Przedmiotem wynalazku jest sposób i uklad do ustalania polozenia poziomu medium izolujacego podczas lugowania komór w zlozach solnych, przy wykorzystaniu zarurowania lugowniczego otworu, wzglednie z wykorzystaniem zarurowanych rurek kontrolno pomiarowych.Dotychczas ustalanie poziomu medium izolujacego w czasie lugowania komory w zaleznosci od jego rodzaju plynne czy gazowe odbywa sie zróznicowanymi metodami. Uzywajac do izolacji stropu oleju, ustalenie jego poziomu polega na doprowadzeniu do przelewu tego oleju przez but kolumny rur ochronnych. Poziom medium izolujacego przy lewym obiegu cieczy w otworze ustala sie metodami geofizycznymi. Wada tego sposobu jest koniecznosc przerwania lugowania otworu na okres pomiaru oraz koniecznosc dotrzymywania scislych terminów pomiaru.Uzywajac powietrza jako medium izolujacego strop komory, poziom jego ustala sie za pomoca rurki kontrolnej umieszczonej w przestrzeni pierscieniowej na zadanym poziomie. Umozliwia to w kazdei chwili ustawienie poziomu medium izolujacego tylko na jednym i tym samym poziomie. Do ustawienia innego poziomu powietrza stosuje sie metody zuzyciem geofizycznej sondy, pomiarowej. Czynnosci tych dokonuje sie w nastepujacy sposób. Okresla sie za pomoca sondy geofizycznej poziom medium izolujacego, opuszcza sie sonde pomiarowa na nowy zadany poziom, dodaje sie powietrza sprezonego az do momentu zasygnalizowania przez sonde osiagniecia nowego poziomu. Przedstawione sposoby ustalania poziomu medium izolujacego pozwalaja na utrzymanie go w jednym i tym samym miejscu.W przypadku koniecznosci wykonania nad komora sklepienia o odpowiednim ksztalcie powyzsze sposoby ustalania poziomu zawodza, gdyz poziom medium izolujacego nalezy zmieniac w miare lugowania sklepienia komory.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze do przestrzeni stanowiacej górna czesc komory wprowadza sie medium izolujace, którym jest powietrze sprezone lub olej i ustala sie poziom tego medium zgodnie z wymogami technologii lugowania, za pomoca jednej lub dwóch sond.2 109 304 Ustalanie poziomu medium izolujacego w kazdym z rozwiazan dokonuje sie za pomoca sondy kontrol¬ no-pomiarowej zanurzonej w solance. Ustalenie polozenia warstwy granicznej polega na zmierzeniu róznicy cisnien panujacych wewnatrz sondy kontrolno-pomiarowej i górnej czesci lugowanej komory. Wielkosc tej róznicy cisnien jest proporcjonalna do polozenia warstwy granicznej. Toumozliwia sterowanie poziomem, przez odprowadzenie lub doprowadzenie medium do przestrzeni nad solanka. Istotnym elementem sposobu w kazdej alternatywie jest doprowadzenie do kazdej z sond malej ilosci powietrza sprezonego.Gdy do ustalenia poziomu medium stosuje sie jedna sonde, to ciezar wlasciwy solanki uzyskuje sie na podstawie dokonanego pomiaru solanki pobranej przed czynnosciami zwiazanymi z ustaleniem poziomu medium izolujacego, natomiast w przypadku stosowania dwóch sond, ciezar solanki uzyskuje sie przez pomiar róznicy cisnien pomiedzy tymi sondami, umieszczonymi w otworze na róznych poziomach.Istota ukladu wedlug wynalazku polega na tym, ze sonda polaczona jest przewodem z przetwornikiem róznicy cisnien i poprzez regulator malego przeplywu i zawór redukcyjny z doplywem sprezonego powietrza.Sonda polaczona jest takze z komora plusowa przetwornika cisnien a przestrzen nad solanka z komora minusowa. Do przestrzeni nad solanka doprowadzane jest równiez powietrze sprezone.Wedlug alternatywy pierwszej uklad do ustalania poziomu medium jest bardziej rozbudowany. Posiada dwie sondy pomiarowe polaczone poprzez regulatory malego przeplywu i zawory redukcyjne z doplywem sprezonego powietrza. Posiada on dwa przetworniki pomiarowe, jeden dla pomiaru poziomu a drugi do pomiaru ciezaru wlasciwego.Wedlug alternatywy drugiej uklad stanowia dwie sondy kontrolno-pomiarowe polaczone poprzez regulato¬ ry malego przeplywu i zawory redukcyjne z przewodem sprezonego powietrza. Uklad posiada przetwornik róznicy cisnien dla pomiaru polozenia warstwy granicznej i styki sterujace pompa i elektrozaworem.Rozwiazanie wedlug wynalazku pozwala na dokonanie poziomu medium izolujacego przy nic przerywaniu procesu lugowania, eliminuje blad oznaczania ciezaru wlasciwego solanki, poniewaz pobiera sie ja bezposrednio przed pomiarem wedlug rozwiazania podstawowego i pierwszej alternatywie, natomiast przy drugiej alternatywie pomiar ciezaru wlasciwego solanki dokonuje sie przez pobranie solanki za pomoca kurka probierczego.Wynalazek zostanie blizej objasniony na podstawie przykladowych ukladów przedstawionych na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat ukladu podstawowego, fig. 2 — schemat pierwszej alternatywy tego ukladu, a fig. 3 - schemat drugiej alternatywy tego ukladu.W ukladzie przedstawionym na fig. 1 do sondy S kontrolno pomiarowej w postaci rurki, umieszczonej wewnatrz komory doprowadzamy niewielka ilosc powietrza sprezonego, przez regulator malego przeplywu RMP, za pomoca redukcyjnego zaworu Zl.Róznice cisnien pomiedzy wnetrzem sondy S a przestrzenia pierscieniowa komory, wypelnionej powiet¬ rzem sprezonym mierzymy za pomoca miernika Prl róznicy cisnien. Miernik ten wyposazony jest w styki sygnalizacji akustycznej tak, ze w przypadku za wysokiego poziomu solanki doprowadzamy do niej powietrze sprezone przez otwarcie zaworu Z2, zas w przypadku za niskiego poziomu solanki odprowadzamy powietrze z komory za pomoca zaworu Z3.W ukladzie wedlug wynalazku przedstawionym na fig. 2 do dwóch sond SI iS2 kontrolno-pomiarowych w postaci rurek, których konce zanurzone sa w lugowanej komorze na dwóch róznych glebokosciach doprowa¬ dzamy poprzez zawory Zl i Z2 redukcyjne i regulatory RMPI i RMPII malego przeplywu male ilosci powietrza sprezonego. Ciezar wlasciwy solanki oznaczamy, przez pomiar róznicy cisnien pomiedzy wnetrzami tych sond, a ustalenie polozenia medium izolujacego dokonuje sie przez pomiar róznicy cisnien pomiedzy wnetrzem sondy S2 glebiej zanurzonej a poduszka powietrzna w górnej czesci lugowanej komory. W przypadku podniesienia sie poziomu solanki co wskazuje przetwornik Pr2 zaopatrzony w sygnalizacje poziomu minimalnego i maksymalne¬ go, wprowadzamy do komory powietrze sprezone za pomoca zaworu Z3, zas gdy poziom solanki jest za niski odprowadzamy sprezone powietrze za pomoca zaworu Z4.W ukladzie wedlug wynalazku przedstawionym na fig. 3 do dwóch sond SI i S2 w postaci rurek umieszczonych na róznydi ustalonych glebokosciach doprowadza sie z zaworów redukcyjnych Zl i Z2 poprzez regulatory RMP1 i RMPII malego przeplywu, male ilosci powietrza sprezonego. Róznice cisnien pomiedzy sondami SI i S2, która jest proporcjonalna do wysokosci polozenia warstwy granicznej mierzy przetwornik Prl, który jest równiez zaopatrzony w styki sygnalizacji akustycznej poziomu „ma-ksimum" i,,minimum", które w przypadku za niskiego poziomu oleju powoduja odprowadzenie go przez otwarcie elektrozaworu Z3, zas gdy poziom jest'za wysoki to powoduja uruchomienie cisnieniowej pompy POI olejowej celem zatloczenia go do komory lugowanej.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób ustalania polozenia poziomu medium izolujacego podczas lugowania komór w zlozach solnych, znamienny tym, ze do sondy kontrolno-pomiarowej doprowadza sie w malej ilosci powietrze sprezone,109304 3 nastepnie za pomoca przetwornika dokonuje sie pomiaru róznicy cisnien pomiedzy wnetrzem sondy a górna czescia lugowanej komory, przy czym w przypadku kiedy poziom solanki jest za wysoki wówczas doprowadza sie do komory powietrze sprezone, zas gdy poziom solanki jest za niski odprowadza sie powietrze z lugowanej komory nazewnatrz., , . 2 Sposób ustalania polozenia poziomu medium izolujacego podczas lugowania komor w zlozach solnych, znamienny tym, ze do dwóch sond kontrolno-pomiarowych umieszczonych na róznych ustalonych glebokosciach doprowadza sie male ilosci powietrza sprezonego, nastepnie dokonuje sie pomiaru róznicy cisnien pomiedzy wnetrzami tych sond oraz dokonuje sie pomiaru róznicy cisnien pomiedzy wnetrzem sondy glebiej zanurzonej a poduszka powietrzna w górnej czesci lugowanej komory, przy czym doprowadza sie powietrze sprezone gdy poziom solanki podniesie sie ponad wielkosc ustalona wzglednie odprowadza sie powietrze spre¬ zone kiedy poziom solanki jest za niski. 3 Sposób ustalania polozenia poziomu medium izolujacego podczas lugowania komór w zlozach solnych z n a m i e n n y t y m, ze umieszcza sie na róznych ustalonych glebokosciach dwie sondy kontrolno-pomiarowe do których doprowadza sie male ilosci powietrza sprezonego, przy czym za pomoca przetwornika róznicy cisnien mierzy sie polozenie powierzchni granicznej pomiedzy olejem i solanka, gdzie w przypadku gdy poziom solanki jest za niski to olej odprowadza sie za pomoca elektrozaworu, zas gdy poziom solanki jest za wysoki wówczas uruchamia sie pompe cisnieniowa celem dotloczenia oleju do lugowanej komory. 4. Uklad do ustalania polozenia poziomu medium izolujacego podczas lugowania komór w zlozach solnych znamienny tym, ze usytuowana sonda wewnatrz lugowanej komory posiada doprowadzenie sprezonego powietrza poprzez zawór (Z 1) redukcyjny i regulator (RMP) malego przeplywu oraz jest polaczona z komora plusowa przetwornika (Prl) róznicy cisnien, zas komora lugownicza posiada przewód z zaworem (Z2) doprowadzajacym sprezone powietrze,przewód z zaworem (Z3) odprowadzajacym powietrze i posiada polacze- nie z komora minusowa przetwornika (Prl) róznicy cisnien przy czym przetwornik (Prl) zaopatrzony jest w styki sygnalizacji akustycznej poziomu minimalneeo i maksymalnego. 5. Uklad do ustalania polozenia poziomu medium izolujacego podczas lugowania komór w zlozach solnych, znamienny tym, ze posiada dwie sondy (SI iS2) pomiarowe umieszczone na róznych glebokosciach wewnatrz lugowanej komory, które sa polaczone poprzez zawory (Zl i Z2) redukcyjne, regulatory (RMPI i RMPII) malego przeplywu z doplywem sprezonego powietrza i z przetwornikami (Prl i Pr2) róznicy cisnien zas lugowana komora posiada przewód z zaworem (Z3) doprowadzajacy sprezone powietrze przewód z zaworem (24) odprowadzajacym sprezone powietrze natomiast przetwornik (Pr2) róznicy cisnien jest zaopatrzony w styki sygnalizacyjne poziomu minimalnego i maksymalnego, przy czym komora plusowa prze¬ twornika (Pr2) róznicy cisnien jest polaczona z sonda (S2) a komora minusowa tego przetwornika jest polaczona z poduszka powietrzna górnej czesci lugowanej komory. 6. Uklad do ustalania polozenia poziomu medium izolujacego podczas lugowania komór w zlozach solnych, znamienny t y m, ze posiada dwie sondy (SI i S2) kontrolno pomiarowe umieszczone w lugowanej komorze na róznych ustalonych glebokosciach które sa polaczone poprzez regulatory (RMPI i RMPII) malego przeplywu i zawory (Zl iZ2) redukcyjne z doplywem sprezonego powietrza i przetwornikiem (Prl) róznicy cisnien przy czym przetwornik (Prl) posiada styki sterujace (minimum) i maksimum 1 które sa sprezone z elektrozaworem (Z3) i cisnieniowa pompe (POI), natomiast komora pulsowa przetwornika róznicy cisnien jesi polaczona z sonda (S2), a komora minusowa tego przetwornika jest polaczona z sonda (SI).109 304 Fig.2 ¦n O/w j (:) Itl T i j i Plg.3 Prac. Poligraf. UPPRL nefclad 120 + 18 Cena 45 zl PL