizu¬ jacych kopaczke silowników hydraulicznych (3) i (4) polaczone sa z trzydroznym dwupolozeniowym zaworem przelacznikowym (7), który z kolei po¬ siada polaczenie przewodem (11) z rozdzielaczem *5 (8) ukladu (9) hydrauliki zewnetrznej ciagnika rol¬ niczego, a komory tlokowe (12 i 13) wspomnianych silowników hydraulicznych poprzez regulatory szybkosci przeplywu (14 i 15) i blok (16) sterowa¬ nych zaworów zwrotnych (18 i 19) sa polaczone 50 bezposrednio do wspomnianego rozdzielacza (8) u- kladu (9) hydrauliki zewnetrznej ciagnika rolni¬ czego. 2. Uklad hydrauliczny wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze wbudowane w blok (16) sterowane za- *5 wory zwrotne (18 i 19) polaczone sa kanalami ste¬ rujacymi (20 i 21) z przewodami (5 i 6) wychodza¬ cymi z komór tloczyskowych (1 i 2) tych samych silowników, z którymi dany zawór zwrotny wspól¬ pracuje.109 386 PL